De bedreigde zwangerschap
Vroedkundige begeleiding
Grootste casus over pre-eclamspie, bloedingen of vroeggeboorte
Zwangerschapsbegeleiding en prenatale zorg
Handboek verloskunde
H 2: Zwangerschapsbegeleiding en prenatale zorg (p.67-87)
H 25: Externe invloeden op de zwangerschap (p.357-364)
Prenatale zorg
Doel:
• Gezondheidsvoorlichting
• Ziektes opsporen (vb NIPT test)
• Foetale of maternele complicaties opsporen (IUGR, miskraam…)
Prenatale diagnostiek = elke diagnose voor de bevallen, vanaf de kinderwens
Aanpak:
• Anamnese (materneel, sociaal, gynaecologisch…) (kijk dit nog eens na)
- Algemene aspecten
- Specifieke vragen per pathologie
, • Klinisch onderzoek
- Algemene handelingen (om bepaald probleem te bevestigen of ontkrachten) (vb: parameters,
bloedafname)
- Specifieke handelingen per pathologie
• Observaties (vb: dikke benen, opgezwollen, bleek…)
Prenatale screening en diagnostiek
• Zie OLOD ‘Kinderwens’ & OLOD ‘Zwangerschap’
• Zie handboek Verloskunde en Leertekst ‘De bedreigde zwangerschap’
Prenatale screening:
• Niet invasief
- Echografie en bloedafname
• Invasief
- Amniocentese, vlokkentest, cordoncentese
Verloskundige indicatielijst (VIL)
A) Eerste lijnzorg (alles wat VV zelf mag doen vb parameters)
B) Overleg tussen eerste en tweede lijnzorg (samenwerkingsakkoorden zijn schriftelijk bepaald)
(pathologie)
C) Tweede lijnzorg (vb vrouw met meconiaal vruchtwater)
D) Verplaatste eerste lijnzorg (vroedvrouw begeleidt in het ziekenhuis) (alle handelingen wat de
vrouw wenst, bekijken of dit mogelijk is vb thuis bevallen etc)
Bloedverlies in de zwangerschap
Handboek verloskunde
H 6: Bloedverlies - eerste trimester (p.161-167)
, Begeleiding bij abortus
1. Bloedverlies 1e trimester: miskraam
Definitie en prevalentie:
• Miskraam of abortus is een zwangerschap die eindigt bij een zwangerschapsduur van 22 weken
(tot 22w wordt er gesproken van miskraam) (miskraam en abortus = eig hetzelfde) (in onze
samenleving wordt abortus gezien als iets dat je zelf gekozen hebt maar in de wetenschap is het
ook als je het zelf niet kiest een abortus)
- Bij twijfel termijn: geboortegewicht van 500g (miskraam of abortus)
• Ongeveer 1 op 4 kent een periode van bloedverlies in 1ste helft van de zwangerschap
• In speculo wordt gekeken naar oorzaak bloedverlies
Soorten:
Abortus imminens - Er is bloedverlies aanwezig
- Zws is intact
- Dit is dan bv innestelingsbloeding
Abortus incipiens - Evolutie tot krampen en expulsie van
de vrucht
- Spontaan miskraam – kindje
verliezen
Abortus provocatus - Bewuste zws afbreking omv
medische of sociale redenen
Abortus provocatus:
• Bewuste zwangerschapsafbreking (uit wil van de vrouw)
• Mogelijk tot 12 weken zwangerschap (OF 14 weken sinds je laatste menstruatie) (in Nl mag tot 24
weken -> dan moet je wel vaginaal bevallen op bv 23w en 6d)
• Eerste gesprek : bespreken van de opties
• 6 dagen bedenktijd
• Tekenen voor uitvoering abortus (informed consent)
• Effectieve uitvoering (voor 12w zwangerschap!)
• Abortus vindt plaats in abortuscentrum
- Abortuspil methode
- Zuigcurettage
➢ Lokale verdoving
➢ Volledige verdoving
Oorzaken, diagnose, beleid: normaal miskraam
• Oorzaken
- Meestal falende placentatie
➢ onvoldoende transformatie van de spiraalarteriën & daling trofoblastpenetratie
(trofoblasten niet goed ontwikkelen of vasthechten, foutje van de natuur eigenlijk)
➢ Meer uitgesproken bij chromosoom afwijkingen
- Ook endocriene ziekten kunnen oorzaak zijn
• Diagnose
, - Afhankelijk van zws duur
- Altijd echografisch zws vaststellen (altijd via echo gaan kijken of er geen hartactiviteit meer
is)
- Urine of bloedonderzoek voor HCG bepaling (er moet minder HCG zijn in het bloed)
• Beleid
- Afwachtend (kan bij geen infectietekenen)
- Expulsie versnellen
➢ Mifegyne®
➢ Misoprostol (Cytotec®)
➔ combi van deze twee kan je vrucht sneller uitstoten
- Zuigcurettage alles tot 12 weken
2. Bloedverlies 1e trimester: habituele abortus
Definitie:
• 3x achtereen het ontstaan van een spontane abortus
= herhaald miskraam
➢ Genetisch onderzoek laten doen om te kijken of er bepaalde indicatoren zijn waardoor je
miskrama krijgt
➢ Meestal niet gedaan na eesrte miskraam
• Niet aangetoond dat dit een apart ziektebeeld is
Oorzaken:
• Uterusafwijkingen
• Immunologische oorzaken
• trombofilie
• Genetische factoren
Aanbevolen om onderliggende redenen uit te zoeken
Let op emoties bij een koppel bij zws na herhaald miskraam
3. Bloedverlies 1e trimester: ectopische zwangerschap (EUG)
Definitie:
• Inplanting van de conceptus buiten het cavum uteri
• We zien via HCG dat iemand zwanger is maar we zien op de echo geen vruchtje in de uterus, wel
buiten de uterus
• Extra uteriene zws (eileider, buikvlies…) → vrouwen gaan pijn hebben en vruchtje moet er uit
(operatief) (op eileider bv moet de hele eileider eruit)
• Voorkomen: 16/1000
Diagnose:
• Anamnese
• Klinisch onderzoek; speculum onderzoek
Vroedkundige begeleiding
Grootste casus over pre-eclamspie, bloedingen of vroeggeboorte
Zwangerschapsbegeleiding en prenatale zorg
Handboek verloskunde
H 2: Zwangerschapsbegeleiding en prenatale zorg (p.67-87)
H 25: Externe invloeden op de zwangerschap (p.357-364)
Prenatale zorg
Doel:
• Gezondheidsvoorlichting
• Ziektes opsporen (vb NIPT test)
• Foetale of maternele complicaties opsporen (IUGR, miskraam…)
Prenatale diagnostiek = elke diagnose voor de bevallen, vanaf de kinderwens
Aanpak:
• Anamnese (materneel, sociaal, gynaecologisch…) (kijk dit nog eens na)
- Algemene aspecten
- Specifieke vragen per pathologie
, • Klinisch onderzoek
- Algemene handelingen (om bepaald probleem te bevestigen of ontkrachten) (vb: parameters,
bloedafname)
- Specifieke handelingen per pathologie
• Observaties (vb: dikke benen, opgezwollen, bleek…)
Prenatale screening en diagnostiek
• Zie OLOD ‘Kinderwens’ & OLOD ‘Zwangerschap’
• Zie handboek Verloskunde en Leertekst ‘De bedreigde zwangerschap’
Prenatale screening:
• Niet invasief
- Echografie en bloedafname
• Invasief
- Amniocentese, vlokkentest, cordoncentese
Verloskundige indicatielijst (VIL)
A) Eerste lijnzorg (alles wat VV zelf mag doen vb parameters)
B) Overleg tussen eerste en tweede lijnzorg (samenwerkingsakkoorden zijn schriftelijk bepaald)
(pathologie)
C) Tweede lijnzorg (vb vrouw met meconiaal vruchtwater)
D) Verplaatste eerste lijnzorg (vroedvrouw begeleidt in het ziekenhuis) (alle handelingen wat de
vrouw wenst, bekijken of dit mogelijk is vb thuis bevallen etc)
Bloedverlies in de zwangerschap
Handboek verloskunde
H 6: Bloedverlies - eerste trimester (p.161-167)
, Begeleiding bij abortus
1. Bloedverlies 1e trimester: miskraam
Definitie en prevalentie:
• Miskraam of abortus is een zwangerschap die eindigt bij een zwangerschapsduur van 22 weken
(tot 22w wordt er gesproken van miskraam) (miskraam en abortus = eig hetzelfde) (in onze
samenleving wordt abortus gezien als iets dat je zelf gekozen hebt maar in de wetenschap is het
ook als je het zelf niet kiest een abortus)
- Bij twijfel termijn: geboortegewicht van 500g (miskraam of abortus)
• Ongeveer 1 op 4 kent een periode van bloedverlies in 1ste helft van de zwangerschap
• In speculo wordt gekeken naar oorzaak bloedverlies
Soorten:
Abortus imminens - Er is bloedverlies aanwezig
- Zws is intact
- Dit is dan bv innestelingsbloeding
Abortus incipiens - Evolutie tot krampen en expulsie van
de vrucht
- Spontaan miskraam – kindje
verliezen
Abortus provocatus - Bewuste zws afbreking omv
medische of sociale redenen
Abortus provocatus:
• Bewuste zwangerschapsafbreking (uit wil van de vrouw)
• Mogelijk tot 12 weken zwangerschap (OF 14 weken sinds je laatste menstruatie) (in Nl mag tot 24
weken -> dan moet je wel vaginaal bevallen op bv 23w en 6d)
• Eerste gesprek : bespreken van de opties
• 6 dagen bedenktijd
• Tekenen voor uitvoering abortus (informed consent)
• Effectieve uitvoering (voor 12w zwangerschap!)
• Abortus vindt plaats in abortuscentrum
- Abortuspil methode
- Zuigcurettage
➢ Lokale verdoving
➢ Volledige verdoving
Oorzaken, diagnose, beleid: normaal miskraam
• Oorzaken
- Meestal falende placentatie
➢ onvoldoende transformatie van de spiraalarteriën & daling trofoblastpenetratie
(trofoblasten niet goed ontwikkelen of vasthechten, foutje van de natuur eigenlijk)
➢ Meer uitgesproken bij chromosoom afwijkingen
- Ook endocriene ziekten kunnen oorzaak zijn
• Diagnose
, - Afhankelijk van zws duur
- Altijd echografisch zws vaststellen (altijd via echo gaan kijken of er geen hartactiviteit meer
is)
- Urine of bloedonderzoek voor HCG bepaling (er moet minder HCG zijn in het bloed)
• Beleid
- Afwachtend (kan bij geen infectietekenen)
- Expulsie versnellen
➢ Mifegyne®
➢ Misoprostol (Cytotec®)
➔ combi van deze twee kan je vrucht sneller uitstoten
- Zuigcurettage alles tot 12 weken
2. Bloedverlies 1e trimester: habituele abortus
Definitie:
• 3x achtereen het ontstaan van een spontane abortus
= herhaald miskraam
➢ Genetisch onderzoek laten doen om te kijken of er bepaalde indicatoren zijn waardoor je
miskrama krijgt
➢ Meestal niet gedaan na eesrte miskraam
• Niet aangetoond dat dit een apart ziektebeeld is
Oorzaken:
• Uterusafwijkingen
• Immunologische oorzaken
• trombofilie
• Genetische factoren
Aanbevolen om onderliggende redenen uit te zoeken
Let op emoties bij een koppel bij zws na herhaald miskraam
3. Bloedverlies 1e trimester: ectopische zwangerschap (EUG)
Definitie:
• Inplanting van de conceptus buiten het cavum uteri
• We zien via HCG dat iemand zwanger is maar we zien op de echo geen vruchtje in de uterus, wel
buiten de uterus
• Extra uteriene zws (eileider, buikvlies…) → vrouwen gaan pijn hebben en vruchtje moet er uit
(operatief) (op eileider bv moet de hele eileider eruit)
• Voorkomen: 16/1000
Diagnose:
• Anamnese
• Klinisch onderzoek; speculum onderzoek
