Samenvatting Pedagogiek

Pedagogiek

Hoofdstuk 1

Wat is pedagogiek ?

Afgeleid van het Griekse woord,’ Paidagoogia’

Het betekent kinderleiding

met de nadruk op handelen

het gaat om de praktijk van het opvoeden

Pedagogiek als wetenschap :

De pedagogiek is de wetenschap van de ontwikkeling van een kind tot aan zijn volwassenheid.

De wetenschap bestudeert de opvoeding, de ontwikkelingsfasen, en ook de relatie tussen het kind
en zijn omgeving: familieleden, school, vriendjes en vriendinnetjes, de gebouwde omgeving, media,
etc.

Ook wordt de opvoeding van moeilijk opvoedbare kinderen onderzocht. Ze leven in een moeilijke
situatie of het dreigt verkeerd te lopen.

Specialisaties van pedagogiek :

 Orthopedagogiek bestudeert het grootbrengen van jeugdigen met een handicap:
ontwikkelingsstoornis zoals ADHD of leerstoornis zoals dyslexie.

 Sociale pedagogiek, soms ook volwassenenpedagogiek genoemd

 Onderwijspedagogiek (didactiek en onderwijskunde)

 Klinische pedagogiek

 Gezinspedagogiek

 Theoretische pedagogiek

 Forensische pedagogiek

 Historische pedagogiek

 Mediapedagogiek

, 4 belangrijke stromingen :

1.geesteswetenschappelijke pedagogiek

2.empirischanalytische pedagogiek

3.kritischemancipatorische pedagogiek

4.ecologische pedagogiek



Geestes- Empirisch- Kritisch- Ecologische
wetenschappelijke analytische emancipatorische pedagogiek
pedagogiek pedagogiek pedagogiek
Aandacht voor Kind centraal Kind en opvoeder Maatschappij Onmacht
opvoeder
Visie Geesteswetenschap, Natuurwetenschap, Ideologie kritiek, Meervoudig
begrijpen, inleven, verklaren, verklaren, inleven risicomodel
subjectief interventies, Verzet tegen Risico-
objectief onderdrukking beschermende
Racisme, armoede, factoren,
seksisme Holisme
Leefwereld van
kind

Methode Kwalitiatief: Kwantitatief: Kwalitatief en Kwalitatief en
Belevings - en Meten is weten kwantitatief kwantitatief
ervarinsonderzoek handelingsonderzoek

Belangrijke Ph. Kohnstam, D. Kohnstam, Paulo Freire, Bronfenbrenner,
vertegenwoordigers Langeveld Van Ijzendoorn Ad van Gennep Van der Ploeg




Iedereen wordt hulpeloos geboren

Cultuurverschillen

Historische/culturele context

Middeleeuwen Nederland:

kenden ze de term kind niet
verzorgden allemaal elkaar
familie leefde samen (geen gezin)
kind was volwassen zodra het iets kan, hielp meteen mee
kind is volwassene als zakformaat
arm geen scholing, rijk wel
vrouwen thuis, mannen binnen

, Verlichting/Moderne industriele samenleving :
nieuwe tijd, nieuwe theorieën
aparte kinderwereld
kind moet kind zijn, dingen beleven om meer i/h leven te begrijpen
kind wordt geboren als een ongeschreven blad (moet nog gevormd worden)
voorbereiden tot verantwoordelijk en autonoom individu


Industriële revolutie:
dorpen naar steden
familie verbanden uit elkaar gerukt
kern gezin , hiërarchie v/h gezin: vader baas, rest luisterden (=Bevelhuishouden)

Tijd na de 2e Wereldoorlog :
 Lea Dasberg (1930-)
 Boek: ‘Grootbrengen door kleinhouden’
 Jeugdland wordt aangetast
 Grens tussen opvoeder en opvoedeling vervaagt
 Wereld veranderen *tv *telefoon
 Snelle ontwikkeling
 Kinderen moeten ruimte krijgen & voorbereid worden voor de grote wereld
 Kinderen moeten voorbereid worden op nieuwe samenleving

Jaren 60:
veel gastarbeiders
verschillende culturen

Nederlandse cultuur nadruk op:
 Individualiteit (leidt tot eenzaamheid)
 Autonomie (=eigen waarde nastreven)
 Individuele ontplooiing

Niet westerse cultuur nadruk op:
 Familie
 Individu onderschikt aan de groep (kan niet altijd meekomen i/d groep)
 Solidariteit (voor elkaar zorgen/gastvrij)

Opvoeden hoe doe je dat ?

Opvoeding volgens Malschaerts & Traas:
Je leert je kind te dragen, verantwoordelijkheid te leren  doel is om kind volwassen te maken

Kinderwetje van Houten 1874:
1e kinderwet -> overheid voor het eerst met kind bemoeien
=kinderen tot 12 jaar niet mogen werken
tegen kinderarbeid