Samenvatting Cursus Belastingrecht: Vennootschapsbelasting

Cursus belastingrecht : Vennootschapsbelasting
J.L. van de Streek & S.A.W.J. Strik




1

,Inhoudsopgave
Belastingplicht....................................................................................................................................... 3
Onttrekkingen en ondernemingskosten..................................................................................................... 6
Renteaftrekbeperking: art. 10a ............................................................................................................... 8
Deelnemingsvrijstelling ........................................................................................................................ 10
Bedrijfsfusie ........................................................................................................................................ 18
Splitsing ............................................................................................................................................. 21
Juridische fusie.................................................................................................................................... 25
Fiscale eenheid .................................................................................................................................... 27
Verliesverrekening ............................................................................................................................... 34
Voorlopige aanslagen en voorheffingen .................................................................................................. 36
Fiscale beleggingsinstelling ................................................................................................................... 37
Vrijgestelde beleggingsinstelling ............................................................................................................ 38




2

, Belastingplicht

1.0.1 De subjectieve belastingplicht

 De Vpb wordt volgens art. 1 geheven van de in art. 2 en 3 vermelde lichamen
 Functie van Vpb; het treffen van ondernemingswinsten die als zodanig niet rechtstreeks in de IB
worden betrokken
 De term lichamen fungeert in art. 2 en 3 als de verzamelnaam voor die maatschappelijke entiteiten
waarvan de winst niet rechtstreeks aan individuele deelgerechtigden kan worden toegerekend
 De volgende groepen entiteiten worden als lichamen aan de Vpb onderworpen:
o Rechtspersonen
o Rechtsassociaties zonder rechtspersoonlijkheid waarbij de participaties van de individuele
deelgerechtigden volgens bepaalde criteria vrij verhandelbaar zijn
 Art. 2:5 BW geeft als gemeenschappelijk kenmerk voor rechtspersonen aan dat zij wat het
vermogensrecht betreft, in beginsel gelijk staan met natuurlijke personen
o Rechtspersonen kunnen eigenaar zijn van vermogen, schuldenaar zijn en aan hen kunnen
vermogensrechten toebehoren
 In art. 2 worden de lichamen opgesomd die als binnenlandse belastingplichtigen aan de heffing van
Vpb zijn onderworpen  de subjectieve belastingplicht berust op het domiciliebeginsel
o De naar Nederlands recht opgerichte lichamen worden ingevolge art. 2 lid 4 voor de
toepassing van de meeste bepalingen uit de Vpb steeds geacht in Nederland gevestigd te zijn
 Art. 3 noemt de niet feitelijk in Nederland gevestigde lichamen die als buitenlandse belastingplichtigen
aan de heffing van Vpb zijn onderworpen omdat zij Nederlands inkomen genieten  oorsprongbeginsel
 De binnenlandse belastingplicht van een lichaam hangt onder meer af van de vraag of dat lichaam
feitelijk is gevestigd in Nederland  moet worden beantwoord aan de hand van art. 4 lid 1 AWR; naar
de omstandigheden
o Een lichaam is fiscaalrechtelijk gevestigd op de plaats waar zich de werkelijke leiding van het
lichaam bevindt  die werkelijke leiding bevindt zich op de plaats van het werkelijke bestuur
van het lichaam
 Voor de heffing van Vpb wordt de vestigingsplaats van naar Nederlands recht opgerichte lichamen in
beginsel beheerst door een fictie  deze fictie geldt voor alle naar Nederlands recht opgerichte
lichamen als zijn bedoeld in art. 2; art. 2 lid 4
 De Vpb van binnenlandse belastingplichtigen kent een dubbel aspect; zij is een subjectieve belasting
van lichamen, maar tevens is zij een objectieve heffing van ondernemingen

 Subjectieve belastingplicht voor de Vpb ontstaat:
o Zodra een in art. 2 lid 1 onderdelen a t/m d genoemd lichaam in zijn relevante rechtsvorm is
geconstitueerd, dan wel een fonds voor gemene rekening in het leven is geroepen
 De oprichting van een rechtspersoon kan ook plaatsvinden in het kader van een
juridische fusie of splitsing
o In bepaalde gevallen van omzetting van de rechtspersoon op de voet van art. 2:18 BW  de
betrokken rechtspersoon verandert daarbij de rechtsvorm
o Op het tijdstip waarop een in art. 2 lid 1 onderdeel g bedoeld lichaam haar onderneming
aanvangt, dan wel waarop een direct of indirect overheidsbedrijf wordt aangevangen
o Bij vestiging in Nederland van een naar vreemd recht opgericht lichaam dat voldoet aan de
omschrijving van art. 2
o Bij vestiging van de feitelijke leiding van een lichaam op de BES-eilanden, terwijl het lichaam
geen vestigingsbeschikking heeft ex art. 5.2 Belastingwet BES
o Door het niet langer van toepassing zijn van een subjectieve vrijstelling als bedoeld in art. 5,6
en 6a
 De verbreking van een fiscale eenheid heeft geen gevolgen voor de subjectieve belastingplicht van de
desbetreffende lichamen
 Subjectieve belastingplicht voor de Vpb eindigt:
o Zodra een in art. 2 lid 1 onderdelen a t/m d bedoeld lichaam, dan wel fonds voor gemene
rekening, wordt ontbonden c.q. zijn vereffening is voltooid
o Door het verdwijnen van een rechtspersoon in het kader van een juridische fusie of door een
zuivere juridische splitsing
o In bepaalde gevallen van omzetting op voet van art. 2:18 BW
o Op het tijdstip waarop een in art. 2 lid 1 onderdeel e bedoeld lichaam zijn onderneming
staakt, dan wel waarop een direct of indirect overheidsbedrijf wordt beëindigd



3