Samenvatting DDS1
De Dierenarts als Professional
Wat maakt de dierenarts een professional: onderwijs, ethische code, wettelijke status,
interne organisatie, met dieren mogen werken.
De Vier Visies op de Verantwoordelijkheid van de Dierenarts
Visie A: De steun van de verantwoordelijke veehouder
● Sterke band met de eigenaar
● Dienstverlening naar de eigenaar = belangrijk
● Het is de taak van de dierenarts om de dierhouder te helpen
● Economisch belang van dierhouder tegenstrijdig aan het belang van het dier → kies
voor de dierhouder
Visie B: De advocaten der dieren
● Verantwoordelijkheid voor het dier
● Eigenaar moet uiteindelijk wel de beslissingen nemen
○ Sterk te beïnvloeden door de dierenarts
● Advocaat van het dier
Visie C: De situationele en intuïtieve dierenartsen
● Laten leiden door je gevoel
● Beoordelen wat het beste is voor het dier door een oordeel/gevoel over een concrete
situatie te geven
● Handelen vanuit de relatie met de veehouden en het dier ipv op basis van principiële
opvattingen
● Het dier staat meestal op de voorgrond → moet de best mogelijke hulp krijgen
● Wat is voor het dier het beste?
Visie D: De professionele dierenarts
● Niet snel door een situatie leiden of door een veehouder dwingen iets te doen
● Leiden door beroepsethiek
○ Wetgeving + afspraken met andere dierenartsen
● Wat houdt het beroep dierenarts in?
○ Ethische vraagstukken
● (Professionele) adviseur, daarna ondernemer
, Veterinaire Ethiek
Ethiek: een systematische reflectie over morele normen en waarden die in
handelings-en beslissing situaties een rol spelen.
Voorbeelden van cognitive biases
● Confirmation bias: door je overtuigingen van een feit snel informatie aannemen
● Backfire effect: het tegenovergestelde effect van wat je zou verwachten
○ Als de feiten tegen jou punt in gaan
● Placebo effect
● Groupthink: mensen willen niet afwijken van de groep
● Halo effect: het standpunt aannemen van iemand die je bewondert
Onderdelen van ethische reflectie als een dynamisch proces:
● Intuïties
● Feiten
● Principes
Utrechts Stappenplan
Fase I: Herkenning
1. Welke vragen roept deze casus op?
Fase II: Explicitering
2. Wat is de morele vraag?
3. Welke handelingsmogelijkheden staan op het eerste gezicht open?
4. Welke feitelijke informatie ontbreekt op dit moment?
Fase III: Analyse
5. Wie zijn bij de morele vraag betrokken en wat is het perspectief van ieder van de
betrokkenen?
6. Welke argumenten zijn relevant voor het beantwoorden van de morele vraag?
Fase IV: Afweging
7. Wat is het gewicht van deze argumenten in deze casus?
Fase V: Aanpak
8. Welke handelingsmogelijkheid verdient op grond van deze afweging de voorkeur?
Recht/Wetgeving
Rechtsysteem in Nederland
Privaatrecht: regels tussen 2 gelijkwaardige partijen (tussen burgers onderling)
Publiekrecht: regels tussen 2 niet-gelijkwaardige partijen (tussen overheid en burger)
● Strafrecht → geeft aan welke gedragingen in ons land verboden zijn
● Bestuursrecht → regelt de verhouding tussen de overheid en bestuursorganen
○ Bestuursorganen: een orgaan van een publiekrechtelijke rechtspersoon
■ Vb. provinciale staten, gemeenteraad, burgemeester
De Dierenarts als Professional
Wat maakt de dierenarts een professional: onderwijs, ethische code, wettelijke status,
interne organisatie, met dieren mogen werken.
De Vier Visies op de Verantwoordelijkheid van de Dierenarts
Visie A: De steun van de verantwoordelijke veehouder
● Sterke band met de eigenaar
● Dienstverlening naar de eigenaar = belangrijk
● Het is de taak van de dierenarts om de dierhouder te helpen
● Economisch belang van dierhouder tegenstrijdig aan het belang van het dier → kies
voor de dierhouder
Visie B: De advocaten der dieren
● Verantwoordelijkheid voor het dier
● Eigenaar moet uiteindelijk wel de beslissingen nemen
○ Sterk te beïnvloeden door de dierenarts
● Advocaat van het dier
Visie C: De situationele en intuïtieve dierenartsen
● Laten leiden door je gevoel
● Beoordelen wat het beste is voor het dier door een oordeel/gevoel over een concrete
situatie te geven
● Handelen vanuit de relatie met de veehouden en het dier ipv op basis van principiële
opvattingen
● Het dier staat meestal op de voorgrond → moet de best mogelijke hulp krijgen
● Wat is voor het dier het beste?
Visie D: De professionele dierenarts
● Niet snel door een situatie leiden of door een veehouder dwingen iets te doen
● Leiden door beroepsethiek
○ Wetgeving + afspraken met andere dierenartsen
● Wat houdt het beroep dierenarts in?
○ Ethische vraagstukken
● (Professionele) adviseur, daarna ondernemer
, Veterinaire Ethiek
Ethiek: een systematische reflectie over morele normen en waarden die in
handelings-en beslissing situaties een rol spelen.
Voorbeelden van cognitive biases
● Confirmation bias: door je overtuigingen van een feit snel informatie aannemen
● Backfire effect: het tegenovergestelde effect van wat je zou verwachten
○ Als de feiten tegen jou punt in gaan
● Placebo effect
● Groupthink: mensen willen niet afwijken van de groep
● Halo effect: het standpunt aannemen van iemand die je bewondert
Onderdelen van ethische reflectie als een dynamisch proces:
● Intuïties
● Feiten
● Principes
Utrechts Stappenplan
Fase I: Herkenning
1. Welke vragen roept deze casus op?
Fase II: Explicitering
2. Wat is de morele vraag?
3. Welke handelingsmogelijkheden staan op het eerste gezicht open?
4. Welke feitelijke informatie ontbreekt op dit moment?
Fase III: Analyse
5. Wie zijn bij de morele vraag betrokken en wat is het perspectief van ieder van de
betrokkenen?
6. Welke argumenten zijn relevant voor het beantwoorden van de morele vraag?
Fase IV: Afweging
7. Wat is het gewicht van deze argumenten in deze casus?
Fase V: Aanpak
8. Welke handelingsmogelijkheid verdient op grond van deze afweging de voorkeur?
Recht/Wetgeving
Rechtsysteem in Nederland
Privaatrecht: regels tussen 2 gelijkwaardige partijen (tussen burgers onderling)
Publiekrecht: regels tussen 2 niet-gelijkwaardige partijen (tussen overheid en burger)
● Strafrecht → geeft aan welke gedragingen in ons land verboden zijn
● Bestuursrecht → regelt de verhouding tussen de overheid en bestuursorganen
○ Bestuursorganen: een orgaan van een publiekrechtelijke rechtspersoon
■ Vb. provinciale staten, gemeenteraad, burgemeester
