Samenvatting Zorgethiek en Medische Ethiek
De vier beginselen van Beauchamp & Childress
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Zorgethiek / Medische Ethiek (HBO, Verpleegkunde / Social Work). De inhoud behandelt algemeen aanvaarde
ethische theorie en is niet gebaseerd op één specifiek verplicht studieboek. De vier beginselen van Beauchamp en
Childress zijn geverifieerd tegen actuele bronnen. Dit document bevat geen concrete behandeladviezen en vervangt
geen ethische commissie of professioneel overleg.
Inhoud: 1. Wat is zorgethiek — 2. Waarden, normen en ethische dilemma's — 3. Vier ethische theorieën — 4.
Het beginsel van autonomie — 5. Het beginsel van weldoen — 6. Het beginsel van niet-schaden — 7. Het
beginsel van rechtvaardigheid — 8. Botsende beginselen — 9. Zorgethiek als aparte stroming — 10.
Begrippenlijst — 11. Oefenvragen
1. Wat is zorgethiek?
Zorgethiek en medische ethiek bestuderen morele vraagstukken die zich voordoen binnen zorg en
hulpverlening: hoe hoort een zorgverlener te handelen wanneer waarden met elkaar in conflict
komen, en welke overwegingen spelen een rol bij het maken van een verantwoorde keuze?
Binnen de ethiek bestaat, anders dan bij feitelijke kennis, zelden een eenduidig 'juist antwoord': vaak
moeten prioriteiten worden gesteld tussen concurrerende waarden, waarbij het onmogelijk is om aan
alle relevante belangen tegelijk volledig recht te doen.
, 2. Waarden, normen en ethische dilemma's
Begrip Uitleg
Waarde Het achterliggende doel van iemands handelen; wat voor iemand belangrijk is
Norm Een concrete gedragsregel, afgeleid van een onderliggende waarde
Moreel vraagstuk Een situatie waarin gehandeld moet worden, terwijl waarden met elkaar kunnen botsen
Ethisch dilemma Een situatie waarin twee of meer waarden met elkaar conflicteren, zonder dat volledig
aan beide recht kan worden gedaan
Een ethisch dilemma ontstaat bijvoorbeeld wanneer het bevorderen van de gezondheid van een
cliënt (een vorm van weldoen) botst met het respecteren van diens eigen wensen (autonomie).
De vier beginselen van Beauchamp & Childress
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Zorgethiek / Medische Ethiek (HBO, Verpleegkunde / Social Work). De inhoud behandelt algemeen aanvaarde
ethische theorie en is niet gebaseerd op één specifiek verplicht studieboek. De vier beginselen van Beauchamp en
Childress zijn geverifieerd tegen actuele bronnen. Dit document bevat geen concrete behandeladviezen en vervangt
geen ethische commissie of professioneel overleg.
Inhoud: 1. Wat is zorgethiek — 2. Waarden, normen en ethische dilemma's — 3. Vier ethische theorieën — 4.
Het beginsel van autonomie — 5. Het beginsel van weldoen — 6. Het beginsel van niet-schaden — 7. Het
beginsel van rechtvaardigheid — 8. Botsende beginselen — 9. Zorgethiek als aparte stroming — 10.
Begrippenlijst — 11. Oefenvragen
1. Wat is zorgethiek?
Zorgethiek en medische ethiek bestuderen morele vraagstukken die zich voordoen binnen zorg en
hulpverlening: hoe hoort een zorgverlener te handelen wanneer waarden met elkaar in conflict
komen, en welke overwegingen spelen een rol bij het maken van een verantwoorde keuze?
Binnen de ethiek bestaat, anders dan bij feitelijke kennis, zelden een eenduidig 'juist antwoord': vaak
moeten prioriteiten worden gesteld tussen concurrerende waarden, waarbij het onmogelijk is om aan
alle relevante belangen tegelijk volledig recht te doen.
, 2. Waarden, normen en ethische dilemma's
Begrip Uitleg
Waarde Het achterliggende doel van iemands handelen; wat voor iemand belangrijk is
Norm Een concrete gedragsregel, afgeleid van een onderliggende waarde
Moreel vraagstuk Een situatie waarin gehandeld moet worden, terwijl waarden met elkaar kunnen botsen
Ethisch dilemma Een situatie waarin twee of meer waarden met elkaar conflicteren, zonder dat volledig
aan beide recht kan worden gedaan
Een ethisch dilemma ontstaat bijvoorbeeld wanneer het bevorderen van de gezondheid van een
cliënt (een vorm van weldoen) botst met het respecteren van diens eigen wensen (autonomie).
