,1. Psychiatrische ziekteleer........................................................................................................4
2. Hoe stel je een psychiatrische diagnose? 1 – Anamnese en onderzoek................................4
3. Hoe stel je een psychiatrische diagnose? 2 – Diagnose en classificatie.................................5
4. Hoe ontstaat een psychiatrische ziekte? – Het interactief-gelaagd model............................8
5. Behandeling..........................................................................................................................11
2. Psychiatrische stoornissen....................................................................................................14
6. Neurocognitieve stoornissen 1 – Dementie.........................................................................14
Verdieping 1 – Geheugen.....................................................................................................16
7. Neurocognitieve stoornissen 2 – Delier...............................................................................16
Verdieping 2 – Bewustzijn en aandacht...............................................................................17
8. Psychosespectrumstoornissen.............................................................................................17
Verdieping 3 – Waarneming en hallucinaties.......................................................................19
9. Bipolaire-stemmingsstoornissen..........................................................................................19
Verdieping 4 – Denken en wanen.........................................................................................20
10. Depressieve-stemmingsstoornissen...................................................................................20
Verdieping 5 – Anhedonie....................................................................................................21
11. Suïcidaliteit.........................................................................................................................22
12. Angststoornissen................................................................................................................23
Verdieping 6 – Angst.............................................................................................................23
13. Obsessieve-compulsieve stoornissen.................................................................................24
14. Psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen.........................................................25
Verdieping 7 – Conditionering en extinctie..........................................................................25
15. Aanpassingsstoornissen.....................................................................................................26
16. Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornissen...................................................26
17. Eetstoornissen....................................................................................................................27
18. Verslaving...........................................................................................................................28
Verdieping 8 – Motivatie, gedrag en verslaving...................................................................30
19. Persoonlijkheidsstoornissen...............................................................................................30
20. Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen......................................................................32
Verdieping 9 – Psychomotoriek............................................................................................33
21. Nagebootste stoornissen....................................................................................................33
,22. Dissociatieve stoornissen...................................................................................................34
23. Slaapstoornissen.................................................................................................................34
25. Peri-partumpsychiatrie en transgenerationele psychiatrie................................................35
26. Genderdysforie...................................................................................................................36
27. Drangstoornissen................................................................................................................37
Verdieping 10 – Motivatie, gedrag en impulsregulatie........................................................37
3. Capita selecta.......................................................................................................................38
28. Versterken van de mentale gezondheid door promotie en preventie...............................38
29. Psychiatrie in de eerste lijn.................................................................................................38
30. Acute psychiatrie................................................................................................................39
31. Psychiatrie in het algemeen ziekenhuis.............................................................................39
32. Forensische psychiatrie......................................................................................................40
33. Transculturele psychiatrie..................................................................................................40
34. Psychiatrie en verstandelijke beperking.............................................................................41
35. Kinder- en jeugdpsychiatrie................................................................................................41
36. Ouderenpsychiatrie............................................................................................................42
37. Euthanasie op psychiatrische grondslag............................................................................43
38. Psychiatrie en recht............................................................................................................44
39. Geschiedenis van de psychiatrie........................................................................................44
Oefentoets 55 vragen / antwoorden........................................................................................46
20 open vragen.....................................................................................................................46
15 meerkeuze.......................................................................................................................50
15 fill in the blank.................................................................................................................56
5 casus..................................................................................................................................59
Top 7 leerdoelen.......................................................................................................................61
Top 20 kernbegrippen..............................................................................................................64
Tentamen checklist...................................................................................................................66
Top 20 klassieke instinkers tentamens.....................................................................................68
, 1. Psychiatrische ziekteleer
1. Wat is psychiatrie?
Psychiatrie onderscheidt zich door:
medische diagnostiek en behandeling;
beoordeling van psychisch functioneren en gedrag;
aandacht voor somatische oorzaken en comorbiditeit;
farmacologische en niet-farmacologische interventies;
herstel, participatie en kwaliteit van leven.
Een psychiatrische stoornis wordt niet uitsluitend bepaald door de aanwezigheid van afwijkende
gedachten, emoties of gedragingen. Van belang zijn onder andere duur, ernst, context, lijdensdruk,
disfunctioneren en verlies van regie. Normale variaties in gedrag en emoties moeten daarom worden
onderscheiden van klinisch relevante psychopathologie.
De psychiatrische beoordeling richt zich op het individu én diens sociale, relationele en lichamelijke
context. Daarbij worden onder meer stemming, cognitie, waarneming, denken, gedrag, motivatie,
impulsregulatie en functioneren in het dagelijks leven systematisch beoordeeld. Ook de lichamelijke
gezondheid wordt meegenomen, omdat somatische factoren psychiatrische klachten kunnen
veroorzaken of beïnvloeden.
2. Hoe stel je een psychiatrische diagnose? 1 – Anamnese en onderzoek
De psychiatrische diagnostiek begint met een systematische anamnese, aangevuld met
heteroanamnese, observatie en psychiatrisch onderzoek. Het doel is niet alleen symptomen vast te
stellen, maar het volledige functioneren, de ontwikkeling en de context te begrijpen.
De psychiatrische anamnese brengt de actuele klachten, het ontstaan en beloop van symptomen en
eerdere psychiatrische en somatische problematiek systematisch in kaart. Daarnaast worden
medicatie, middelengebruik, slaap, ontwikkeling, behandeling, familiegeschiedenis en psychosociale
omstandigheden onderzocht, inclusief trauma, relaties, functioneren, coping en beschermende
factoren.
De heteroanamnese is vooral belangrijk wanneer het ziekte-inzicht beperkt is, bijvoorbeeld bij
psychotische, manische of neurocognitieve problematiek. Informatie van naasten kan veranderingen
in gedrag, functioneren en ziektebeloop verduidelijken.
2. Hoe stel je een psychiatrische diagnose? 1 – Anamnese en onderzoek................................4
3. Hoe stel je een psychiatrische diagnose? 2 – Diagnose en classificatie.................................5
4. Hoe ontstaat een psychiatrische ziekte? – Het interactief-gelaagd model............................8
5. Behandeling..........................................................................................................................11
2. Psychiatrische stoornissen....................................................................................................14
6. Neurocognitieve stoornissen 1 – Dementie.........................................................................14
Verdieping 1 – Geheugen.....................................................................................................16
7. Neurocognitieve stoornissen 2 – Delier...............................................................................16
Verdieping 2 – Bewustzijn en aandacht...............................................................................17
8. Psychosespectrumstoornissen.............................................................................................17
Verdieping 3 – Waarneming en hallucinaties.......................................................................19
9. Bipolaire-stemmingsstoornissen..........................................................................................19
Verdieping 4 – Denken en wanen.........................................................................................20
10. Depressieve-stemmingsstoornissen...................................................................................20
Verdieping 5 – Anhedonie....................................................................................................21
11. Suïcidaliteit.........................................................................................................................22
12. Angststoornissen................................................................................................................23
Verdieping 6 – Angst.............................................................................................................23
13. Obsessieve-compulsieve stoornissen.................................................................................24
14. Psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen.........................................................25
Verdieping 7 – Conditionering en extinctie..........................................................................25
15. Aanpassingsstoornissen.....................................................................................................26
16. Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornissen...................................................26
17. Eetstoornissen....................................................................................................................27
18. Verslaving...........................................................................................................................28
Verdieping 8 – Motivatie, gedrag en verslaving...................................................................30
19. Persoonlijkheidsstoornissen...............................................................................................30
20. Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen......................................................................32
Verdieping 9 – Psychomotoriek............................................................................................33
21. Nagebootste stoornissen....................................................................................................33
,22. Dissociatieve stoornissen...................................................................................................34
23. Slaapstoornissen.................................................................................................................34
25. Peri-partumpsychiatrie en transgenerationele psychiatrie................................................35
26. Genderdysforie...................................................................................................................36
27. Drangstoornissen................................................................................................................37
Verdieping 10 – Motivatie, gedrag en impulsregulatie........................................................37
3. Capita selecta.......................................................................................................................38
28. Versterken van de mentale gezondheid door promotie en preventie...............................38
29. Psychiatrie in de eerste lijn.................................................................................................38
30. Acute psychiatrie................................................................................................................39
31. Psychiatrie in het algemeen ziekenhuis.............................................................................39
32. Forensische psychiatrie......................................................................................................40
33. Transculturele psychiatrie..................................................................................................40
34. Psychiatrie en verstandelijke beperking.............................................................................41
35. Kinder- en jeugdpsychiatrie................................................................................................41
36. Ouderenpsychiatrie............................................................................................................42
37. Euthanasie op psychiatrische grondslag............................................................................43
38. Psychiatrie en recht............................................................................................................44
39. Geschiedenis van de psychiatrie........................................................................................44
Oefentoets 55 vragen / antwoorden........................................................................................46
20 open vragen.....................................................................................................................46
15 meerkeuze.......................................................................................................................50
15 fill in the blank.................................................................................................................56
5 casus..................................................................................................................................59
Top 7 leerdoelen.......................................................................................................................61
Top 20 kernbegrippen..............................................................................................................64
Tentamen checklist...................................................................................................................66
Top 20 klassieke instinkers tentamens.....................................................................................68
, 1. Psychiatrische ziekteleer
1. Wat is psychiatrie?
Psychiatrie onderscheidt zich door:
medische diagnostiek en behandeling;
beoordeling van psychisch functioneren en gedrag;
aandacht voor somatische oorzaken en comorbiditeit;
farmacologische en niet-farmacologische interventies;
herstel, participatie en kwaliteit van leven.
Een psychiatrische stoornis wordt niet uitsluitend bepaald door de aanwezigheid van afwijkende
gedachten, emoties of gedragingen. Van belang zijn onder andere duur, ernst, context, lijdensdruk,
disfunctioneren en verlies van regie. Normale variaties in gedrag en emoties moeten daarom worden
onderscheiden van klinisch relevante psychopathologie.
De psychiatrische beoordeling richt zich op het individu én diens sociale, relationele en lichamelijke
context. Daarbij worden onder meer stemming, cognitie, waarneming, denken, gedrag, motivatie,
impulsregulatie en functioneren in het dagelijks leven systematisch beoordeeld. Ook de lichamelijke
gezondheid wordt meegenomen, omdat somatische factoren psychiatrische klachten kunnen
veroorzaken of beïnvloeden.
2. Hoe stel je een psychiatrische diagnose? 1 – Anamnese en onderzoek
De psychiatrische diagnostiek begint met een systematische anamnese, aangevuld met
heteroanamnese, observatie en psychiatrisch onderzoek. Het doel is niet alleen symptomen vast te
stellen, maar het volledige functioneren, de ontwikkeling en de context te begrijpen.
De psychiatrische anamnese brengt de actuele klachten, het ontstaan en beloop van symptomen en
eerdere psychiatrische en somatische problematiek systematisch in kaart. Daarnaast worden
medicatie, middelengebruik, slaap, ontwikkeling, behandeling, familiegeschiedenis en psychosociale
omstandigheden onderzocht, inclusief trauma, relaties, functioneren, coping en beschermende
factoren.
De heteroanamnese is vooral belangrijk wanneer het ziekte-inzicht beperkt is, bijvoorbeeld bij
psychotische, manische of neurocognitieve problematiek. Informatie van naasten kan veranderingen
in gedrag, functioneren en ziektebeloop verduidelijken.
