• Verkeerd document? Gratis ruilen
  • Geschreven door studenten die geslaagd zijn
  • Direct beschikbaar na je betaling
  • Online lezen of als PDF
  • 4,6 TrustPilot
0
Verkopen
Kies je studieland
Kies je taal
Begin nu gratis Account aanmaken
  • Arteveldehogeschool (Artevelde)
  • Sociaal Werk
  • Sociaal werk verkennen
Om documenten op je verlanglijstje te zetten, moet je ingelogd zijn
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 115 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Lecture Notes Sociaal werk verkennen | Les 1 | Arteveldehogeschool | 2026/2027

0,0
(0 beoordelingen)
- verkocht
115 pagina's
2025/2026 Geschreven voor schooljaar
Instelling
Arteveldehogeschool (Artevelde)
Vak
Sociaal werk verkennen
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 115 pagina's

Lesnotities voor Les 1 van Sociaal werk verkennen aan Arteveldehogeschool, waarin sociaal werk wordt gedefinieerd en verkend. De aantekeningen behandelen de boom-metafoor voor sociaal werk, de globale definitie van sociaal werk volgens IFSW/IASSW, en de drie kernpilaren: sociale verandering en ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding. Ook worden belangrijke conferenties, actievoerders en de rol van sociaal werkers als verbindingswerkers uitgebreid besproken. Ideaal voor het begrijpen van de fundamentele concepten en theoretische basis van het vakgebied, en uitstekend studiemateriaal voor toetsvorbereiding.

Voorbeeld van de inhoud

SOW verkennen - tijdens studeren de sociale kaart ook bekijken (basisorganiaties wel
gewoon kennen)

LES 1: SOCIAAL WERK DEFINIËREN
EEN BOOM ALS METAFOOR VOOR SOCIAAL WERK
Gemeenschappelijke stam

- Historische wortel
- Kern van sociaal werk: Mensen aan hun rechten brengen en mensen tot hun rechten brengen
- Globale definitie
- Gem vaardigheden, kennis en houding

- De stam: Staat voor de gemeenschappelijke basis, zoals historische wortels, de globale
definitie als richtingaanwijzer, en de gedeelde kennis, vaardigheden en houding.

Verschillende takken & vertakkingen

- Diverse domeinen
- HET sociaal werk bestaat niet
- Sociaal werk verandert naargelang invalshoeken

- De takken en vertakkingen: Verwijzen naar de enorme breedte en diversiteit van het
vakgebied; "hét" sociaal werk bestaat niet en verandert per context.

SOCIAAL WERK IN DE KIJKER
 Vlaamse Sociaal Werk conferentie 2018 en 2022
o Sociaalwerkconferentie 22 | Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
(departementwvg.be)
 Europese Sociaal Werk conferentie 2024
https://departementwvg.be/swc24/presentations
 * 17 oktober – Dag van verzet tegen extreme armoede
o 17 oktober | Netwerk tegen Armoede
 3de dinsdag in maart - World Social Work Day
 26 maart: Internationale conferentie Social work in Brussel


Opdracht  mensen + rechten + ontwikkeling + opkomen/helpen

ARTIKELS LEZEN (weliswaar + sociaal net )

DE GLOBALE DEFINITIE SOW
Sociaal werk is een beroepspraktijk en een academische discipline die sociale verandering en
ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding van mensen bevordert. Principes van
sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor
diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale
wetenschappen, menswetenschappen en inheemse kennis, engageert sociaal werk mensen en
structuren om problemen aan te pakken en welzijn te verbeteren.

DOELEN UIT DE GLOBALE DEFINITIE

SOCIALE VERANDERING EN ONTWIKKELING

Verandering  tussenkomen waarin nood is aan verandering, aanvechten van ongelijkheid

- Vb opkomen voor rechten van vrouwen, kinderen …

Ontwikkeling  positieve verandering die meer k ansen en rechtvaardiging geeft

Stabiliteit  belangrijk zolang het niet tot marginaliseren lijdt

,SOCIALE COHESIE

Samenhang = sociaal kapitaal van samenleving

Mens = sociaal wezen  motor maatschappij

Doel: netwerk tussen mensen, groepen en gemeenschappen versterken

Bijdrage grotere maatschappelijke betrokkenheid, solidariteit, inbreng en kracht

Waarom wordt hier op in gezet? Mensen zijn sociale wezens. Een maatschappij draait beter als er een
grotere sociale cohesie is = ‘sociale samenhang’ = ‘sociaal kapitaal’ van de samenleving

EMPOWERMENT EN BEVRIJDING VAN MENSEN

Empowerment

- multilevel construct , tegelijk
- NOOIT OP INDIVIDUEEL NIVEAU ALLEEN
- het individueel psychologische (micro) + het organisationele (meso) + het structurele (macro)
niveau verbonden zijn
- een sociaal probleem benaderd wordt als een samenspel van de drie niveaus.
- Dat betekent dus ook dat ‘mensen versterken’ iets anders is dan ‘mensen empoweren’.

Bevrijding

- Wegwerken van onderdrukkende structuren en contexten
- Emancipatie !! = mensen bevrijden van onderdrukkende verhoudingen (examenvraag)

Empowerment mag je nooit gebruiken als je op individueel niveau werkt. ( Dat betekent dus ook dat
‘mensen versterken’ iets anders is dan ‘mensen empoweren)


 Empowerment= op micro-, meso-, EN macroniveau te werken.
o een sociaal probleem benaderd wordt als een samenspel van de drie niveaus.
 Bevrijding van mensen= het wegwerken van onderdrukkende structuren en contexten



PARTICIPATIEVE METHODOLOGIE
De doelstellingen van SOW moeten participatief bereikt worden. De sociaal werker gaat het niet alleen
doen, maar zoveel mogelijk in samenspraak en/of samenwerking met de belanghebbende en andere
actoren.

De sociaal werker zet in op het stimuleren van maatschappelijke participatie van mensen.

De sociaal werker zet in op het laten horen van stemmen die doorgaans niet of weinig gehoord worden

PRINCIPES UIT GLOBALE DEFINITIE

SOCIALE RECHTVAARDIGHEID

= het ultieme doel om naar te streven.

Het ervaren van onrecht wekt sterke emoties op en zet mensen in beweging om dit onrecht te
bestrijden.



MENSENRECHTEN

,Zie volgende les

COLLECTIEVE VERANTWOORDELIJKHEID
o Dit verwijst naar het feit dat mensenrechten enkel gerealiseerd kunnen worden als
iedereen verantwoordelijkheid opneemt voor elkaar en voor de gemeenschap.

o Vb; opletten voor de ouderen in corona



RESPECT VOOR DIVERSITEIT

In de brede zin




ONDERBOUWING VAN PRAKTIJKEN DOOR KENNIS




SOCIALE WETENSCHAPPEN EN MENSWETENSCHAPPEN

bekijken examen (!!!!)

theoretische kennis als je je bezighoudt met het sociale moeten deze dingen er inzitten (zoiets???)

INHEEMSE EN LOKALE VORMEN VAN KENNIS

Als je werkt met een bepaalde groep, werk dan met HUN kennis, HUN cultuur, HUN normen en
waarden.



SOCIAAL WERK ENGAGEERT

Sociaal werk engageert mensen én structuren om levensuitdagingen en problemen aan te pakken en
welzijn te bevorderen

Dit verwijst naar het handelen van de sociaal werker met tegelijkertijd aandacht voor zowel micro- (de
belanghebbende), meso- (organisatie- of buurtniveau) en macroniveau (het beleidsniveau of de gehele
gemeenschap).

Dit doet sociaal werk om wel-zijn van ieder mens te bevorderen.

, NUT VAN DE DEFINITIE?
Kritiek
- een definitie is abstract
- een definitie is een ideaal
- een definitie is steeds een construct en dus voor discussie vatbaar


Maar deze definitie SOW is nuttig…
- omdat er over nagedacht en over in dialoog kan gegaan worden
- omdat sociaal werk(ers) er zich kan tegenover verhouden, ook internationaal
- omdat de definitie een kompas is waarnaar gestreefd kan worden
- omdat het helpt om het beroep te profileren en te legitimeren (ook naar externen toe)

Inhoudsopgave

  1. 01 Een boom als metafoor voor sociaal werk 1
  2. 02 Sociaal werk in de kijker 1
  3. 03 De globale definitie SOW 1
  4. 04 doelen uit de globale definitie 1
    1. Sociale verandering en ontwikkeling 1
    2. Sociale cohesie 2
    3. Empowerment en bevrijding van mensen 2
  5. 05 participatieve methodologie 2
  6. 06 principes uit globale definitie 2
    1. sociale rechtvaardigheid 2
    2. mensenrechten 2
    3. collectieve verantwoordelijkheid 3
    4. respect voor diversiteit 3
  7. 07 onderbouwing van praktijken door kennis 3
    1. Sociale wetenschappen en menswetenschappen 3
    2. Inheemse en lokale vormen van kennis 3
    3. Sociaal werk engageert 3
  8. 08 nut van de definitie? 4
  9. 09 mensenrechten 5
    1. Omschrijving 5
    2. Mensenrechtenthema’s 5
    3. 1ste generatie mensenrechten 5
    4. 2de generatie mensenrechten 6
    5. 3de generatie mensenrechten 6
    6. Universele verklaring van de Rechten van de mens 6
  10. 10 grondrechten 7
    1. Grondwet: artikel 10 7
    2. Grondwet: artikel 23 7
    3. Grondwet: artikel 24 8
    4. Organieke wet OCMW 8
  11. 11 rechten onder druk: de verzorgingsstaat kalft af 9
    1. 1e generatie mensenrechten: burgerlijke rechten & politieke rechten 9
    2. 2e generatie mensenrechten 9
    3. Rechten onder druk 10
  12. 12 Historiek 12
    1. laissez faire (min overheid) 12
    2. 1e sociale bescherming – crisis tot kantelpunt 12
    3. uitbouw sociale bescherming na wo 1 onderlinge bijstand in de arbeidsersbeweging 13
    4. uitbouw soicale bescherming na WO1 start sociale huisvesting 14
  13. 13 Kenmerken 16
  14. 14 Klassieke werking 17
    1. herverdeling van inkomen 17
    2. sociale uitkeringen 18
    3. collectieve voorzieningen 20
  15. 15 Crisis 21
    1. hervorming actieve welvaartstaat 22
    2. actieve welvaartstaat minder sociale bescherming en herverdeling 22
    3. relatieve mediane armoedekloof 23
  16. 16 Actualiteit 24
  17. 17 krachtlijnen (5) 25
    1. Nabijheid en laagdrempelig 26
    2. Politiserend werken (dada van de prof) 26
    3. Procesmatig werken 27
    4. Generalisitisch werken 27
    5. Verbindend werken 27
  18. 18 4 doelwitfactoren 28
    1. Werken met individuen, gezinnen, nabije contexten (doelwitactor 1) 28
    2. Werken met groepen, buurten en gemeenschappen (doelwitactor 2) 28
    3. Werken aan en in organisaties (doelwitactor 3) 28
    4. Werken aan en in beleid (doelwitactor 4) 29
    5. Doelwitactoren binnen domein ‘arbeid’ 29
  19. 19 3 methodieken 29
    1. Probleemoplossend werken 30
    2. Competentieverhogend werken 30
    3. Structureel werken 30
    4. methodieken in domein ‘armoede’ 30
  20. 20 Rollen en taken 31
    1. Verschillende rollen 31
    2. Verscheidenheid aan fucnties in vacatures waar rollen en taken aan gekoppeld zijn 32
  21. 21 Vanuit mensenrechten 33
    1. systeemwereldgericht handelen 33
    2. Leefwereldgericht handelen: 34
    3. participatief handelen 34
    4. politiserend handelen 34
    5. ontgrenzend handelen 35
  22. 22 Sociaal werk in spreistand 35
    1. aanpassingslogica 35
    2. veranderingslogica 35
    3. disciplinering 35
    4. emancipatie 35
  23. 23 domeinen 36
    1. armoede & sociale uitsluiting 36
    2. justitie 37
    3. gezin & opvoeding 37
    4. mensen met beperking 38
    5. (geestelijke) gezondheid 39
    6. migratie 40
    7. jeugdwerk 40
    8. leefomgeving & internationale solidariteit 41
    9. cultuur & vrije tijd 42
    10. ouderen 42
    11. arbeid & economie 43
    12. onderwijs & vorming 44
    13. algemene hulp en dienstverlening 45
  24. 24 Opdracht 46
  25. 25 bronnen 46
    1. in sociaal werk 46
    2. de sociale kaart 46
    3. website stad 47
    4. eerstelijnszone.be 47
    5. doelgroepgericht 47
    6. organisatie websites 48
    7. website steunpunten, koepel- of netwerk-prganisaties 48
  26. 26 Transversaal – dwars-tegendraads 48
    1. doelgroepen 49
    2. welke thema’s 49
    3. welke grondrechten 49
    4. leefwereld en/of systeemwereldgericht 50
    5. kortstondig, langdurig 50
    6. generalistisch of specialistisch 51
    7. in een pioniersorganisatie of in een organisatie met lange geschiedenis 51
    8. pluralistische organisatie of levensbeschouwelijke insteek 52
    9. 1manspost, team SOW, multidisciplinair 52
    10. proffesionals of vrijwilligers 52
    11. strak gestructureerd of eerder los 53
    12. kleinschalig of een deel van grote organisatie werk of op een samenwerkignsverband 53
    13. territoriaal niveau/werkingsgebied waar je werkt 54
    14. overheid, non profit, profit 54
    15. voortdurend in beweging, evolutie en verandering 56
    16. evolutie qua gebruik werkvormen, aanpak en methodes 56
    17. zelf evolueren, verplicht te evolurerne 57
    18. ontstaan van neiuwe organisaties 57
  27. 27 inleidend 58
  28. 28 formele en informele actoren 58
    1. formele actoren 59
    2. informele actoren 59
    3. verhouding tussen formele en informele actoren 61
    4. gedeelde verantwoordelijkheid tussen formele en informele actoren 61
    5. samenwerken – triadisch werken 62
  29. 29 samen werken met velen 62
    1. mantelzorger 62
    2. zelfhulpgroepen 63
    3. zelforganisaties 63
    4. vrijwillgers 64
    5. formele actoren – andere sociaal werkers 65
    6. foremele actoren – overheden 65
    7. formele actoren – commerciele actoren 66
    8. (opgeleide) ervaringsdeskundigen 66
    9. multidisciplinaire samenwerking 66
  30. 30 formele en deskundige samenwerkingsverbanden -- netwerken 67
  31. 31 inleidend 68
    1. belangrijk domein 68
    2. complex domein 69
  32. 32 multigovernance 69
    1. multilevelgovernance 69
    2. sociaal/welzijnsbeleid 69
    3. verschillende beleidsniveaus – vlaams fedraal en lokaal 70
  33. 33 focus op welzijnsbeleid/sociaal beleid op federaal, vlaams en lokaal niveau 70
    1. federaal niveau 71
    2. vlaams niveau 72
    3. administratie 75
    4. het vlaams parlement – commissiees 75
    5. strategische adviesraden 75
    6. belangenbehartigers 76
    7. koepelorganisaties werken via steunpunten 76
    8. opiniemakers 76
  34. 34 lokale niveau 76
    1. vanuit rechtenbenadering 78
  35. 35 casus 79
  36. 36 inleidend 79
    1. globale definitie 79
    2. grondrechten 80
  37. 37 hoe komen mensen tot hun recht inzake culturele en maatschappelijke ontplooiing 80
    1. via cultuur & sport  culturele functie 80
    2. via gemeenschapsvorming  gemeenschapsvormende functie 82
    3. via leren & educatie  leerfunctie 84
    4. via ms beweging/Activering  ms bewegingsfunctie 85
    5. mix is de max 86
  38. 38 profiel sociaal cultureel werk 87
    1. opmerkingen vooraf 88
  39. 39 middeleeuwen 88
    1. wat herkennen we nun nog? 89
  40. 40 nieuwe tijd 89
    1. rasp-en spinhuizen 90
    2. maatschappij tot nut van t algemeen 90
    3. wat herkennen we nu nog? 91
  41. 41 nieuwste tijd 92
    1. commissies van openbare onderstand (coo) 92
  42. 42 eigentijdste tijd 92
    1. 50s 92
    2. the golden sixties’: 93
    3. 70s 94
    4. 80s 94
    5. 90s 95
    6. 00s 95
  43. 43 ontstaan van opleidingen voor sociaal werk 96
  44. 44 verplichte cursustekst 97
  45. 45 discours 98
    1. wat is een discours 98
    2. waarde van besef ervan 98
    3. 3 dominante discours 98
    4. alternatieve discours 101
    5. belang van dominante discours te begrijpen 102
    6. andere beinvloedende discours binnen sow praktijken 102
  46. 46 tendensen 102
    1. maatschappelijke tendensen 102
    2. migratiestromen 103
    3. individualisering 104
    4. digitalisering 104
    5. besparingen 105
    6. democratie onder druk 106
  47. 47 kern van SOW 107
    1. Globale definitie​ 107
    2. Mensenrechten​ 108
    3. grondrechten 108
    4. 5 Krachtlijnen & Bouwstenen voor een handelingskader 108
    5. 4 doelwitactoren en 3 Methodes​ 109
    6. Functies en rollen​ 109
    7. Sociaal werk in een spreidstand 110
    8. Waardenwerk – normatieve prof – ethiek – mandaat – discretionaire ruimte 110
  48. 48 SOW binnen een complexe context 110
    1. Breedte van sociaal werk 110
    2. Soorten organisaties 111
    3. Discours 111
    4. Historiek - tendenzen 111
    5. Nevenbouw 112
    6. Bovenbouw 112
  49. 49 maatschappelijke positionering & profilering van SOW 112
    1. Semi-professie 112
    2. Niet vrijblijvend 113
    3. Vraagt een grondhouding 113
    4. Legitimiteit onder druk 113
    5. Maatschappelijke positionering 114
    6. Verbindingswerkers 114

Documentinformatie

Studie
Sociaal Werk
Geüpload op
7 augustus 2026
Aantal pagina's
115
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting
Meld schending auteursrecht
€8,16
Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kun je een ander document kiezen. Je kunt het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF
Seller avatar
annadryhoel
Verkocht
1
Volgers
0
Items
16
Laatst verkocht
2 maanden geleden
advertisement banner
Echte notities, van echte studenten
Elk document op Stuvia is geschreven door een medestudent die hetzelfde vak deed. Zo leer je van iemand die het al heeft gehaald.

Gerelateerde vakken

Onderwerpen

  • sociaal werk
  • sociaal werk verkennen
  • empowerment
  • sociale cohesie
  • ifsw
  • sociale verandering
  • lesnotities
  • introductie sociaal werk
  • arteveldehogeschool
  • globale definitie sociaal werk

Meer vakken binnen Arteveldehogeschool (Artevelde) > Sociaal Werk

  • Economie
  • Psychologie
  • Sociale filosofie
  • Recht verkennen
  • Sociologie
  • Historische reflectie
  • Diversiteit
  • Sociale grondrechten verkennen
  • Mediawijsheid
  • Politiek & beleid

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Meer weten Bronvermelding maken
Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen