1. Inleiding.............................................................................................................................. 4
Wat is arbeidsrecht............................................................................................................ 4
Sociale wetgeving omvat...............................................................................................4
Doel............................................................................................................................... 4
Ontstaan........................................................................................................................ 5
Toepassingsgebied:......................................................................................................5
Bronnen van het arbeidsrecht............................................................................................5
2. Algemene bepalingen van de arbeidsovereenkomstenwet 3 juli 1978................................6
Arbeidsovereenkomst heeft 4 bestanddelen..................................................................6
Aangaan........................................................................................................................ 8
Soorten.......................................................................................................................... 8
Aard van het werk:....................................................................................................8
Duur van de overeenkomst.......................................................................................9
Omvang van het werk.............................................................................................10
Rekrutering: werving, selectie en gelijke behandeling.................................................10
AO is een intuitu personae overeenkomst..............................................................10
Rechtsbronnen.......................................................................................................10
Proces:................................................................................................................... 11
Taalgebruik................................................................................................................. 12
Verjaring...................................................................................................................... 12
3. Inhoud van de arbeidsovereenkomst................................................................................12
Bedingen: art 6 WAO.......................................................................................................12
Wettelijk geregelde bedingen......................................................................................12
Proefbeding............................................................................................................ 12
Concurrentiebeding................................................................................................12
Scholingsbeding.....................................................................................................14
Anciënniteitsbeding.................................................................................................14
Ontbindende voorwaarden......................................................................................14
Scheidsrechterlijk beding........................................................................................14
Exclusiviteitsbeding................................................................................................14
Conventioneel vastgelegde dringende reden:.........................................................14
Policy...................................................................................................................... 14
Niet-wettelijk geregelde bedingen................................................................................15
4. Uitvoering van de arbeidsovereenkomst...........................................................................15
Verplichtingen van beide partijen: gemeenschappelijke verplichtingen............................15
Algemeen: art 5.73 BW = overeenkomst te goeder trouw uitvoeren............................15
Specifiek: art 16 WAO = welzijn op het werk bv. pesterijen, grensoverschrijdend
gedrag, stress,... OP HET WERK!...............................................................................15
Verplichtingen van de werknemer....................................................................................20
Arbeid verrichten......................................................................................................... 20
Bevelen en instructies opvolgen..................................................................................20
Concurrentie................................................................................................................ 20
Veiligheid..................................................................................................................... 20
Arbeidsgereedschap...................................................................................................20
Verplichtingen van de werkgever.....................................................................................20
Arbeid verschaffen......................................................................................................20
1
, Hulp............................................................................................................................. 20
Veiligheid en gezondheid............................................................................................20
Loon............................................................................................................................ 21
Huisvesting en voeding...............................................................................................21
Geloofsplichten en burgerlijke plichten........................................................................21
Onthaal........................................................................................................................ 21
Arbeidsgereedschap...................................................................................................21
Aansprakelijkheid van de partijen.....................................................................................21
Aansprakelijkheid van de werknemer..........................................................................21
Aansprakelijkheid van de werkgever...........................................................................21
5. Schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst en betaalde feestdagen.........21
Begrip.............................................................................................................................. 21
Oorzaken van schorsing..................................................................................................22
Overmacht................................................................................................................... 22
Het gewaarborgd dagloon...........................................................................................22
Arbeidsongeschiktheid................................................................................................22
Begrip..................................................................................................................... 22
Verplichtingen werknemer......................................................................................22
Controlerecht Werkgever........................................................................................22
Gewaarborgd dagloon............................................................................................23
Re-integratie........................................................................................................... 24
Jaarlijkse vakantie.......................................................................................................25
Zwangerschaps- en bevallingsrust..............................................................................25
Kort verzuim (of klein verlet)........................................................................................26
Loopbaanonderbreking en tijdskrediet.........................................................................27
Verlof om dwingende redenen.....................................................................................27
Andere schorsingen....................................................................................................28
SAMENLOOP VAN BESPROKEN WETTELIJKE SCHORSINGSOORZAKEN...........28
6. Einde van de arbeidsovereenkomst..................................................................................28
Algemene (civielrechtelijke) beëindigingswijzen...............................................................28
Wederzijdse toestemming van de partijen...................................................................28
Overmacht................................................................................................................... 28
Ontbinding ao – gebeurt in de praktijk zelden..............................................................29
Afloop van de termijn of voltooiing van het werk..........................................................30
Overlijden van een der partijen....................................................................................30
Arbeidsrechtelijke beëindigingswijzen..............................................................................30
Ontslag door opzeg.....................................................................................................30
begrip:..................................................................................................................... 30
Vormen van ontslag................................................................................................30
Wijze van kennisgeving van de opzegging art 37 WAO..........................................31
Duur van de opzegtermijn.......................................................................................32
Gevolgen................................................................................................................ 32
Ontslagmotivering – zie cao nr. 109........................................................................33
Ontslag wegens dringende reden................................................................................33
Algemeen............................................................................................................... 33
Procedure............................................................................................................... 34
Gevolgen................................................................................................................ 34
Onrechtmatig ontslag..................................................................................................34
2
, regelmatigheid van het ontslag → bescherming bij ontslag.........................................35
wettelijke ontslagbeperkingen.................................................................................35
conventionele ontslagbeperkingen..........................................................................35
7. De arbeidsduur................................................................................................................. 35
8. Loon(bescherming)........................................................................................................... 35
9. Tijdelijke arbeid, uitzendarbeid en terbeschikkingstelling van werknemers.......................35
10. Het arbeidsreglement.....................................................................................................35
11. Collectief arbeidsrecht....................................................................................................35
Inleiding........................................................................................................................... 35
Individuele arbeidsovereenkomst................................................................................35
Collectieve arbeidsovereenkomst................................................................................35
Geschiedenis.............................................................................................................. 35
Sociaal pact................................................................................................................. 36
Sociaal organisatierecht...................................................................................................37
Juridische aspecten.....................................................................................................37
Verenigingsvrijheid.................................................................................................37
Representativiteit....................................................................................................37
Rechtspersoonlijkheid.............................................................................................37
Werknemersorganisaties.............................................................................................37
ABVV...................................................................................................................... 37
ACV........................................................................................................................ 37
ACLVB.................................................................................................................... 38
Werkgeversorganisaties..............................................................................................38
Nationaal................................................................................................................ 38
Sectoraal................................................................................................................ 38
Regionaal............................................................................................................... 38
Collectieve arbeidsovereenkomst....................................................................................38
Overlegorganen op ondernemingsniveau........................................................................40
vakbondsafvaardiging.................................................................................................40
ondernemingsraad en Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk CPBW...40
samenstelling.......................................................................................................... 40
oprichting................................................................................................................ 40
bescherming tegen ontslag.....................................................................................41
bevoegdheden........................................................................................................41
Het IPA en de loonnorm...................................................................................................42
IPA.............................................................................................................................. 42
Loonnorm.................................................................................................................... 42
Collectieve conflicten.......................................................................................................42
Collectieve conflicten en het recht op collectieve actie................................................42
Juridische regeling van staking en uitsluiting...............................................................42
Staking.................................................................................................................... 42
Uitsluiting................................................................................................................ 43
Bedrijfsbezetting.....................................................................................................43
Voorkomen en beëindigen van collectieve conflicten..................................................43
3
, 1.Inleiding
Wat is arbeidsrecht
Sociale wetgeving omvat
- arbeidsrecht: bescherming bieden tegen de werkgever
- sociale zekerheidsrecht: menswaardig bestaan verzekeren (gewaarborgd
inkomen, werkloosheidsuitkering, pensioen,...) → sociale bijstand bieden in
geval van behoeftigheid
Doel
Bijzonder doel van sociale wetgeving is de bescherming van belangen van de werknemers en
het bevorderen van hun welzijn
4