Samenvatting Praktisch bestuursprocesrecht
Lesweek 1: hoofdstukken 1, 2 en 3 (3.1.2 t/m 3.3.3 - alleen lezen).
Hoofdstuk 1: Kennismaking
Publiekrecht:
Ziet toe op de rechtsverhouding tussen overheid en burger.
Privaatrecht:
Ziet toe op de rechtsverhouding tussen burgers onderling.
Rechtsgebieden:
- Strafrecht
- Civielrecht
- Bestuursrecht
Materieel burgerlijk recht:
Omvat inhoudelijke rechten en plichten: rechtsregels om situaties, rechtsverhoudingen en
handelingen juridisch te definiëren en te kwalificeren. Welke rechten en plichten zijn er.
Formeel burgerlijk recht:
Geeft antwoord op de vraag volgens welke procedureregels deze rechten en plichten kunnen
worden geëffectueerd. Hoe kunnen de materiële regels worden afgedwongen bij de rechter.
Functies van het burgerlijk procesrecht:
Functies:
1. Het handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten.
2. Het voorkomen van een gerechtelijke procedure.
3. Het voorkomen van eigenrichting.
1. Het handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten:
Het burgerlijk procesrecht verschaft een persoon bepaalde middelen om zijn burgerlijke
rechten en plichten te handhaven en te beïnvloeden.
2. Het voorkomen van een gerechtelijke procedure:
Een soort preventiemiddel. Onder dreiging van een gerechtelijke procedure zijn burgers vaak
bereid om (alsnog) vrijwillig hun plichten te vervullen.
3. Het voorkomen van eigenrichting:
Eigenrichting houdt in dat een persoon zelf en met eigen middelen recht gaat halen zonder
hulp van de overheid en zonder hem daarvoor de wettelijke bevoegdheid te geven.
Bronnen van het burgerlijk procesrecht:
Bronnen:
- Rv, Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
- Wet RO, Wet op de Rechtelijke Organisatie.
Fair trial: een eerlijk proces.
,Samenvatting Praktisch bestuursprocesrecht
Lesweek 1: hoofdstukken 1, 2 en 3 (3.1.2 t/m 3.3.3 - alleen lezen).
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering:
Beschrijft concrete regels voor het voeren van een procedure bij de burgerlijke rechter.
- Op welke wijze?
- Volgens welke regels?
Landelijk procesregelment civiele zalen rechtbanken en gerechtshoven:
Uniform reglement waarin belangrijke nadere invullingen en praktische toepassingen van
bepaalde regels uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering staan.
Wet op de Rechtelijke Organisatie:
Staat beschreven hoe de rechterlijke macht in Nederland is georganiseerd. Taken en
bevoegdheden van de rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad.
Algemene rechtsbeginselen: uitgangspunten
1. Algemene voorschriften voor procedures.
2. Eerlijk proces, fair trial.
Recht op rechtspraak en rechtsbijstand:
Houdt in dat door iedereen een geschil moet kunnen worden voorgelegd aan een
overheidsrechter en dat eenieder recht heeft op juridische bijstand in een procedure. Art. 17,
18 en 112 Gw).
- Minder draagkrachtige hebben recht op gesubsidieerde rechtsbijstand, Pro Deo.
Onpartijdige en onafhankelijke rechter:
Onafhankelijk: de rechter is geen verantwoording verschuldigd aan de overheid of aan
collega-rechters.
Onpartijdig: de rechter oordeelt zonder zich te laten leiden door de personen van de
procespartijen.
Wraking art. 36 Rv: als de gerechtvaardigde gronden twijfelt aan de onpartijdigheid van de
rechter.
Verschoning art. 40 Rv: als de rechter verzoekt om zich te laten vervangen door een
andere rechter. Dit kan wanneer de rechter van mening is dat hij in een bepaalde zaak zelf
niet onpartijdig kan zijn.
Hoor en wederhoor: gelijkheidsbeginsel
Beide partijen moeten in de gelegenheid worden gesteld om hun standpunten in een zaak
naar voren te brengen. Art. 19 Rv.
Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn:
Art. 20 lid 1 en 2 Rv. Er gelden duidelijke termijnen voor het indienen van processtukken.
Openbaarheid van zitting en uitspraak:
Art. 27 Rv. Zittingen dienen in het openbaar plaats te vinden. Kan een uitzondering op
worden gemaakt wanneer de goede zeden, openbare orde, de nationale veiligheid etc.
besloten behandeling noodzakelijk maken.
Motiveringsbeginsel:
De rechter dient zijn uitspraak goed te motiveren. Art. 30 Rv, art. 121 Gw en art. 5 lid 1 RO.
, Samenvatting Praktisch bestuursprocesrecht
Lesweek 1: hoofdstukken 1, 2 en 3 (3.1.2 t/m 3.3.3 - alleen lezen).
Geen rechtsweigering en volledige beslissing:
De rechter dient in alle gevallen een beslissing te geven over het geschil dat aan hem is
voorgelegd: hij mag niet weigeren om een uitspraak te doen. Art. 26 Rv en art. 13 Algemene
bepalingen.
Beginsel van partijautonomie:
Art. 24 Rv, wil zeggen dat de grondslag voor de beslissing van de rechter wordt gevormd
door de stellingen van de procespartijen.
- De burgerlijke rechter is lijdelijk: hij oordeelt alleen over vorderingen, verzoeken,
verweren, stellingen en argumenten die partijen aan hem voorleggen. (lijdelijkheidsbeginsel).
Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden:
Art. 25 Rv, de rechter moet op eigen initiatief de rechtsgronden aanvullen. Dus niet geheel
lijdelijk.
Actuele ontwikkelingen:
Tot 2017: Twee procedures en twee wijze van opstarten:
1. Dagvaardingsprocedure.
2. Verzoekschrift procedure.
Na 2017:
1. Een uniforme (basis) procedure (KEI-procedure)
Vanaf 2019:
1. KEI-procedure definitief gestopt.
2. Terug naar oude regeling (van voor 2017)
Op tentamen uitwerken oude regeling van voor 2017.
Lesweek 1: hoofdstukken 1, 2 en 3 (3.1.2 t/m 3.3.3 - alleen lezen).
Hoofdstuk 1: Kennismaking
Publiekrecht:
Ziet toe op de rechtsverhouding tussen overheid en burger.
Privaatrecht:
Ziet toe op de rechtsverhouding tussen burgers onderling.
Rechtsgebieden:
- Strafrecht
- Civielrecht
- Bestuursrecht
Materieel burgerlijk recht:
Omvat inhoudelijke rechten en plichten: rechtsregels om situaties, rechtsverhoudingen en
handelingen juridisch te definiëren en te kwalificeren. Welke rechten en plichten zijn er.
Formeel burgerlijk recht:
Geeft antwoord op de vraag volgens welke procedureregels deze rechten en plichten kunnen
worden geëffectueerd. Hoe kunnen de materiële regels worden afgedwongen bij de rechter.
Functies van het burgerlijk procesrecht:
Functies:
1. Het handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten.
2. Het voorkomen van een gerechtelijke procedure.
3. Het voorkomen van eigenrichting.
1. Het handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten:
Het burgerlijk procesrecht verschaft een persoon bepaalde middelen om zijn burgerlijke
rechten en plichten te handhaven en te beïnvloeden.
2. Het voorkomen van een gerechtelijke procedure:
Een soort preventiemiddel. Onder dreiging van een gerechtelijke procedure zijn burgers vaak
bereid om (alsnog) vrijwillig hun plichten te vervullen.
3. Het voorkomen van eigenrichting:
Eigenrichting houdt in dat een persoon zelf en met eigen middelen recht gaat halen zonder
hulp van de overheid en zonder hem daarvoor de wettelijke bevoegdheid te geven.
Bronnen van het burgerlijk procesrecht:
Bronnen:
- Rv, Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
- Wet RO, Wet op de Rechtelijke Organisatie.
Fair trial: een eerlijk proces.
,Samenvatting Praktisch bestuursprocesrecht
Lesweek 1: hoofdstukken 1, 2 en 3 (3.1.2 t/m 3.3.3 - alleen lezen).
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering:
Beschrijft concrete regels voor het voeren van een procedure bij de burgerlijke rechter.
- Op welke wijze?
- Volgens welke regels?
Landelijk procesregelment civiele zalen rechtbanken en gerechtshoven:
Uniform reglement waarin belangrijke nadere invullingen en praktische toepassingen van
bepaalde regels uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering staan.
Wet op de Rechtelijke Organisatie:
Staat beschreven hoe de rechterlijke macht in Nederland is georganiseerd. Taken en
bevoegdheden van de rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad.
Algemene rechtsbeginselen: uitgangspunten
1. Algemene voorschriften voor procedures.
2. Eerlijk proces, fair trial.
Recht op rechtspraak en rechtsbijstand:
Houdt in dat door iedereen een geschil moet kunnen worden voorgelegd aan een
overheidsrechter en dat eenieder recht heeft op juridische bijstand in een procedure. Art. 17,
18 en 112 Gw).
- Minder draagkrachtige hebben recht op gesubsidieerde rechtsbijstand, Pro Deo.
Onpartijdige en onafhankelijke rechter:
Onafhankelijk: de rechter is geen verantwoording verschuldigd aan de overheid of aan
collega-rechters.
Onpartijdig: de rechter oordeelt zonder zich te laten leiden door de personen van de
procespartijen.
Wraking art. 36 Rv: als de gerechtvaardigde gronden twijfelt aan de onpartijdigheid van de
rechter.
Verschoning art. 40 Rv: als de rechter verzoekt om zich te laten vervangen door een
andere rechter. Dit kan wanneer de rechter van mening is dat hij in een bepaalde zaak zelf
niet onpartijdig kan zijn.
Hoor en wederhoor: gelijkheidsbeginsel
Beide partijen moeten in de gelegenheid worden gesteld om hun standpunten in een zaak
naar voren te brengen. Art. 19 Rv.
Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn:
Art. 20 lid 1 en 2 Rv. Er gelden duidelijke termijnen voor het indienen van processtukken.
Openbaarheid van zitting en uitspraak:
Art. 27 Rv. Zittingen dienen in het openbaar plaats te vinden. Kan een uitzondering op
worden gemaakt wanneer de goede zeden, openbare orde, de nationale veiligheid etc.
besloten behandeling noodzakelijk maken.
Motiveringsbeginsel:
De rechter dient zijn uitspraak goed te motiveren. Art. 30 Rv, art. 121 Gw en art. 5 lid 1 RO.
, Samenvatting Praktisch bestuursprocesrecht
Lesweek 1: hoofdstukken 1, 2 en 3 (3.1.2 t/m 3.3.3 - alleen lezen).
Geen rechtsweigering en volledige beslissing:
De rechter dient in alle gevallen een beslissing te geven over het geschil dat aan hem is
voorgelegd: hij mag niet weigeren om een uitspraak te doen. Art. 26 Rv en art. 13 Algemene
bepalingen.
Beginsel van partijautonomie:
Art. 24 Rv, wil zeggen dat de grondslag voor de beslissing van de rechter wordt gevormd
door de stellingen van de procespartijen.
- De burgerlijke rechter is lijdelijk: hij oordeelt alleen over vorderingen, verzoeken,
verweren, stellingen en argumenten die partijen aan hem voorleggen. (lijdelijkheidsbeginsel).
Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden:
Art. 25 Rv, de rechter moet op eigen initiatief de rechtsgronden aanvullen. Dus niet geheel
lijdelijk.
Actuele ontwikkelingen:
Tot 2017: Twee procedures en twee wijze van opstarten:
1. Dagvaardingsprocedure.
2. Verzoekschrift procedure.
Na 2017:
1. Een uniforme (basis) procedure (KEI-procedure)
Vanaf 2019:
1. KEI-procedure definitief gestopt.
2. Terug naar oude regeling (van voor 2017)
Op tentamen uitwerken oude regeling van voor 2017.
