Regenten en vorsten
Het streven van vorsten naar absolute macht
Leerdoelen
• Je kunt overeenkomsten en verschillen noemen tussen verschillende
staatsinrichtingen in Europa.
• Je weet hoe de Franse koning zijn macht vergrootte.
Tijdsbepaling
Vroegmoderne tijd:
1600–1700 n.Chr.
Europa in de 17e eeuw
In de 17e eeuw probeerden veel Europese vorsten hun macht te
vergroten. Zij streefden naar een gecentraliseerde staat waarin de
koning zoveel mogelijk controle had over bestuur, leger en belastingen.
Niet overal lukte dit op dezelfde manier:
• In Frankrijk, Rusland en Pruisen kregen vorsten veel macht.
• In de Nederlandse Republiek en Engeland bleef de macht van de
vorst beperkt.
Frankrijk: de ontwikkeling naar een absolute monarchie
De Franse koningen probeerden vanaf de 17e eeuw hun macht steeds
verder uit te breiden.
Zij deden dit door:
De macht van de adel te beperken
De Franse koning maakte de adel minder machtig door:
• Een groter ambtenarenapparaat op te bouwen.
• Zelf rechtstreeks belastingen te innen.
• Een permanent staand leger op te richten.
Hierdoor werd de koning minder afhankelijk van edelen.
De Staten-Generaal niet meer bijeenroepen
De Franse koning riep de Staten-Generaal niet meer bijeen.
, De drie standen:
• geestelijkheid;
• adel;
• stedelijke burgerij;
verloren hierdoor hun invloed op het bestuur.
De absolute monarchie
Frankrijk ontwikkelde zich tot een absolute monarchie.
Dit betekent dat de koning vrijwel alle macht in handen had.
Politiek
• De koning bepaalde het bestuur en de wetten.
• De koning stond boven de wet.
Militair
• Er kwam een permanent, professioneel leger dat rechtstreeks onder de
koning viel.
Economisch
• De koning gebruikte mercantilisme.
Dit hield in:
• de binnenlandse economie beschermen;
• export stimuleren;
• import beperken.
Het doel was om zoveel mogelijk rijkdom het land binnen te halen.
Religieus
De macht van de koning werd gerechtvaardigd met het droit divin.
Dit betekent:
• de koning kreeg zijn macht van God;
• verzet tegen de koning werd gezien als verzet tegen Gods wil.
Lodewijk XIV
De bekendste absolute vorst van Frankrijk was Lodewijk XIV (1643-
1715).
Hij kreeg de bijnaam de Zonnekoning.
Kenmerken van zijn regering:
Het streven van vorsten naar absolute macht
Leerdoelen
• Je kunt overeenkomsten en verschillen noemen tussen verschillende
staatsinrichtingen in Europa.
• Je weet hoe de Franse koning zijn macht vergrootte.
Tijdsbepaling
Vroegmoderne tijd:
1600–1700 n.Chr.
Europa in de 17e eeuw
In de 17e eeuw probeerden veel Europese vorsten hun macht te
vergroten. Zij streefden naar een gecentraliseerde staat waarin de
koning zoveel mogelijk controle had over bestuur, leger en belastingen.
Niet overal lukte dit op dezelfde manier:
• In Frankrijk, Rusland en Pruisen kregen vorsten veel macht.
• In de Nederlandse Republiek en Engeland bleef de macht van de
vorst beperkt.
Frankrijk: de ontwikkeling naar een absolute monarchie
De Franse koningen probeerden vanaf de 17e eeuw hun macht steeds
verder uit te breiden.
Zij deden dit door:
De macht van de adel te beperken
De Franse koning maakte de adel minder machtig door:
• Een groter ambtenarenapparaat op te bouwen.
• Zelf rechtstreeks belastingen te innen.
• Een permanent staand leger op te richten.
Hierdoor werd de koning minder afhankelijk van edelen.
De Staten-Generaal niet meer bijeenroepen
De Franse koning riep de Staten-Generaal niet meer bijeen.
, De drie standen:
• geestelijkheid;
• adel;
• stedelijke burgerij;
verloren hierdoor hun invloed op het bestuur.
De absolute monarchie
Frankrijk ontwikkelde zich tot een absolute monarchie.
Dit betekent dat de koning vrijwel alle macht in handen had.
Politiek
• De koning bepaalde het bestuur en de wetten.
• De koning stond boven de wet.
Militair
• Er kwam een permanent, professioneel leger dat rechtstreeks onder de
koning viel.
Economisch
• De koning gebruikte mercantilisme.
Dit hield in:
• de binnenlandse economie beschermen;
• export stimuleren;
• import beperken.
Het doel was om zoveel mogelijk rijkdom het land binnen te halen.
Religieus
De macht van de koning werd gerechtvaardigd met het droit divin.
Dit betekent:
• de koning kreeg zijn macht van God;
• verzet tegen de koning werd gezien als verzet tegen Gods wil.
Lodewijk XIV
De bekendste absolute vorst van Frankrijk was Lodewijk XIV (1643-
1715).
Hij kreeg de bijnaam de Zonnekoning.
Kenmerken van zijn regering:
