Het begin van de Europese overzeese expansie
Leerdoelen
• Je kent de tijdsbepaling.
• Je weet welke motieven Europeanen hadden om op ontdekkingsreis te
gaan.
• Je kunt de gevolgen van de ontdekkingsreizen uitleggen.
Tijdsbepaling
Vroegmoderne tijd: ca. 1500–1600 n.Chr.
Het begin van de Europese overzeese expansie
Vanaf de 15e eeuw gingen Europese landen steeds vaker op
ontdekkingsreis over zee. Door nieuwe scheepstechnieken en
navigatiekennis konden zeevaarders steeds verder reizen. Hierdoor
kwamen Europeanen in contact met nieuwe gebieden, volkeren, planten
en dieren.
De ontdekkingsreizen droegen bij aan een veranderend mens- en
wereldbeeld. Europeanen ontdekten dat de wereld groter en anders was
dan zij tot dan toe dachten.
Motieven voor ontdekkingsreizen
Er waren verschillende redenen waarom Europeanen op ontdekkingsreis
gingen.
Economische motieven
In Europa was veel vraag naar producten zoals:
• goud en zilver;
• specerijen;
• zijde en andere luxeproducten.
Deze producten kwamen vooral uit Azië. Door het verdwijnen van de
eenheid in het Mongoolse Rijk werden bestaande handelsroutes over land
moeilijker en duurder.
Daarom gingen Europese landen op zoek naar nieuwe zeeroutes om:
• producten goedkoper te kunnen kopen;
, • handel rechtstreeks te controleren;
• meer winst te maken.
Religieuze motieven
Veel Europeanen wilden het christendom verspreiden en zagen het als
hun taak om andere volkeren te bekeren.
Ontdekkingsreizen werden daarom ook gebruikt om missionarissen naar
nieuwe gebieden te sturen.
Macht, grondgebied en rijkdom
Europese vorsten wilden hun macht en aanzien vergroten door:
• nieuwe gebieden te veroveren;
• handelsgebieden uit te breiden;
• kolonies te stichten.
Voor individuele ontdekkingsreizigers en gewone Europeanen waren verre
reizen een kans op:
• avontuur;
• rijkdom;
• een beter bestaan.
Wetenschappelijke motieven
Nieuwe ontdekkingsreizen werden mogelijk door verbeteringen in:
• scheepsbouw;
• navigatie;
• kaarten en instrumenten.
Tijdens deze reizen deden Europeanen nieuwe kennis op over:
• onbekende gebieden;
• planten en dieren;
• andere culturen en volkeren.
Gevolgen van de ontdekkingsreizen
De ontdekkingsreizen hadden grote gevolgen voor Europa en de rest van
de wereld.
Economische gevolgen
• Er ontstond een begin van een wereldeconomie door internationale
handel.
• Europese landen stichtten handelsposten in andere werelddelen.
• De plantage-economie ontstond, waarbij grote landbouwbedrijven
producten zoals suiker en tabak produceerden voor de Europese markt.