SAMENVATTING A&A 1
SAMENVATTING A&A 1
WEEK 1 - INLEIDING, OVERZICHT REGELGEVING EN OPDRACHT ACCEPTATIE
Aangegeven wordt dat actualiteiten essentieel zijn in dit vak en tijdens het tentamen: het vakgebied
verandert continu, dus bijblijven is belangrijk.
Bij het schriftelijke tentamen wordt over de gehele breedte van het vakgebied getoetst of de kandidaat in
voldoende mate in staat is om een beschreven situatie te analyseren en op basis van deze analyse te
benoemen welke normen en regelgeving relevant zijn voor het optreden van de accountant en het
uitvoeren van de werkzaamheden en de casus met toepassing van deze normen en regelgeving ook
daadwerkelijk uit te werken.
Wanneer moet je als accountant onafhankelijk zijn? >> als je zekerheid afgeeft.
Een manier om doelen van het vak vast te stellen is middels de leerdoelen vanuit de bloom taxonomie:
Onthouden: Het kunnen benoemen van de grondslagen van de beroepsuitoefening onder meer bestaande
uit economische motieven, relevante wet- en regelgeving en institutionele kaders, evenals het hebben van
een diepgaand inzicht hebben in de ethische aspecten van de beroepsuitoefening;
Onthouden: Benoemen van de functie van de accountant in ‘corporate governance’ en de
verslaggevingsketen in het bijzonder;
Onthouden/begrijpen: In staat zijn de hoofdlijnen van een accountantsverslag en overige rapportage ten
behoeve van de directie en organen belast met governance te beschrijven en uit te leggen.
Toepassen: Gemotiveerd de aanvaardbaarheid, rationaliteit en uitvoerbaarheid van een specifieke
opdracht kunnen uiteen zetten en te beargumenteren uitgaande van de doelstelling van de opdracht.
Analyseren: Beschrijven en interpreteren van de impact van actuele ontwikkelingen in het
accountantsberoep (waaronder artikelen, nieuwsberichten en opinies);
Analyseren: Gemotiveerd een oplossingsrichting kunnen aangeven voor generieke en specifieke
vraagstukken, in het bijzonder de identificatie van de vereiste (controle-)informatie die nodig is als
deugdelijke grondslag voor de uitvoering van de desbetreffende opdracht.
Creëren: Ethische aspecten in een specifieke opdracht kunnen onderkennen en (ethische) dilemma’s
gemotiveerd weten op te lossen;
Creëren: Een grondige en onderbouwde analyse kunnen geven van de controlerisico's in een specifieke
situatie. In die risicoanalyse dient onder meer aandacht te worden geschonken aan de risico's op het
terrein van de interne beheersing (inclusief administratieve organisatie en daarin vervatte maatregelen
van interne beheersing) en op het terrein van de externe verslaggeving voor zover van belang voor de
betreffende opdracht. De bedoelde situaties kunnen zowel opdrachten tot controle van de jaarrekening
als overige assurance dan wel daaraan verwante dienstverlening betreffen.
Evalueren: Op basis van de beschikbare controle-informatie beargumenteerd tot een oordeel kunnen
vormen ten aanzien van een generieke dan wel specifieke controlevraagstuk met inachtneming van de
relevante wet- en regelgeving, en tevens te komen tot een beargumenteerde formulering van het oordeel.
Kortom; altijd goed nadenken wat je doet bij een tentamen vraag ↑
,SAMENVATTING A&A 1
Wat eigenlijk wel een fijn overzichtje was, is dit:
Accountantsorganisatie: bestaat uit accountantskantoor en accountantspraktijk
Accountantskantoor: wel wettelijke controles > en wellicht oob: hangt af van vergunning.
Accountantspraktijk: geen wettelijke controles
Noclar: voor alle accountants (ook voor interne accountants)
22 mei: leden accountantskamer komen.
Als je als accountant (alle) iets fout is dan tuchtrechter.
Is tuchtrecht toezicht? Ja
NVKS: geldt voor individuele accountants.
Links raadpleeg je wanneer de vraag wordt gesteld t.a.v. een accountantsorganisatie & rechts voor vragen
welke toezien op individuele accountants. (er is dus trouwens een verschil in hoogte tussen wta en bta).
Lichtblauwe vlakken zijn wetten, donkergrijs is een verordening en andere kleuren zijn voor voorschriften
=> is er strijd onderling, dan geldt de hoogste macht.
Verordening wordt tijdens de ledenvergadering vastgesteld.
Gaat een vraag over Accountantsorganisatie ABBC? >> ga je dus niet antwoorden vanuit de ViO of de NV
COS ;)
De aanpak is: rustig nadenken: wat voor soort opdracht voer ik uit? Waar zit ik in de regelgeving? Welke
overwegingen heb ik? Wat is mijn conclusie?
Voorbeeldvraag: onder welke voorwaarden zou dit een Assurance opdracht kunnen zijn?: kunnen is de
vraag = niet zeggen dat het niet kan.
We hebben verder nog even kort stilgestaan bij het tentamen van afgelopen juni, paar dingen die ze
benoemden waren:
- Er stond toegelicht dat het bedrijf middelgroot is >> dan is het dus wettelijk controleplichtig;
,SAMENVATTING A&A 1
- Wilt u deze opdracht aanvaarden? >> stel jezelf de vraag: kan ik het doen, mag ik het doen en wil
ik het doen?
- Er stond toegelicht dat er een informele sfeer hing >> kan een indicatie zijn van weinig interne
beheersing en dus zou je meer gegevensgerichte werkzaamheden moeten doen;
- Wanneer is iets significant? >> kijken in NV COS 315;
- Bij ethische dingen proberen te beargumenteren: waarom kan dat niet? Welke fundamentele
beginselen worden er geraakt?
Overige punten welke ze benoemden:
- Controleopdrachten geven een redelijke mate van zekerheid;
- Beoordelingsopdrachten geven een beperkte mate van zekerheid.
Verklaring met oordeelonthouding, dan geef je even goed een redelijke mate van zekerheid. Het verschil
is: je geeft een redelijke mate van zekerheid over het feit dat je het oordeel niet kan geven. En je zal er
zoveel mogelijk aan moeten doen om te kijken of je het niet toch kan vaststellen >> je moet er alles
aangedaan hebben.
Met betrekking tot fraude: wij zijn niet de rechter >> wij hebben het over signalen en indicaties van
fraude. Fraude is terug te zien in NV COS 240.
De AFM houdt toezicht op accountantsorganisaties >> niet op individuele accountants.
De tuchtrechter is tegen de individuele accountant >> niet tegen de organisatie.
Actualiteiten van deze week waren:
1. NBA publiceert herziene Handreiking 1111 ‘Overige Opdrachten’
De NBA heeft in februari 2026 een volledig vernieuwde versie van Handreiking 1111 uitgebracht.
Belangrijke punten:
- Handreiking is praktischer opgesteld dan de oude versie uit 2010.
- Bevat o.a. een beslisboom ("opdrachtgenerator") voor het bepalen van het type opdracht.
- Gericht op overige opdrachten waarvoor geen specifieke NV COS‑standaard bestaat (zoals
adviesdiensten onder 5500N).
- Naleving van de VGBA blijft verplicht, ook zonder specifieke standaard.
- Relevante doelgroep: openbaar accountants, mkb‑praktijk, interne en overheidsaccountants.
2. Commissie wil onderzoek naar financiën BBB (ondanks goedkeurende accountantsverklaring)
- De Commissie toezicht financiën politieke partijen adviseert nader onderzoek naar transacties
tussen BBB en communicatiebureau ReMarkAble.
- Hoewel de accountant een goedkeurende verklaring gaf, vraagt de commissie zich af of het gepast
is opdrachten te gunnen aan een bedrijf nauw verbonden met de partij.
- Onzeker of een marktconforme prijs is betaald; mogelijk (deels) sprake van een gift → moet dan
worden gemeld.
- Minister Rijkaart (BBB) vindt extra onderzoek niet nodig, maar volgt wél advies om partijen te
wijzen op richtlijnen tegen belangenverstrengeling.
3. AFM: Vier pijlers voor robuuste aanpak CSRD‑assurance
De AFM publiceert vier kernpijlers om de kwaliteit van CSRD‑assurance te versterken (17 feb 2026):
- Robuust kwaliteitsbeheersingssysteem voor CSRD‑assurance.
- Deskundig assurance‑team + goed projectmanagement.
- Begrijp je cliënt en diens processen om een goed assuranceplan te maken.
, SAMENVATTING A&A 1
- Werkzaamheden afstemmen op risico’s en assurance‑materialiteit.
Context:
- Grote OOB‑kantoren verleenden in 2025 voor het eerst assurance onder de CSRD.
- AFM ziet duidelijke vooruitgang, maar benadrukt dat de nieuwe assurancevorm andere expertise
vraagt dan financiële audits (waardeketens, schattingen, niet‑financiële info).
4. KPMG Australië bestraft voor gebruik van AI bij interne toetsingen
- In totaal bijna 30 medewerkers, inclusief een senior partner, hebben AI gebruikt bij interne
examens, wat verboden was.
- De partner kreeg een boete van duizenden dollars; andere medewerkers kregen disciplinaire
maatregelen.
- Incident bestond uit het uploaden van trainingsmateriaal in AI‑tools om examenopgaven op te
lossen.
- KPMG heeft extra monitoringsystemen ingevoerd en organisatiebrede training over verantwoord
AI‑gebruik opgezet.
5. Vier partners vertrekken bij EY door verlies Shell‑controleopdracht
- Shell beëindigde de controle-opdracht (waarde: ca. $66 miljoen/jaar) na een overtreding van de
rotatieregels door EY.
- Lead partner Gary Donald overschreed de maximale looptijd voor een auditpartner
(SEC‑rotatieregels).
- Interne review en onderzoek door de FRC leidden tot vertrek van in totaal vier EY‑partners.
- PwC wordt vanaf 2027 de nieuwe externe accountant van Shell.
Na de actualiteiten kwam deze unit naar voren:
De regelgeving voor accountants is opgebouwd in lagen. Helemaal bovenaan staan de internationale regels
van IFAC, zoals de Code of Ethics en de internationale audit‑ en opleidingsstandaarden (ISA’s). Deze
vormen de wereldwijde basis voor het accountantsberoep.
De EU vertaalt die internationale kaders naar Europese regels, waaronder de 8e EEG‑richtlijn, die bepaalt
hoe lidstaten het accountantsberoep moeten organiseren.
SAMENVATTING A&A 1
WEEK 1 - INLEIDING, OVERZICHT REGELGEVING EN OPDRACHT ACCEPTATIE
Aangegeven wordt dat actualiteiten essentieel zijn in dit vak en tijdens het tentamen: het vakgebied
verandert continu, dus bijblijven is belangrijk.
Bij het schriftelijke tentamen wordt over de gehele breedte van het vakgebied getoetst of de kandidaat in
voldoende mate in staat is om een beschreven situatie te analyseren en op basis van deze analyse te
benoemen welke normen en regelgeving relevant zijn voor het optreden van de accountant en het
uitvoeren van de werkzaamheden en de casus met toepassing van deze normen en regelgeving ook
daadwerkelijk uit te werken.
Wanneer moet je als accountant onafhankelijk zijn? >> als je zekerheid afgeeft.
Een manier om doelen van het vak vast te stellen is middels de leerdoelen vanuit de bloom taxonomie:
Onthouden: Het kunnen benoemen van de grondslagen van de beroepsuitoefening onder meer bestaande
uit economische motieven, relevante wet- en regelgeving en institutionele kaders, evenals het hebben van
een diepgaand inzicht hebben in de ethische aspecten van de beroepsuitoefening;
Onthouden: Benoemen van de functie van de accountant in ‘corporate governance’ en de
verslaggevingsketen in het bijzonder;
Onthouden/begrijpen: In staat zijn de hoofdlijnen van een accountantsverslag en overige rapportage ten
behoeve van de directie en organen belast met governance te beschrijven en uit te leggen.
Toepassen: Gemotiveerd de aanvaardbaarheid, rationaliteit en uitvoerbaarheid van een specifieke
opdracht kunnen uiteen zetten en te beargumenteren uitgaande van de doelstelling van de opdracht.
Analyseren: Beschrijven en interpreteren van de impact van actuele ontwikkelingen in het
accountantsberoep (waaronder artikelen, nieuwsberichten en opinies);
Analyseren: Gemotiveerd een oplossingsrichting kunnen aangeven voor generieke en specifieke
vraagstukken, in het bijzonder de identificatie van de vereiste (controle-)informatie die nodig is als
deugdelijke grondslag voor de uitvoering van de desbetreffende opdracht.
Creëren: Ethische aspecten in een specifieke opdracht kunnen onderkennen en (ethische) dilemma’s
gemotiveerd weten op te lossen;
Creëren: Een grondige en onderbouwde analyse kunnen geven van de controlerisico's in een specifieke
situatie. In die risicoanalyse dient onder meer aandacht te worden geschonken aan de risico's op het
terrein van de interne beheersing (inclusief administratieve organisatie en daarin vervatte maatregelen
van interne beheersing) en op het terrein van de externe verslaggeving voor zover van belang voor de
betreffende opdracht. De bedoelde situaties kunnen zowel opdrachten tot controle van de jaarrekening
als overige assurance dan wel daaraan verwante dienstverlening betreffen.
Evalueren: Op basis van de beschikbare controle-informatie beargumenteerd tot een oordeel kunnen
vormen ten aanzien van een generieke dan wel specifieke controlevraagstuk met inachtneming van de
relevante wet- en regelgeving, en tevens te komen tot een beargumenteerde formulering van het oordeel.
Kortom; altijd goed nadenken wat je doet bij een tentamen vraag ↑
,SAMENVATTING A&A 1
Wat eigenlijk wel een fijn overzichtje was, is dit:
Accountantsorganisatie: bestaat uit accountantskantoor en accountantspraktijk
Accountantskantoor: wel wettelijke controles > en wellicht oob: hangt af van vergunning.
Accountantspraktijk: geen wettelijke controles
Noclar: voor alle accountants (ook voor interne accountants)
22 mei: leden accountantskamer komen.
Als je als accountant (alle) iets fout is dan tuchtrechter.
Is tuchtrecht toezicht? Ja
NVKS: geldt voor individuele accountants.
Links raadpleeg je wanneer de vraag wordt gesteld t.a.v. een accountantsorganisatie & rechts voor vragen
welke toezien op individuele accountants. (er is dus trouwens een verschil in hoogte tussen wta en bta).
Lichtblauwe vlakken zijn wetten, donkergrijs is een verordening en andere kleuren zijn voor voorschriften
=> is er strijd onderling, dan geldt de hoogste macht.
Verordening wordt tijdens de ledenvergadering vastgesteld.
Gaat een vraag over Accountantsorganisatie ABBC? >> ga je dus niet antwoorden vanuit de ViO of de NV
COS ;)
De aanpak is: rustig nadenken: wat voor soort opdracht voer ik uit? Waar zit ik in de regelgeving? Welke
overwegingen heb ik? Wat is mijn conclusie?
Voorbeeldvraag: onder welke voorwaarden zou dit een Assurance opdracht kunnen zijn?: kunnen is de
vraag = niet zeggen dat het niet kan.
We hebben verder nog even kort stilgestaan bij het tentamen van afgelopen juni, paar dingen die ze
benoemden waren:
- Er stond toegelicht dat het bedrijf middelgroot is >> dan is het dus wettelijk controleplichtig;
,SAMENVATTING A&A 1
- Wilt u deze opdracht aanvaarden? >> stel jezelf de vraag: kan ik het doen, mag ik het doen en wil
ik het doen?
- Er stond toegelicht dat er een informele sfeer hing >> kan een indicatie zijn van weinig interne
beheersing en dus zou je meer gegevensgerichte werkzaamheden moeten doen;
- Wanneer is iets significant? >> kijken in NV COS 315;
- Bij ethische dingen proberen te beargumenteren: waarom kan dat niet? Welke fundamentele
beginselen worden er geraakt?
Overige punten welke ze benoemden:
- Controleopdrachten geven een redelijke mate van zekerheid;
- Beoordelingsopdrachten geven een beperkte mate van zekerheid.
Verklaring met oordeelonthouding, dan geef je even goed een redelijke mate van zekerheid. Het verschil
is: je geeft een redelijke mate van zekerheid over het feit dat je het oordeel niet kan geven. En je zal er
zoveel mogelijk aan moeten doen om te kijken of je het niet toch kan vaststellen >> je moet er alles
aangedaan hebben.
Met betrekking tot fraude: wij zijn niet de rechter >> wij hebben het over signalen en indicaties van
fraude. Fraude is terug te zien in NV COS 240.
De AFM houdt toezicht op accountantsorganisaties >> niet op individuele accountants.
De tuchtrechter is tegen de individuele accountant >> niet tegen de organisatie.
Actualiteiten van deze week waren:
1. NBA publiceert herziene Handreiking 1111 ‘Overige Opdrachten’
De NBA heeft in februari 2026 een volledig vernieuwde versie van Handreiking 1111 uitgebracht.
Belangrijke punten:
- Handreiking is praktischer opgesteld dan de oude versie uit 2010.
- Bevat o.a. een beslisboom ("opdrachtgenerator") voor het bepalen van het type opdracht.
- Gericht op overige opdrachten waarvoor geen specifieke NV COS‑standaard bestaat (zoals
adviesdiensten onder 5500N).
- Naleving van de VGBA blijft verplicht, ook zonder specifieke standaard.
- Relevante doelgroep: openbaar accountants, mkb‑praktijk, interne en overheidsaccountants.
2. Commissie wil onderzoek naar financiën BBB (ondanks goedkeurende accountantsverklaring)
- De Commissie toezicht financiën politieke partijen adviseert nader onderzoek naar transacties
tussen BBB en communicatiebureau ReMarkAble.
- Hoewel de accountant een goedkeurende verklaring gaf, vraagt de commissie zich af of het gepast
is opdrachten te gunnen aan een bedrijf nauw verbonden met de partij.
- Onzeker of een marktconforme prijs is betaald; mogelijk (deels) sprake van een gift → moet dan
worden gemeld.
- Minister Rijkaart (BBB) vindt extra onderzoek niet nodig, maar volgt wél advies om partijen te
wijzen op richtlijnen tegen belangenverstrengeling.
3. AFM: Vier pijlers voor robuuste aanpak CSRD‑assurance
De AFM publiceert vier kernpijlers om de kwaliteit van CSRD‑assurance te versterken (17 feb 2026):
- Robuust kwaliteitsbeheersingssysteem voor CSRD‑assurance.
- Deskundig assurance‑team + goed projectmanagement.
- Begrijp je cliënt en diens processen om een goed assuranceplan te maken.
, SAMENVATTING A&A 1
- Werkzaamheden afstemmen op risico’s en assurance‑materialiteit.
Context:
- Grote OOB‑kantoren verleenden in 2025 voor het eerst assurance onder de CSRD.
- AFM ziet duidelijke vooruitgang, maar benadrukt dat de nieuwe assurancevorm andere expertise
vraagt dan financiële audits (waardeketens, schattingen, niet‑financiële info).
4. KPMG Australië bestraft voor gebruik van AI bij interne toetsingen
- In totaal bijna 30 medewerkers, inclusief een senior partner, hebben AI gebruikt bij interne
examens, wat verboden was.
- De partner kreeg een boete van duizenden dollars; andere medewerkers kregen disciplinaire
maatregelen.
- Incident bestond uit het uploaden van trainingsmateriaal in AI‑tools om examenopgaven op te
lossen.
- KPMG heeft extra monitoringsystemen ingevoerd en organisatiebrede training over verantwoord
AI‑gebruik opgezet.
5. Vier partners vertrekken bij EY door verlies Shell‑controleopdracht
- Shell beëindigde de controle-opdracht (waarde: ca. $66 miljoen/jaar) na een overtreding van de
rotatieregels door EY.
- Lead partner Gary Donald overschreed de maximale looptijd voor een auditpartner
(SEC‑rotatieregels).
- Interne review en onderzoek door de FRC leidden tot vertrek van in totaal vier EY‑partners.
- PwC wordt vanaf 2027 de nieuwe externe accountant van Shell.
Na de actualiteiten kwam deze unit naar voren:
De regelgeving voor accountants is opgebouwd in lagen. Helemaal bovenaan staan de internationale regels
van IFAC, zoals de Code of Ethics en de internationale audit‑ en opleidingsstandaarden (ISA’s). Deze
vormen de wereldwijde basis voor het accountantsberoep.
De EU vertaalt die internationale kaders naar Europese regels, waaronder de 8e EEG‑richtlijn, die bepaalt
hoe lidstaten het accountantsberoep moeten organiseren.
