SAMENVATTING OWE
9+10 SIV
Samenwerken in vakmanschap
Februari – Juli 2021
Lotte Weijers
,Inhoudsopgave
PERITONITIS & ILEUS.................................................................2
SHOCK......................................................................................4
VERPLEEGKUNDIG LEIDERSCHAP................................................7
ZELFMANAGEMENT....................................................................8
SAMENWERKEN.......................................................................10
SCHRIFTELIJKE RAPPORTAGE....................................................11
DIDACTISCH MODEL VAN VAN GELDER & DIDACTISCHE
WERKVORMEN.........................................................................13
ZORGPLAN OPSTELLEN.............................................................15
VALIDITEIT EN BETROUWBAARHEID...........................................17
PICO / DDO..............................................................................19
WET KWALITEIT, KLACHTEN EN GESCHILLEN ZORG (WKKGZ)......19
VENAPUNCTIE..........................................................................20
INFUSIE PERIFERE CANULE.......................................................24
Samenvatting SIV | OWE 9 – 10 | Lotte Weijers | VE09 | 1
, Peritonitis & Ileus
Jüngen, I., Zaagman-van Buuren, M. (2006). Pathologie. Houten: Bohn Stafleu
van Loghum. Pagina 371-379
Peritonitis
Een peritonitis een is een ontsteking van het buikvlies. Het peritoneum (buikvlies) bekleed de vrije
buikholte en vrijwel alle organen die zich erin bevinden. Een peritonitis kan vele oorzaken hebben en kan
zich op een bepaalde plek voorkomen (lokaal) of in het hele buikvlies (algehele). Een ontsteking begint
meestal lokaal, maar op den duur kan de hele buikvlies ontstoken zijn. Een lokale peritonitis geeft
aanwijzing tot plaatselijke verschijnselen maar een algehele peritonitis kan zorgen voor ernstig
ziektebeeld met hoge koorts.
De ontstekingsreactie van het peritoneum die zich ter plekke ontwikkelt, ontstaat meestal met als doel
een ziekteproces in een aangrenzend met peritoneum bekleed orgaan in de te dammen. Dit gebeurt met
behulp van infiltraatvorming. Een infiltraat is door de buikwand heen te voelen als een vaste, pijnlijke
weerstand. Dit infiltraat kan vanzelf verdwijnen en dan is de patiënt weer hersteld. Het lukt niet altijd om
de ontsteking in te dammen, dan zal de peritonitis over het gehele buikvlies uitbreiden.
De acute buik
De verschijnselen van een acute buik;
Scherpe, stekende en continue pijn
Meestal ontstaat de pijn geleidelijk en wordt erger naarmate de peritonitis uitbreidt. De pijn is in het
begin goed te lokaliseren. De pijn kan ook peracuut (plotseling en hevig) ontstaan. Dit is dan
gerelateerd aan de oorzaak; een maagperforatie kan op deze wijze peritonitispijn geven. Peritoneale
pijn is druk- en loslaatpijn. Dit wil zeggen dat de pijn niet alleen bij druk op het zieke weefsel
ontstaat, maar ook bij het loslaten/ door het bewegen van het buikvlies. Buikvlies is erg pijngevoelig
zoals; hoesten, lachten, bewegen en bij lokalisatie boven in de buik ook de ademhalingsbewegingen.
De patiënt probeert zo stil mogelijk te blijven liggen, elke beweging doet pijn.
Defense musculaire (terugvechten via spieraanspanning)
Defense musculaire wil zeggen het onwillekeurig (reflexmatig/ passief spierverzet) aanspannen van
de buikwandspieren als gevolg van prikkeling van het buikvlies, vooral bij beweging. Door het
aanspannen wordt de beweging voorkomen. Bij een ernstige peritonitis kan de buik plankhard
worden.
Stilliggen van de darmen (darmparalyse)
Als reactie op de peritonitis zullen de darmen gaan stilliggen om pijn te voorkomen. Wanneer
passage van de darminhoud stil komt te liggen wordt er gesproken van een ileus. Omdat de
verlamming van de darmen de oorzaak van de ileus is, wordt er gesproken van een paralytische ileus.
Er zijn geen darmgeluiden te horen bij auscultatie. Naast lokale verschijnselen komen er ook
algemene ziekteverschijnselen bij; ernstige malaise, anorexie, koorts en versnelde pols, bedreigde
shock. Doordat grote hoeveelheden vocht en elektrolyten zich in het peritoneum en vrije buikholte
ophopen en er sprake is van een versterkte bloeddoorstroming in
het zieke gebied, zal er ondervulling van het vatenstelsel optreden
met als gevolg een shock.
Verloop
Bij een algehele peritonitis is er een grote kans dat het geproduceerde
ontstekingsvocht in de buikholte wegstroomt naar de laagstgelegen
delen. De laagstgelegen delen zijn de ruimte onder het middenrif
(subfrenische holte) en het cavum douglasie. Hier kunnen abcessen
ontwikkelen. Het ontstekingsvocht kan daar makkelijk komen door de ligging van de ophangbanden van
de darmdelen (mesenteria) en door de adembewegingen (middenrif gaat op en neer en zuigt vocht mee).
Samenvatting SIV | OWE 9 – 10 | Lotte Weijers | VE09 | 2
9+10 SIV
Samenwerken in vakmanschap
Februari – Juli 2021
Lotte Weijers
,Inhoudsopgave
PERITONITIS & ILEUS.................................................................2
SHOCK......................................................................................4
VERPLEEGKUNDIG LEIDERSCHAP................................................7
ZELFMANAGEMENT....................................................................8
SAMENWERKEN.......................................................................10
SCHRIFTELIJKE RAPPORTAGE....................................................11
DIDACTISCH MODEL VAN VAN GELDER & DIDACTISCHE
WERKVORMEN.........................................................................13
ZORGPLAN OPSTELLEN.............................................................15
VALIDITEIT EN BETROUWBAARHEID...........................................17
PICO / DDO..............................................................................19
WET KWALITEIT, KLACHTEN EN GESCHILLEN ZORG (WKKGZ)......19
VENAPUNCTIE..........................................................................20
INFUSIE PERIFERE CANULE.......................................................24
Samenvatting SIV | OWE 9 – 10 | Lotte Weijers | VE09 | 1
, Peritonitis & Ileus
Jüngen, I., Zaagman-van Buuren, M. (2006). Pathologie. Houten: Bohn Stafleu
van Loghum. Pagina 371-379
Peritonitis
Een peritonitis een is een ontsteking van het buikvlies. Het peritoneum (buikvlies) bekleed de vrije
buikholte en vrijwel alle organen die zich erin bevinden. Een peritonitis kan vele oorzaken hebben en kan
zich op een bepaalde plek voorkomen (lokaal) of in het hele buikvlies (algehele). Een ontsteking begint
meestal lokaal, maar op den duur kan de hele buikvlies ontstoken zijn. Een lokale peritonitis geeft
aanwijzing tot plaatselijke verschijnselen maar een algehele peritonitis kan zorgen voor ernstig
ziektebeeld met hoge koorts.
De ontstekingsreactie van het peritoneum die zich ter plekke ontwikkelt, ontstaat meestal met als doel
een ziekteproces in een aangrenzend met peritoneum bekleed orgaan in de te dammen. Dit gebeurt met
behulp van infiltraatvorming. Een infiltraat is door de buikwand heen te voelen als een vaste, pijnlijke
weerstand. Dit infiltraat kan vanzelf verdwijnen en dan is de patiënt weer hersteld. Het lukt niet altijd om
de ontsteking in te dammen, dan zal de peritonitis over het gehele buikvlies uitbreiden.
De acute buik
De verschijnselen van een acute buik;
Scherpe, stekende en continue pijn
Meestal ontstaat de pijn geleidelijk en wordt erger naarmate de peritonitis uitbreidt. De pijn is in het
begin goed te lokaliseren. De pijn kan ook peracuut (plotseling en hevig) ontstaan. Dit is dan
gerelateerd aan de oorzaak; een maagperforatie kan op deze wijze peritonitispijn geven. Peritoneale
pijn is druk- en loslaatpijn. Dit wil zeggen dat de pijn niet alleen bij druk op het zieke weefsel
ontstaat, maar ook bij het loslaten/ door het bewegen van het buikvlies. Buikvlies is erg pijngevoelig
zoals; hoesten, lachten, bewegen en bij lokalisatie boven in de buik ook de ademhalingsbewegingen.
De patiënt probeert zo stil mogelijk te blijven liggen, elke beweging doet pijn.
Defense musculaire (terugvechten via spieraanspanning)
Defense musculaire wil zeggen het onwillekeurig (reflexmatig/ passief spierverzet) aanspannen van
de buikwandspieren als gevolg van prikkeling van het buikvlies, vooral bij beweging. Door het
aanspannen wordt de beweging voorkomen. Bij een ernstige peritonitis kan de buik plankhard
worden.
Stilliggen van de darmen (darmparalyse)
Als reactie op de peritonitis zullen de darmen gaan stilliggen om pijn te voorkomen. Wanneer
passage van de darminhoud stil komt te liggen wordt er gesproken van een ileus. Omdat de
verlamming van de darmen de oorzaak van de ileus is, wordt er gesproken van een paralytische ileus.
Er zijn geen darmgeluiden te horen bij auscultatie. Naast lokale verschijnselen komen er ook
algemene ziekteverschijnselen bij; ernstige malaise, anorexie, koorts en versnelde pols, bedreigde
shock. Doordat grote hoeveelheden vocht en elektrolyten zich in het peritoneum en vrije buikholte
ophopen en er sprake is van een versterkte bloeddoorstroming in
het zieke gebied, zal er ondervulling van het vatenstelsel optreden
met als gevolg een shock.
Verloop
Bij een algehele peritonitis is er een grote kans dat het geproduceerde
ontstekingsvocht in de buikholte wegstroomt naar de laagstgelegen
delen. De laagstgelegen delen zijn de ruimte onder het middenrif
(subfrenische holte) en het cavum douglasie. Hier kunnen abcessen
ontwikkelen. Het ontstekingsvocht kan daar makkelijk komen door de ligging van de ophangbanden van
de darmdelen (mesenteria) en door de adembewegingen (middenrif gaat op en neer en zuigt vocht mee).
Samenvatting SIV | OWE 9 – 10 | Lotte Weijers | VE09 | 2
