Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 57 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Moleculaire Biologie | KU Leuven | 2025/26

Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 57 pagina's

Deze aantekeningen behandelen het eerste hoofdstuk Moleculaire Biologie voor het vak Biochemie en Moleculaire Biologie aan KU Leuven. De stof omvat DNA-structuur, genetische informatie, erfelijkheidsleer van Mendel, Garrod's onderzoek naar erfelijke ziekten, celfractioneringstechnieken, het experiment van Griffith, en moderne regulatiemechanismen zoals miRNA en lncRNA.

Voorbeeld van de inhoud

Moleculaire Biologie
1 DNA: DeoxyriboNucleic Acid........................................................................................... 4
1.1 Inleiding.......................................................................................................................................... 4
1.1.1 Biochemische definities van leven........................................................................................... 4
1.1.2 Waaruit bestaat een levende cel?............................................................................................ 4
1.2 Mijlpalen uit de geschiedenis van de erfelijkheidsleer....................................................................5
1.2.1 De erfelijkheidsleer van Mendel............................................................................................... 5
1.2.2 Link tussen genen en biochemische processen door Garrod....................................................5
1.2.3 Welke stoffen bevatten de genetische informatie?...................................................................5
1.3 De structuur van het deoxyribonucleic acid (DNA).........................................................................6
1.3.1 DNA = suiker + fosfaat + basen.............................................................................................. 6
1.3.2 Eigenschappen van DNA.......................................................................................................... 9
1.4 DNA bestuderen........................................................................................................................... 10
1.4.1 Lichtabsorptie........................................................................................................................ 10
1.4.2 DNA elektroforese.................................................................................................................. 10

2 DNA replicatie............................................................................................................. 10
2.1 Replicatie is semi-conservatief..................................................................................................... 11
2.2 DNA polymerasen......................................................................................................................... 11
2.2.1 5’-3’ polymerase.................................................................................................................... 11
2.2.2 3’-5’ exonuclease................................................................................................................... 11
2.3 De replicatievork.......................................................................................................................... 11
2.4 De replicatievork is asymmetrisch................................................................................................ 13
2.5 De replicatiestart.......................................................................................................................... 13
2.5.1 Prokaryoten............................................................................................................................ 13
2.5.2 Eukaryoten............................................................................................................................. 13
2.6 Terminatie van de replicatie......................................................................................................... 14
2.6.1 Prokaryoten............................................................................................................................ 14
2.6.2 Eukaryoten............................................................................................................................. 14
2.7 DNA technologie: de polymerase kettingreactie (PCR).................................................................14

3 DNA herstelmechanismen............................................................................................. 16
3.1 Inleiding........................................................................................................................................ 16
3.2 Verschillende typen en oorzaken van mutaties............................................................................16
3.2.1 Algemene nomenclatuur van mutaties...................................................................................16
3.2.2 Mutaties kunnen ontstaan tijdens het replicatieproces..........................................................16
3.2.3 Fouten die optreden in het DNA, onafhankelijk van de replicatie...........................................17
3.3 De cel beschikt over DNA herselmechanismen.........................................................................18
3.3.1 Specifieke enzymen............................................................................................................... 18
3.3.2 Mismatch repair..................................................................................................................... 18
3.3.3 Base excision repair (BER)..................................................................................................... 18
3.3.4 Nucleotide excision repair...................................................................................................... 19
3.3.5 Herstelmechanismen voor dubbele strengbreuken................................................................19
3.4 De ames test................................................................................................................................ 20

4 Transcriptie................................................................................................................. 20


1

, 4.1 De verschillen tussen RNA en DNA............................................................................................... 20
4.2 In welke RNA moleculen bevindt zich de boodschap?...................................................................21
4.3 RNA-polymerasen......................................................................................................................... 21
4.3.1 RNA polymerisatie.................................................................................................................. 21
4.3.2 De RNA polymerasen............................................................................................................. 22
4.4 Transcriptie-initiatie en terminatie bij prokaryoten.......................................................................22
4.4.1 De promotor........................................................................................................................... 22
4.4.2 Terminatie van transcriptie in prokaryoten.............................................................................23
4.5 Transcriptie-initiatie en terminatie bij eukaryoten........................................................................23
4.5.1 De eukaryote promotor.......................................................................................................... 23
4.5.2 Het transcriptie-initiatiecomplex (TIC)....................................................................................24
4.5.3 Terminatie van transcriptie bij eukaryoten.............................................................................24

5 Translatie.................................................................................................................... 24
5.1 Genetische code........................................................................................................................... 24
5.2 De verschillende soorten RNA...................................................................................................... 25
5.2.1 Messenger RNA (mRNA)......................................................................................................... 25
5.2.2 Transfer RNA (tRNA)............................................................................................................... 27
5.2.3 Ribosomaal RNA (rRNA)......................................................................................................... 28
5.3 Het translatieproces..................................................................................................................... 29
5.3.1 Translatie-initiatie................................................................................................................... 29
5.3.2 Translatie-elongatie................................................................................................................ 29
5.3.3 Translatie-terminatie.............................................................................................................. 30
5.3.4 Moleculaire mimicry............................................................................................................... 30
5.4 Antibiotica en translatie................................................................................................................ 30
5.4.1 Bekendste antibiotica............................................................................................................. 30
5.4.2 Het probleem van resistenties................................................................................................31
5.4.3 Hoe kan men nagaan of een bacterie resistent is tegen antibiotica?.....................................31

6 Wat gebeurt er na de translatie?..................................................................................31
6.1 De moleculaire chaperones HSP60 en HSP70...............................................................................31
6.1.1 Hsp70..................................................................................................................................... 31
6.1.2 Hsp60..................................................................................................................................... 32
6.2 Posttranslationele modificaties..................................................................................................... 32
6.3 Proteasen..................................................................................................................................... 32
6.3.1 Het typevoorbeeld van proteasen: Chymotrypsine................................................................32
6.3.2 Classificatie van de proteasen................................................................................................ 33
6.3.3 Activering van enzymen door proteolyse...............................................................................33
6.4 Intracellulaire afbraak van eiwitten: het proteasoom...................................................................34
6.4.1 Het proteasoom..................................................................................................................... 34
6.4.2 Controle van proteolyse is cruciaal voor het functioneren en overleven van een cel.............35
6.5 Bloedstolling en het oplossen van bloedklonters door proteasen.................................................36
6.5.1 Bloedstolling of coagulatie..................................................................................................... 36
6.5.2 Oplossen van bloedklonters of fibrinolyse..............................................................................36
6.5.3 Aandoening en medicaties..................................................................................................... 36
6.5.4 Ubiquitine heeft meerdere functies........................................................................................ 37

7 Genetische variatie...................................................................................................... 37
7.1 Definitie........................................................................................................................................ 37

2

, 7.2 Genetische variatie bij prokaryoten.............................................................................................. 37
7.2.1 Snelle vermenigvuldiging....................................................................................................... 37
7.2.2 Uitwisseling van genetisch materiaal bij prokaryoten............................................................38
7.2.3 Mechanismen van gentransfer...............................................................................................38
7.3 Genetische variatie bij eukaryoten............................................................................................... 40
7.3.1 Repetitieve sequenties........................................................................................................... 40
7.3.2 Genetische variatie en retrotransposons................................................................................40
7.3.3 Single Nucleotide Polymorphisms (SNP).................................................................................41
7.3.4 Sexuele voortplanting en genetische variatie........................................................................41
7.3.5 Copy number variations (CNV)...............................................................................................42
7.3.6 Retrovirussen......................................................................................................................... 42
7.4 Technologische toepassingen van genetische variatie.................................................................43
7.4.1 Transgene dieren.................................................................................................................... 43
7.4.2 CRISPR/Cas9........................................................................................................................... 44

8 Regeling van transcriptie bij prokaryoten.....................................................................44
8.1 Inleiding........................................................................................................................................ 44
8.2 Transcriptiefactoren...................................................................................................................... 45
8.3 Het lactose-operon....................................................................................................................... 45
8.3.1 Definities van operon............................................................................................................. 45
8.3.2 De regeling van transcriptie van het lactose operon..............................................................46
8.4 Het tryptofaan operon.................................................................................................................. 47
8.4.1 Repressie................................................................................................................................ 47
8.4.2 Attenuatie.............................................................................................................................. 47

9 Regeling van transcriptie bij eukaryoten.......................................................................48
9.1 Organisatie van het genoom bij eukaryoten.................................................................................48
9.1.1 Organisatie van nucleosomen................................................................................................ 48
9.1.2 Hogere organisatie van chromatine.......................................................................................49
9.2 Epigenetische controle................................................................................................................. 50
9.2.1 Position effect variegation...................................................................................................... 50
9.2.2 X-inactivatie........................................................................................................................... 50
9.2.3 Genomic imprinting................................................................................................................ 51
9.3 Transcriptie-regeling van op afstand............................................................................................ 51
9.3.1 Enhancers.............................................................................................................................. 51
9.3.2 Transcriptiefactoren................................................................................................................ 52
9.3.3 Samenvatting transcriptie-regeling bij eukaryoten.................................................................55
9.4 Uitbreidingen van het centrale dogma......................................................................................... 55
9.4.1 Regeling van translatie door microRNAs................................................................................55
9.4.2 miRNA synthese..................................................................................................................... 56
9.4.3 Long non-coding RNAs (lncRNAs)...........................................................................................57




3

, Moleculaire biologie
1 DNA: DeoxyriboNucleic Acid
1.1 Inleiding
1.1.1Biochemische definities van leven
Afgescheiden
Levende organisme zijn afgescheiden van hun leefomgeving door celmembranen of
celwanden
 samenstelling van inhoud is sterk verschillend

Energieopname en -verbruik
Energie = noodzakelijk voor in stand houden van leven
Meeste energie voor leven  geleverd door zonlicht  gebruikt door planten voor
fotosynthese
Planten zijn dan voedsel voor andere organismen

Groei
Levend organisme evolueert in de tijd.
Lange termijn  elk levend individu sterft
Oorzaken: ‘ouderdom’ of deling in 2 of meerdere dochterorganismen

Voortplanting
Al het leven kan zich vermeerderen door (a)seksuele voortplanting
Zonder voortplanting = leven is eindig

Interpretatie van prikkels
Levend wezen kan gegevens verzamelen + reageren

Beweging
Levende organisme bewegen zelfstandig (ook planten)

Communicatie
Cellen communiceren met elkaar.
Communicatie = biodiversiteit  noodzakelijk voor voortbestaan van alle leven op
aarde

1.1.2Waaruit bestaat een levende cel?
Een cel = een eenheid die afgescheiden is van zijn omgeving en bestaat uit een zeer
georganiseerde opbouw die tot stand komt door de wisselwerkingen tussen
biomoleculen

Informatie van de opbouw van de cel componenten  aanwezig in alle cellen
 op gecontroleerde wijze tot expressie
brengen

Eukaryote cellen  meer compartimentalisatie (duidelijkste is de celkern)

4

Documentinformatie

Studie
Geüpload op
14 juli 2026
Aantal pagina's
57
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting
€9,16

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kun je een ander document kiezen. Je kunt het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
0
Volgers
0
Items
9
Laatst verkocht
-


Echte notities, van echte studenten
Elk document op Stuvia is geschreven door een medestudent die hetzelfde vak deed. Zo leer je van iemand die het al heeft gehaald.



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen