Aantekeningen Samenwerken in de orthopedagogiek
Docenten: Jana Knot-Dickscheit ()
Marieke Boelhouwer ()
Agnes Maat-Westerink (coördinator > )
Astrid Menninga ()
Eindopdracht: groepsdeel (probleemanalyse en verbeterplan) + individueel deel (reflectie)
C1 – Rol van de orthopedagoog en succesvol samenwerken
Samen1plan
Samen1plan is een gratis, online, beveiligde tool om effectief en efficiënt samen te werken in
zorgtrajecten. Deze tool is nodig, omdat het heel lastig is om samen te werken vanwege
verschillende redenen:
- Er is duidelijkheid over wie wat doet en wanneer
- Mensen zijn moeilijk bereikbaar
- Communicatie en afspraken kosten veel tijd
- Actuele informatie wordt niet op tijd gedeeld
- Er zijn strijdige voorstellen
- Er is een verkeerde volgorde
- De hulpvormen sluiten niet aan
- Er zijn te veel doelen
- Ad hoc betrokkenen
Heel belangrijk is dat de cliënt in het midden staat; het plan is van de cliënt. Hij/zij bepaalt wie in het
plan mag. Als je er dus van de cliënt niet in mag, dan weet je dat je als hulpverlener nog flink moet
werken aan de werkrelatie. Iedereen ziet wat je opschrijft; het is heel transparant.
Algemeen werkzame elementen:
1. Aansluiten bij de motivatie van de cliënt
2. Structurering (wat eerst, wat later?)
3. Hulp op maat
4. Cliënt-hulpverlener relatie
Specifiek werkzame elementen:
1. Samenwerking in de hulpverlening
2. Aandacht voor de sociale context
3. Structuur
4. Efficiënte communicatie
5. Transparantie
6. Stimuleert de samenwerking
7. Goed beveiligd (privacy wordt gewaarborgd > AVG)
Samen1plan bestaat uit 3 onderdelen:
- Perspectief > Waar wil je heen over ongeveer een jaar? Bijvoorbeeld bij een gezin: Dat we weer
samen door één deur kunnen
- Doel > Leiden tot het perspectief. Wordt geformuleerd in de taal van de cliënt
o Ik wil afvallen
- Acties > leiden naar de doelen en zo dus naar het perspectief (SMART-geformuleerd). Hierbij kan
gebruikgemaakt worden van kleuren (rood, oranje, groen). Er kan zelf bedacht worden wat de
kleuren betekenen en wat de ernst is van de kleur
o Afspraak met een diëtiste maken
o Wekelijks bezoek bij diëtiste
o Ontbijten
o Eerder opstaan om te ontbijten
, o Eerder naar bed
o Elke dag een half uur lopen
o Water drinken
Het gaat om het hier-en-nu
Samenwerken
Er zijn verschillende casussen waarbij bleek dat hulpverleners niet samenwerkten, niet wisten van
elkaars inzet en niemand zich eindverantwoordelijk voelde. Een oplossing hiervoor is decentralisatie.
We gaan dingen niet meer landelijk regelen, maar lokaal organiseren; zo dicht mogelijk bij de cliënt.
Dit zou versnippering tegengaan, meer verbinding tussen professionals brengen en de vraag en inzet
van de cliënt versterken.
De laatste jaren komt er meer nadruk te liggen op samenwerken. Het belangrijkste hierbij is dat de
aanpak tegemoet komt aan de wensen en behoeften van degenen met wie je werkt.
Er zijn verschillende vormen van samenwerking:
1. Monodisciplinair/ unidisciplinair
2. Multidisciplinair > Mensen van verschillende disciplines zitten samen om een cliënt te helpen.
Iedereen heeft zijn eigen expertise en doelen. Er zijn onderscheiden taken en
verantwoordelijkheden vanuit de expertise
3. Interdisciplinair/ interprofessioneel > Je probeert gezamenlijk een doel te formuleren. Hierbij
ben je wel de kennis en kunde van elkaar nodig voor het plan van aanpak. Het is hiervoor
belangrijk dat je de taal van elkaar leert te spreken. Het is belangrijk dat je begrijpt wat de ander
bedoelt en dat je weet waar hij/zij heen wilt
4. Transdisciplinair
Mate waarin professionals elkaars taken kunnen overnemen
Lage mate Hoge mate
verantwoordelijkheden
Transdisciplinair
schappelijke taken,
Mate van gemeen-
Hoge
mate Interdisciplinai
en doelen
r
Multidisciplinair
Lage
mate
Unidisciplinair
Lage mate Hoge mate
Mate waarin door samenwerking daadwerkelijk nieuwe manieren van
zorgverlening en zelfs disciplines ontstaan
Er zijn verschillende vormen van samenwerking te zien in de praktijk:
- Integrale kindcentra (IKC)
- Jeugdzorg geïntegreerd in de school
- Samenwerking/ integratie tussen scholen voor regulier en speciaal onderwijs
- Co-teaching
- Wijkteams in de school
Als orthopedagoog ben je een spin in het web. Je hebt een coördinerende/verantwoordelijkheidsrol.
Samenwerking is dan ook opgenomen als een van de competenties van een (basis)orthopedagoog.
Succesfactoren voor (inter)professioneel samenwerken
Wicked problems zijn problemen die je niet in je eentje kunt oplossen. Dit kan zijn omdat er te weinig
informatie is of omdat er heel veel betrokkenen zijn. De voorwaarde voor het oplossen van dit soort
, problemen is (inter)professioneel samenwerken. Hiervoor moet je weten wat er nodig is om als team
succesvol te kunnen samenwerken:
- Communicatie
- Transparantie
- Luisteren
- Verwachtingen uitspreken over waar je naartoe werkt en wat de rolverdeling is
- Gezamenlijk doelen formuleren
Succesfactoren op individueel niveau:
- De andere professional begrijpen en waarderen
- Effectieve communicatie > Onderhandelen, omgaan met verschillen, leiderschap en
besluitvorming
Succesfactoren op teamniveau:
- Teamproces > Duidelijke doelen, onderling vertrouwen, wederkerigheid en respect en
rolverwachtingen
- Teamstructuur > Teamgrootte, teamsamenstelling, huisvesting, beschikbaarheid en support en
leiderschap
Succesfactoren op organisatieniveau:
- Structurele belemmerende factoren > Administratieve procedures en grenzen en financiële
stromen
- Sociaal-culturele factoren > Fasen van ontwikkeling (forming, storming, norming en performing)
Succesfactoren op nationaal niveau:
- Wet- en regelgeving > Budget en financiering en privacy en cliëntgegevens
Docenten: Jana Knot-Dickscheit ()
Marieke Boelhouwer ()
Agnes Maat-Westerink (coördinator > )
Astrid Menninga ()
Eindopdracht: groepsdeel (probleemanalyse en verbeterplan) + individueel deel (reflectie)
C1 – Rol van de orthopedagoog en succesvol samenwerken
Samen1plan
Samen1plan is een gratis, online, beveiligde tool om effectief en efficiënt samen te werken in
zorgtrajecten. Deze tool is nodig, omdat het heel lastig is om samen te werken vanwege
verschillende redenen:
- Er is duidelijkheid over wie wat doet en wanneer
- Mensen zijn moeilijk bereikbaar
- Communicatie en afspraken kosten veel tijd
- Actuele informatie wordt niet op tijd gedeeld
- Er zijn strijdige voorstellen
- Er is een verkeerde volgorde
- De hulpvormen sluiten niet aan
- Er zijn te veel doelen
- Ad hoc betrokkenen
Heel belangrijk is dat de cliënt in het midden staat; het plan is van de cliënt. Hij/zij bepaalt wie in het
plan mag. Als je er dus van de cliënt niet in mag, dan weet je dat je als hulpverlener nog flink moet
werken aan de werkrelatie. Iedereen ziet wat je opschrijft; het is heel transparant.
Algemeen werkzame elementen:
1. Aansluiten bij de motivatie van de cliënt
2. Structurering (wat eerst, wat later?)
3. Hulp op maat
4. Cliënt-hulpverlener relatie
Specifiek werkzame elementen:
1. Samenwerking in de hulpverlening
2. Aandacht voor de sociale context
3. Structuur
4. Efficiënte communicatie
5. Transparantie
6. Stimuleert de samenwerking
7. Goed beveiligd (privacy wordt gewaarborgd > AVG)
Samen1plan bestaat uit 3 onderdelen:
- Perspectief > Waar wil je heen over ongeveer een jaar? Bijvoorbeeld bij een gezin: Dat we weer
samen door één deur kunnen
- Doel > Leiden tot het perspectief. Wordt geformuleerd in de taal van de cliënt
o Ik wil afvallen
- Acties > leiden naar de doelen en zo dus naar het perspectief (SMART-geformuleerd). Hierbij kan
gebruikgemaakt worden van kleuren (rood, oranje, groen). Er kan zelf bedacht worden wat de
kleuren betekenen en wat de ernst is van de kleur
o Afspraak met een diëtiste maken
o Wekelijks bezoek bij diëtiste
o Ontbijten
o Eerder opstaan om te ontbijten
, o Eerder naar bed
o Elke dag een half uur lopen
o Water drinken
Het gaat om het hier-en-nu
Samenwerken
Er zijn verschillende casussen waarbij bleek dat hulpverleners niet samenwerkten, niet wisten van
elkaars inzet en niemand zich eindverantwoordelijk voelde. Een oplossing hiervoor is decentralisatie.
We gaan dingen niet meer landelijk regelen, maar lokaal organiseren; zo dicht mogelijk bij de cliënt.
Dit zou versnippering tegengaan, meer verbinding tussen professionals brengen en de vraag en inzet
van de cliënt versterken.
De laatste jaren komt er meer nadruk te liggen op samenwerken. Het belangrijkste hierbij is dat de
aanpak tegemoet komt aan de wensen en behoeften van degenen met wie je werkt.
Er zijn verschillende vormen van samenwerking:
1. Monodisciplinair/ unidisciplinair
2. Multidisciplinair > Mensen van verschillende disciplines zitten samen om een cliënt te helpen.
Iedereen heeft zijn eigen expertise en doelen. Er zijn onderscheiden taken en
verantwoordelijkheden vanuit de expertise
3. Interdisciplinair/ interprofessioneel > Je probeert gezamenlijk een doel te formuleren. Hierbij
ben je wel de kennis en kunde van elkaar nodig voor het plan van aanpak. Het is hiervoor
belangrijk dat je de taal van elkaar leert te spreken. Het is belangrijk dat je begrijpt wat de ander
bedoelt en dat je weet waar hij/zij heen wilt
4. Transdisciplinair
Mate waarin professionals elkaars taken kunnen overnemen
Lage mate Hoge mate
verantwoordelijkheden
Transdisciplinair
schappelijke taken,
Mate van gemeen-
Hoge
mate Interdisciplinai
en doelen
r
Multidisciplinair
Lage
mate
Unidisciplinair
Lage mate Hoge mate
Mate waarin door samenwerking daadwerkelijk nieuwe manieren van
zorgverlening en zelfs disciplines ontstaan
Er zijn verschillende vormen van samenwerking te zien in de praktijk:
- Integrale kindcentra (IKC)
- Jeugdzorg geïntegreerd in de school
- Samenwerking/ integratie tussen scholen voor regulier en speciaal onderwijs
- Co-teaching
- Wijkteams in de school
Als orthopedagoog ben je een spin in het web. Je hebt een coördinerende/verantwoordelijkheidsrol.
Samenwerking is dan ook opgenomen als een van de competenties van een (basis)orthopedagoog.
Succesfactoren voor (inter)professioneel samenwerken
Wicked problems zijn problemen die je niet in je eentje kunt oplossen. Dit kan zijn omdat er te weinig
informatie is of omdat er heel veel betrokkenen zijn. De voorwaarde voor het oplossen van dit soort
, problemen is (inter)professioneel samenwerken. Hiervoor moet je weten wat er nodig is om als team
succesvol te kunnen samenwerken:
- Communicatie
- Transparantie
- Luisteren
- Verwachtingen uitspreken over waar je naartoe werkt en wat de rolverdeling is
- Gezamenlijk doelen formuleren
Succesfactoren op individueel niveau:
- De andere professional begrijpen en waarderen
- Effectieve communicatie > Onderhandelen, omgaan met verschillen, leiderschap en
besluitvorming
Succesfactoren op teamniveau:
- Teamproces > Duidelijke doelen, onderling vertrouwen, wederkerigheid en respect en
rolverwachtingen
- Teamstructuur > Teamgrootte, teamsamenstelling, huisvesting, beschikbaarheid en support en
leiderschap
Succesfactoren op organisatieniveau:
- Structurele belemmerende factoren > Administratieve procedures en grenzen en financiële
stromen
- Sociaal-culturele factoren > Fasen van ontwikkeling (forming, storming, norming en performing)
Succesfactoren op nationaal niveau:
- Wet- en regelgeving > Budget en financiering en privacy en cliëntgegevens
