ONDERNEMINGSRECHT
Prof. Keirsbilck, Clottens
& Vananroye
2025-2026
,
,Inhoudsopgave
DEEL I. BEGINSELEN VAN ONDERNEMINGSRECHT ........................................................................................... 1
HOOFDSTUK 1. VAN ‘HANDELSRECHT’ NAAR ‘ONDERNEMINGSRECHT’ ................................................ 1
1.1. Ontstaan en toepassingsgebied van ‘handelsrecht’ (‘eerste fase’) ........................................... 1
1.2. Stapsgewijze decodiPicatie van Wetboek van Koophandel, gevolgd door de invoering van
het Wetboek van vennootschappen en van het Wetboek van economisch recht (‘tweede
fase’)..................................................................................................................................................................... 2
1.3. Naar een volwaardig ‘ondernemingsrecht’ met een Wetboek van economisch recht en
Wetboek van vennootschappen en verenigingen (‘derde fase’) ................................................ 4
HOOFDSTUK 2. ONDERNEMING IN FORMELE EN IN FUNCTIONELE ZIN................................................. 6
2.1. Onderneming in ‘formele’ en in ‘functionele’ zin ............................................................................. 6
2.2. Onderneming in ‘formele’ zin ................................................................................................................... 7
2.3. Onderneming in ‘functionele’ zin ............................................................................................................ 8
HOOFDSTUK 3. ENKELE BASISVERPLICHTINGEN VAN ONDERNEMINGEN ........................................... 9
3.1. Inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen ................................................................ 9
3.2. Houder zijn van een Pinancië le rekening .......................................................................................... 10
3.3. Afgifte van een factuur aan de klant ................................................................................................... 11
3.4. Bijhouden van boekhouding en het opstellen en, in de meeste gevallen, publiceren van
een jaarrekening .......................................................................................................................................... 12
3.5. Gebruik van taal van het taalgebied .................................................................................................... 13
3.6. Informatie en transparantieverplichtingen ..................................................................................... 13
HOOFDSTUK 4. ENKELE BIJZONDERE VERBINTENISRECHTELIJKE REGELS TUSSEN/TEGEN
ONDERNEMINGEN .......................................................................................................................................................... 14
4.1. Passieve hoofdelijkheid tussen ondernemingen ........................................................................... 14
4.2. Vermoeden van bezoldiging van het professioneel mandaat .................................................. 14
4.3. Vermoeden van kennis van verborgen gebreken door beroepsverkoper .......................... 14
4.4. Bewijs in ondernemingszaken .............................................................................................................. 15
4.5. Betalingsachterstand bij ‘handelstransacties’ ................................................................................ 19
HOOFDSTUK 5. ONDERNEMING, VENNOOTSCHAP EN RECHTSPERSOON ........................................... 20
5.1. ‘handelszaak’ versus vennootschap met rechtspersoonlijkheid ............................................ 20
5.2. De ‘handelszaak’ en de afzonderlijke ondernemingsgoederen als rechtsobject ............. 28
DEEL II. VENNOOTSCHAPSRECHT ........................................................................................................................... 32
HOOFDSTUK 1. VENNOOTSCHAP EN VENNOOTSCHAPSRECHT: EEN KENNISMAKING ................. 32
1.1. Wat is een vennootschap? ....................................................................................................................... 32
1.2. Waarom een vennootschap oprichten? ............................................................................................. 33
, 1.3. Waarom is er vennootschapsrecht?.................................................................................................... 34
1.4. Welk vennootschapsrecht? ..................................................................................................................... 35
HOOFDSTUK 2. DE VENNOOTSCHAP: ELEMENTEN, VORMEN EN KENMERKEN .............................. 36
2.1. Ontleding van de definitie van vennootschap ................................................................................ 36
2.2. De rechtspersoonlijkheid en de vennootschapsvormen ........................................................... 40
2.3. Kenmerkende begrippen ......................................................................................................................... 49
HOOFDSTUK 3. VENNOOTSCHAPPEN ZONDER RECHTSPERSOONLIJKHEID ...................................... 54
3.1. Kenmerken van de maatschap en haar varianten ........................................................................ 54
3.2. Geldigheidsvereisten ................................................................................................................................. 56
3.3. In vergadering verenigde vennoten en bestuur ............................................................................ 58
3.4. Het aandeel en zijn overdracht in vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid ... 60
HOOFDSTUK 4. VENNOOTSCHAPPEN MET ONVOLKOMEN RECHTSPERSOONLIJKHEID .............. 62
4.1. Kenmerken van de VOF en de CommV .............................................................................................. 62
4.2. Geldigheidsvereisten ................................................................................................................................. 64
4.3. In vergadering verenigde vennoten en bestuur ............................................................................ 65
4.4. Aandeel en overdracht in vennootschappen met onvolkomen rechtspersoonlijkheid 66
4.5. Recapitulatie ................................................................................................................................................. 66
HOOFDSTUK 5. VENNOOTSCHAPPEN MET VOLKOMEN RECHTSPERSOONLIJKHEID..................... 68
5.1. Drie vormen: BV, CV en NV ..................................................................................................................... 68
5.2. Oprichting ...................................................................................................................................................... 68
5.3. Vermogensvorming en -bescherming bij vennootschappen met volkomen RP.............. 72
5.4. Effecten, aandelen en overdracht van aandelen ............................................................................ 87
5.5. Organen ........................................................................................................................................................... 94
HOOFDSTUK 6. BOEKHOUDING, JAARREKENING EN CONTROLE........................................................... 105
6.1. Begrippen, functies en recente ontwikkelingen .......................................................................... 105
6.2. De boekhoudrechtelijke verplichtingen.......................................................................................... 106
6.3. De jaarrekeningrechtelijke verplichtingen .................................................................................... 107
6.4. De controle van de jaarrekening en van de geconsolideerde jaarrekening .................... 109
DEEL III. VERTEGENWOORDIGING, TUSSENPERSONEN EN DISTRIBUTIE ........................................ 111
HOOFDSTUK 1. VERTEGENWOORDIGING VAN DE ONDERNEMING ...................................................... 111
1.1. Vertegenwoordiging in het algemeen .............................................................................................. 111
1.2. Vertegenwoordiging in het vennootschapsrecht ........................................................................ 112
1.3. Vertegenwoordiging bij VZRP en VORP .......................................................................................... 113
Prof. Keirsbilck, Clottens
& Vananroye
2025-2026
,
,Inhoudsopgave
DEEL I. BEGINSELEN VAN ONDERNEMINGSRECHT ........................................................................................... 1
HOOFDSTUK 1. VAN ‘HANDELSRECHT’ NAAR ‘ONDERNEMINGSRECHT’ ................................................ 1
1.1. Ontstaan en toepassingsgebied van ‘handelsrecht’ (‘eerste fase’) ........................................... 1
1.2. Stapsgewijze decodiPicatie van Wetboek van Koophandel, gevolgd door de invoering van
het Wetboek van vennootschappen en van het Wetboek van economisch recht (‘tweede
fase’)..................................................................................................................................................................... 2
1.3. Naar een volwaardig ‘ondernemingsrecht’ met een Wetboek van economisch recht en
Wetboek van vennootschappen en verenigingen (‘derde fase’) ................................................ 4
HOOFDSTUK 2. ONDERNEMING IN FORMELE EN IN FUNCTIONELE ZIN................................................. 6
2.1. Onderneming in ‘formele’ en in ‘functionele’ zin ............................................................................. 6
2.2. Onderneming in ‘formele’ zin ................................................................................................................... 7
2.3. Onderneming in ‘functionele’ zin ............................................................................................................ 8
HOOFDSTUK 3. ENKELE BASISVERPLICHTINGEN VAN ONDERNEMINGEN ........................................... 9
3.1. Inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen ................................................................ 9
3.2. Houder zijn van een Pinancië le rekening .......................................................................................... 10
3.3. Afgifte van een factuur aan de klant ................................................................................................... 11
3.4. Bijhouden van boekhouding en het opstellen en, in de meeste gevallen, publiceren van
een jaarrekening .......................................................................................................................................... 12
3.5. Gebruik van taal van het taalgebied .................................................................................................... 13
3.6. Informatie en transparantieverplichtingen ..................................................................................... 13
HOOFDSTUK 4. ENKELE BIJZONDERE VERBINTENISRECHTELIJKE REGELS TUSSEN/TEGEN
ONDERNEMINGEN .......................................................................................................................................................... 14
4.1. Passieve hoofdelijkheid tussen ondernemingen ........................................................................... 14
4.2. Vermoeden van bezoldiging van het professioneel mandaat .................................................. 14
4.3. Vermoeden van kennis van verborgen gebreken door beroepsverkoper .......................... 14
4.4. Bewijs in ondernemingszaken .............................................................................................................. 15
4.5. Betalingsachterstand bij ‘handelstransacties’ ................................................................................ 19
HOOFDSTUK 5. ONDERNEMING, VENNOOTSCHAP EN RECHTSPERSOON ........................................... 20
5.1. ‘handelszaak’ versus vennootschap met rechtspersoonlijkheid ............................................ 20
5.2. De ‘handelszaak’ en de afzonderlijke ondernemingsgoederen als rechtsobject ............. 28
DEEL II. VENNOOTSCHAPSRECHT ........................................................................................................................... 32
HOOFDSTUK 1. VENNOOTSCHAP EN VENNOOTSCHAPSRECHT: EEN KENNISMAKING ................. 32
1.1. Wat is een vennootschap? ....................................................................................................................... 32
1.2. Waarom een vennootschap oprichten? ............................................................................................. 33
, 1.3. Waarom is er vennootschapsrecht?.................................................................................................... 34
1.4. Welk vennootschapsrecht? ..................................................................................................................... 35
HOOFDSTUK 2. DE VENNOOTSCHAP: ELEMENTEN, VORMEN EN KENMERKEN .............................. 36
2.1. Ontleding van de definitie van vennootschap ................................................................................ 36
2.2. De rechtspersoonlijkheid en de vennootschapsvormen ........................................................... 40
2.3. Kenmerkende begrippen ......................................................................................................................... 49
HOOFDSTUK 3. VENNOOTSCHAPPEN ZONDER RECHTSPERSOONLIJKHEID ...................................... 54
3.1. Kenmerken van de maatschap en haar varianten ........................................................................ 54
3.2. Geldigheidsvereisten ................................................................................................................................. 56
3.3. In vergadering verenigde vennoten en bestuur ............................................................................ 58
3.4. Het aandeel en zijn overdracht in vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid ... 60
HOOFDSTUK 4. VENNOOTSCHAPPEN MET ONVOLKOMEN RECHTSPERSOONLIJKHEID .............. 62
4.1. Kenmerken van de VOF en de CommV .............................................................................................. 62
4.2. Geldigheidsvereisten ................................................................................................................................. 64
4.3. In vergadering verenigde vennoten en bestuur ............................................................................ 65
4.4. Aandeel en overdracht in vennootschappen met onvolkomen rechtspersoonlijkheid 66
4.5. Recapitulatie ................................................................................................................................................. 66
HOOFDSTUK 5. VENNOOTSCHAPPEN MET VOLKOMEN RECHTSPERSOONLIJKHEID..................... 68
5.1. Drie vormen: BV, CV en NV ..................................................................................................................... 68
5.2. Oprichting ...................................................................................................................................................... 68
5.3. Vermogensvorming en -bescherming bij vennootschappen met volkomen RP.............. 72
5.4. Effecten, aandelen en overdracht van aandelen ............................................................................ 87
5.5. Organen ........................................................................................................................................................... 94
HOOFDSTUK 6. BOEKHOUDING, JAARREKENING EN CONTROLE........................................................... 105
6.1. Begrippen, functies en recente ontwikkelingen .......................................................................... 105
6.2. De boekhoudrechtelijke verplichtingen.......................................................................................... 106
6.3. De jaarrekeningrechtelijke verplichtingen .................................................................................... 107
6.4. De controle van de jaarrekening en van de geconsolideerde jaarrekening .................... 109
DEEL III. VERTEGENWOORDIGING, TUSSENPERSONEN EN DISTRIBUTIE ........................................ 111
HOOFDSTUK 1. VERTEGENWOORDIGING VAN DE ONDERNEMING ...................................................... 111
1.1. Vertegenwoordiging in het algemeen .............................................................................................. 111
1.2. Vertegenwoordiging in het vennootschapsrecht ........................................................................ 112
1.3. Vertegenwoordiging bij VZRP en VORP .......................................................................................... 113
