GS Havo 5 – Examenkatern Hoofdstuk 1 – Het Britse Rijk (1585-1900)
§1 – Amerikaanse koloniën (1585-1833)
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika’s (1585-
1833)?
Eerste nederzettingen in Noord-Amerika
16e eeuw: komst van de Engelse naar Noord-Amerika, vanwege de oorlog
tegen Spanje, door religieuze motieven (wouden geen katholiek zijn Anglicaanse
kerk). Maar ook economische redenen brachten de Engelse naar Amerika.
(Spaanse schepen brachten goud en zilver naar Europa Engelse wouden dat ook)
De eerste nederzettingen zijn geen succes, omdat de eerste kolonisten om
kwamen door honger & ziekten. Vanaf de 17 e eeuw komt er een
permanente woning /nederzettingen aan de Oostkust.
Engelse handelscompagnieën probeerden mensen te lokken door hen
grond te beloven.
Pilgrim Fathers (radicale protestanten uit Eng. Zij stichten in 1620 (N-Amerika) een
kolonie), uit angst voor vervolging van de Anglicaanse kerk vertrokken deze
protestanten naar Amerika.
Ontwikkeling van plantagekoloniën in Noord-Amerika:
Tweedelige opzet; vestiging kononies in het Noorden ( voor nieuw leven en landbouw,
handel & nijverheid). En plantage kolonies/economie in het Zuiden ( grootschalige
landbouw op de plantages waarbij de gewassen katoen & tabak werden verbouwd voor de export ).
Hierbij werd gebruik gemaakt van slaven en de driehoekshandel werd uitgevoerd
door Royal African Company ( gericht op handel met West-Afrika).
Amerikaanse kolonisten kwamen in verzet tegen de Britten, de redenen:
- Steeds minder een band met het moederland (Engeland).
- Engeland gaat belastingen invoeren in de koloniën , zonder dat de
kolonisten inspraak krijgen.
- De opvattingen van de verlichting (over verdeling van de macht en de
rechten van burgers) 1. Trias politica: scheiding der machten. 2.
Volkssoevereiniteit: hoogste macht ligt bij het volk. 3. Natuurlijke rechten:
recht op leven, bezit & vrijheid.
Opstand in 1776-1783 (onafhankelijkheidsoorlog/Amerikaanse revolutie). Hierna volgt de
oprichting van de Federale staat (hebben eigen bestuur, maar zijn samen verbonden onder
een nationale overheid).
Afschaffing slavernij:
Ondanks dat gelijkheid een belangrijk gegeven was in Amerika gold dit slecht
voor een kleine groep mannen (rijke/witte). Vanuit de Verlichting ( natuur rechten) en
vanuit religieuze (naasten liefde) hoek ontstond het streven naar afschaffing:
Slavernij en slaven handel. Dit noemen we abolitionisme.
§2- India en het Britse Rijk (1765-1885)
Waardoor werd India in de 19e eeuw de belangrijkste kolonie binnen het Britse
Rijk (1765-1885):
I) verschuiving van het economische zwaartepunt in het Britse Rijk.
, A) de Britten in India, begin 17e eeuw, de East India Company (handel in katoen &
specerijen). Factorijen versterkte handelsposten (opslag van handelswaar +
zaken door inheemse & Engelse handelaren). Toename van de politieke invloed
door het verval van het Mogolrijk (Zuid-Azië) en de dreiging van andere Europese
handelscompagnieën.
Keerpunt: Verdrag van Allahabad 1765. De Britten mogen nu belasting innen in
delen van India.
OPDRACHT 7
Welke gebeurtenissen in 1765 en 1776 bieden een verklaring voor het feit dat India een belangrijke
kolonie werd:
1765: De East India Company kreeg van een Mogolvorst het recht om belasting
te innen. In 1776 verklaarden de Amerikaanse kolonisten zich onafhankelijk van
Groot-Brittannië. En na de onafhankelijkheidsoorlog was hun afscheiding
definitief.
II) Britse bestuur (opdracht 8)
Hoe was bescherming geregeld voor de bezittingen van de Britten, noem 2
manieren:
Tweede keerpunt: 1. EIC had eigen legers, hiervoor rekruteerden (opleiden) zij de
Indiaanse soldaten 2. De compagnie kreeg steun van de Royal Navy (die zorgde
voor verdediging op zee en voerde strijd tegen Europese landen die de Bitse
handels belangen bedreigden).
Wat was de situatie vóór 1857 en de situatie die daarna ontstond:
Voor 1857: de EIC was verantwoordelijk voor het bestuur, ze regeerde India met
behulp van de inheemse vorsten. Na 1857: de Britse regering neemt het bestuur
over. (Koningin Victoria werd keizerin van India)
III) Machtsuitbreiding door het modern Imperialisme (streven naar een groot koloniaal
rijk, als afzetmarkt).
Vanuit het idee van het MI werd India door de Britten bestuurd. (grondstof vanuit
de kolonie werden in Engeland verwerk tot eind producten, om vervolgens weer
in de koloniën te verkopen de kolonie als afzetmarkt). Ook ontstonden er veel
grote theeplantages in India Winst.
De Britten konden hun macht in India uitbreiden door:
- Uitbreiding van het spoorwegennet.
- Opkomst stoomschip in combinatie met de aanleg van Suezkanaal, zorgde
voor een snellere verbinding kortere reis.
- Invoer van de Engelse taal.
Verzet:
De Britten voelden zich superieur en wilden de wereld beschaven ( geldt als
MI). Bij de Indiërs ontstaat nu het streven naar emancipatie (streven naar gelijkheid
voor achtergestelde groepen) in de vorm van het: Indien National Congress.
§3 – sociaal-economische ontwikkelingen in het thuisland (1750-1900)
§1 – Amerikaanse koloniën (1585-1833)
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika’s (1585-
1833)?
Eerste nederzettingen in Noord-Amerika
16e eeuw: komst van de Engelse naar Noord-Amerika, vanwege de oorlog
tegen Spanje, door religieuze motieven (wouden geen katholiek zijn Anglicaanse
kerk). Maar ook economische redenen brachten de Engelse naar Amerika.
(Spaanse schepen brachten goud en zilver naar Europa Engelse wouden dat ook)
De eerste nederzettingen zijn geen succes, omdat de eerste kolonisten om
kwamen door honger & ziekten. Vanaf de 17 e eeuw komt er een
permanente woning /nederzettingen aan de Oostkust.
Engelse handelscompagnieën probeerden mensen te lokken door hen
grond te beloven.
Pilgrim Fathers (radicale protestanten uit Eng. Zij stichten in 1620 (N-Amerika) een
kolonie), uit angst voor vervolging van de Anglicaanse kerk vertrokken deze
protestanten naar Amerika.
Ontwikkeling van plantagekoloniën in Noord-Amerika:
Tweedelige opzet; vestiging kononies in het Noorden ( voor nieuw leven en landbouw,
handel & nijverheid). En plantage kolonies/economie in het Zuiden ( grootschalige
landbouw op de plantages waarbij de gewassen katoen & tabak werden verbouwd voor de export ).
Hierbij werd gebruik gemaakt van slaven en de driehoekshandel werd uitgevoerd
door Royal African Company ( gericht op handel met West-Afrika).
Amerikaanse kolonisten kwamen in verzet tegen de Britten, de redenen:
- Steeds minder een band met het moederland (Engeland).
- Engeland gaat belastingen invoeren in de koloniën , zonder dat de
kolonisten inspraak krijgen.
- De opvattingen van de verlichting (over verdeling van de macht en de
rechten van burgers) 1. Trias politica: scheiding der machten. 2.
Volkssoevereiniteit: hoogste macht ligt bij het volk. 3. Natuurlijke rechten:
recht op leven, bezit & vrijheid.
Opstand in 1776-1783 (onafhankelijkheidsoorlog/Amerikaanse revolutie). Hierna volgt de
oprichting van de Federale staat (hebben eigen bestuur, maar zijn samen verbonden onder
een nationale overheid).
Afschaffing slavernij:
Ondanks dat gelijkheid een belangrijk gegeven was in Amerika gold dit slecht
voor een kleine groep mannen (rijke/witte). Vanuit de Verlichting ( natuur rechten) en
vanuit religieuze (naasten liefde) hoek ontstond het streven naar afschaffing:
Slavernij en slaven handel. Dit noemen we abolitionisme.
§2- India en het Britse Rijk (1765-1885)
Waardoor werd India in de 19e eeuw de belangrijkste kolonie binnen het Britse
Rijk (1765-1885):
I) verschuiving van het economische zwaartepunt in het Britse Rijk.
, A) de Britten in India, begin 17e eeuw, de East India Company (handel in katoen &
specerijen). Factorijen versterkte handelsposten (opslag van handelswaar +
zaken door inheemse & Engelse handelaren). Toename van de politieke invloed
door het verval van het Mogolrijk (Zuid-Azië) en de dreiging van andere Europese
handelscompagnieën.
Keerpunt: Verdrag van Allahabad 1765. De Britten mogen nu belasting innen in
delen van India.
OPDRACHT 7
Welke gebeurtenissen in 1765 en 1776 bieden een verklaring voor het feit dat India een belangrijke
kolonie werd:
1765: De East India Company kreeg van een Mogolvorst het recht om belasting
te innen. In 1776 verklaarden de Amerikaanse kolonisten zich onafhankelijk van
Groot-Brittannië. En na de onafhankelijkheidsoorlog was hun afscheiding
definitief.
II) Britse bestuur (opdracht 8)
Hoe was bescherming geregeld voor de bezittingen van de Britten, noem 2
manieren:
Tweede keerpunt: 1. EIC had eigen legers, hiervoor rekruteerden (opleiden) zij de
Indiaanse soldaten 2. De compagnie kreeg steun van de Royal Navy (die zorgde
voor verdediging op zee en voerde strijd tegen Europese landen die de Bitse
handels belangen bedreigden).
Wat was de situatie vóór 1857 en de situatie die daarna ontstond:
Voor 1857: de EIC was verantwoordelijk voor het bestuur, ze regeerde India met
behulp van de inheemse vorsten. Na 1857: de Britse regering neemt het bestuur
over. (Koningin Victoria werd keizerin van India)
III) Machtsuitbreiding door het modern Imperialisme (streven naar een groot koloniaal
rijk, als afzetmarkt).
Vanuit het idee van het MI werd India door de Britten bestuurd. (grondstof vanuit
de kolonie werden in Engeland verwerk tot eind producten, om vervolgens weer
in de koloniën te verkopen de kolonie als afzetmarkt). Ook ontstonden er veel
grote theeplantages in India Winst.
De Britten konden hun macht in India uitbreiden door:
- Uitbreiding van het spoorwegennet.
- Opkomst stoomschip in combinatie met de aanleg van Suezkanaal, zorgde
voor een snellere verbinding kortere reis.
- Invoer van de Engelse taal.
Verzet:
De Britten voelden zich superieur en wilden de wereld beschaven ( geldt als
MI). Bij de Indiërs ontstaat nu het streven naar emancipatie (streven naar gelijkheid
voor achtergestelde groepen) in de vorm van het: Indien National Congress.
§3 – sociaal-economische ontwikkelingen in het thuisland (1750-1900)
