Samenvatting Farmacologie — HBO 2026
UITGEBREIDE EDITIE — Farmacokinetiek, Farmacodynamiek,
Receptorleer, Geneesmiddelgroepen, Interacties,
Farmacotherapie + 25 Oefenvragen
Complete Examenvoorbereiding — Premium Editie
Versie: 2026 — UITGEBREIDE PREMIUM EDITIE
Geschikt voor: HBO Farmakunde, Verpleegkunde, Biologie en Medisch Laboratorium, Fysiotherapie
Inhoud: Farmacokinetiek + farmacodynamiek + receptorleer + geneesmiddelgroepen + interacties +
farmacotherapie + 25 oefenvragen
Omvang: 30+ pagina's
⭐ Geslaagd? Laat een review achter op Stuvia!
, DEEL 1: FARMACOKINETIEK (WAT DOET HET LICHAAM MET HET
GENEESMIDDEL?)
1.1 ADME
ADME = 4 Processen:
A = Absorptie (opname):
→ Oraal: maag/darm → bloed (meest gebruikt!)
→ First-pass effect: lever breekt DEEL af vóór systeemcircumatie!
→ Biologische beschikbaarheid (F): % dat systeemcirculatie bereikt
→ IV: F = 100% (direct in bloed!)
→ Oraal: F = variabel (30-90% typisch)
→ Sublinguaal: onder de tong → GEEN first-pass! (snel!)
→ Rectaal: gedeeltelijk first-pass omzeilen
D = Distributie (verdeling):
→ Bloed → weefsels (organen, spieren, vet, hersenen)
→ Verdelingsvolume (Vd): hoe BREED verdeeld?
→ Klein Vd: blijft in bloed (hydrofiel!)
→ Groot Vd: verdeelt in weefsels (lipofiel!)
→ Eiwitbinding: albumine bindt geneesmiddel → INACTIEF
→ Alleen VRIJE fractie = farmacologisch actief!
→ Blood-Brain Barrier (BBB): SELECTIEF → niet alles bereikt hersenen!
M = Metabolisme (omzetting):
→ Lever = HOOFDORGAAN (cytochroom P450 enzymen!)
→ CYP3A4: meest actieve enzym (50% van alle geneesmiddelen!)
→ Fase I: oxidatie, reductie, hydrolyse (functionele groep!)
→ Fase II: conjugatie (glucuronidatie → wateroplosbaar → uitscheiding!)
→ Prodrug: INACTIEF → lever activeert het! (bijv. codeine → morfine)
E = Excretie (uitscheiding):
→ Nier: BELANGRIJKST (urine!)
→ Lever → gal → feces
→ Longen: vluchtige stoffen (anesthesie!)
→ Halfwaardetijd (t½): tijd voor 50% concentratiedaling
→ Steady state: na ~5 × t½ (constante spiegel!)
→ Nierfunctie ↓ → t½ ↑ → accumulatie → TOXICITEIT!
UITGEBREIDE EDITIE — Farmacokinetiek, Farmacodynamiek,
Receptorleer, Geneesmiddelgroepen, Interacties,
Farmacotherapie + 25 Oefenvragen
Complete Examenvoorbereiding — Premium Editie
Versie: 2026 — UITGEBREIDE PREMIUM EDITIE
Geschikt voor: HBO Farmakunde, Verpleegkunde, Biologie en Medisch Laboratorium, Fysiotherapie
Inhoud: Farmacokinetiek + farmacodynamiek + receptorleer + geneesmiddelgroepen + interacties +
farmacotherapie + 25 oefenvragen
Omvang: 30+ pagina's
⭐ Geslaagd? Laat een review achter op Stuvia!
, DEEL 1: FARMACOKINETIEK (WAT DOET HET LICHAAM MET HET
GENEESMIDDEL?)
1.1 ADME
ADME = 4 Processen:
A = Absorptie (opname):
→ Oraal: maag/darm → bloed (meest gebruikt!)
→ First-pass effect: lever breekt DEEL af vóór systeemcircumatie!
→ Biologische beschikbaarheid (F): % dat systeemcirculatie bereikt
→ IV: F = 100% (direct in bloed!)
→ Oraal: F = variabel (30-90% typisch)
→ Sublinguaal: onder de tong → GEEN first-pass! (snel!)
→ Rectaal: gedeeltelijk first-pass omzeilen
D = Distributie (verdeling):
→ Bloed → weefsels (organen, spieren, vet, hersenen)
→ Verdelingsvolume (Vd): hoe BREED verdeeld?
→ Klein Vd: blijft in bloed (hydrofiel!)
→ Groot Vd: verdeelt in weefsels (lipofiel!)
→ Eiwitbinding: albumine bindt geneesmiddel → INACTIEF
→ Alleen VRIJE fractie = farmacologisch actief!
→ Blood-Brain Barrier (BBB): SELECTIEF → niet alles bereikt hersenen!
M = Metabolisme (omzetting):
→ Lever = HOOFDORGAAN (cytochroom P450 enzymen!)
→ CYP3A4: meest actieve enzym (50% van alle geneesmiddelen!)
→ Fase I: oxidatie, reductie, hydrolyse (functionele groep!)
→ Fase II: conjugatie (glucuronidatie → wateroplosbaar → uitscheiding!)
→ Prodrug: INACTIEF → lever activeert het! (bijv. codeine → morfine)
E = Excretie (uitscheiding):
→ Nier: BELANGRIJKST (urine!)
→ Lever → gal → feces
→ Longen: vluchtige stoffen (anesthesie!)
→ Halfwaardetijd (t½): tijd voor 50% concentratiedaling
→ Steady state: na ~5 × t½ (constante spiegel!)
→ Nierfunctie ↓ → t½ ↑ → accumulatie → TOXICITEIT!
