Kennistoets handschrift
Hoofdstuk 1 Schrijven en schrijfonderwijs
Handschrift = Instrumentele en grafo cognitieve vaardigheid
Groep 1-2-3 Voorbereidend schrijven, ontwikkelen van schrijfvoorwaarden
Groep 3-4 Aanvankelijk schrijven, aanleren van kleine letters, cijfers en hoofdletters
Groep 5 t/m 8 Voortgezet schrijven, ontwikkelen en onderhouden van het handschrift
Waarom schrijven?
Letterherkenning
Schrijven leidt tot betere letterherkenning dan typen bij zowel jonge kinderen als bij volwassenen
Woordkennis
Na het schrijven worden meer woorden onthouden en herkend dan na typen (Smoker et al., 2009).
Verschil tussen schrijven en typen ligt in
- Psycho-motorische actie: de schrijfbeweging leidt tot een complexer motorisch
geheugenspoor dan typen
- Waarneming van belangrijkste kenmerken van de letters:
Onderzoeken middels MRI laten zien dat letters schrijven meer activiteit in hersengebieden
geeft tijdens het lezen van deze letters vergeleken met letters die niet motorisch geoefend
zijn (James & Engelhard, 2012).
Meer feitenkennis en begrip
- Geschreven aantekeningen maken, leidt tot meer
feitenkennis en meer begrip dan het typen van
aantekeningen.
- Schrijven is langzamer dan typen:
- Inhoud snel samenvatten vs letterlijk overnemen
Presentatie effect:
- Oordeel van lezer wordt
beïnvloed door niet inhoud
gerelateerde zaken als
leesbaarheid van het
handschrift.
Schrijvers effect:
De snelheid van het handschrift
beïnvloedt de andere
schrijfprocessen.
,Ontsporen van handschriftonderwijs:
1) Te vroeg beginnen
2) Verkeerd aanleren
3) Niet goed onderhouden en begeleiden
Schrijven
- Een grafisch instrumenterende vorm gevende vaardigheid waarbij cultureel bepaalde tekens
worden gebruikt, bedoeld om schriftelijke communicatie mogelijk te maken.
- De basis van westerse culturele ontwikkeling. Door gegevensopslag is de continuering van
culturele kennis mogelijk
- Taal komt vanzelf, schrift wordt aangeleerd.
- Schrift is geen middel voor taal en taal geen middel voor schrift. Ze staan gelijk aan elkaar.
- Kinderen zijn eerder leesrijp dan schrijfrijp
- Schrijfrijpheidstest afnemen
Alfabetcode
- Methode waarbij eerst klanken worden aangeleerd en gelijk de bijbehorende letter
- Andere spellingsmethode. Appel/papier de regel wordt duidelijker uitgelegd maar niet
volgens de traditionele verdubbelings/verenkelings regel.
,Hoofdstuk 2 Lees en schrijfonderwijs
Schrijfvoorwaarden
Grafisch instrumentele vaardigheid
- Goede pengreep
- Juiste schrijfhouding
- Fijn instrumentele besturing (buigen en strekken van de 3 schrijfvingers)
- Oog hand coördinatie
- Kritische waarneming
- Ruimtelijke oriëntatie in het platte vlak (richting en verhoudingen)
- Concentratie
- Attitude (nauwkeurig willen werken)
Goede pengreep
- = Dynamische 3punts greep
- Pen rust op laatste kootje middelvinger
- Duim en wijsvinger op gelijke hoogte
- Duim en wijsvinger raken elkaar niet
- Open webspace
- Achterkant van pen wijst richting schouder
- Dynamisch: vingers en duim sturen de pen aan
Belangrijk voor het schrijfproces - geen pijn - langer volhouden - penpunt kunnen zien
, Ontwikkeling per groep
Groep 1-2-3 Voorbereidend schrijven, ontwikkelen van schrijfvoorwaarden
Groep 3-4 Aanvankelijk schrijven, aanleren van kleine letters, cijfers en hoofdletters
Groep 5 t/m 8 Voortgezet schrijven, ontwikkelen en onderhouden van het handschrift
Interne en externe factoren die het handschrift beïnvloeden
Extern Intern
Cognitieve (schrijfvaardigheidstoets)
-Materiaal:
stoel en tafel, pen , papier, licht, geluid en motorische (schrijfvoorwaarden)
-Instructies inoefening: vaardigheden van het kind
maar ook motivatie en attitude.
hoe goed sluit de instructie en begeleiding aan
op de cognitieve en motorische vaardigheden
van de individuele leerling?
Hoofdstuk 1 Schrijven en schrijfonderwijs
Handschrift = Instrumentele en grafo cognitieve vaardigheid
Groep 1-2-3 Voorbereidend schrijven, ontwikkelen van schrijfvoorwaarden
Groep 3-4 Aanvankelijk schrijven, aanleren van kleine letters, cijfers en hoofdletters
Groep 5 t/m 8 Voortgezet schrijven, ontwikkelen en onderhouden van het handschrift
Waarom schrijven?
Letterherkenning
Schrijven leidt tot betere letterherkenning dan typen bij zowel jonge kinderen als bij volwassenen
Woordkennis
Na het schrijven worden meer woorden onthouden en herkend dan na typen (Smoker et al., 2009).
Verschil tussen schrijven en typen ligt in
- Psycho-motorische actie: de schrijfbeweging leidt tot een complexer motorisch
geheugenspoor dan typen
- Waarneming van belangrijkste kenmerken van de letters:
Onderzoeken middels MRI laten zien dat letters schrijven meer activiteit in hersengebieden
geeft tijdens het lezen van deze letters vergeleken met letters die niet motorisch geoefend
zijn (James & Engelhard, 2012).
Meer feitenkennis en begrip
- Geschreven aantekeningen maken, leidt tot meer
feitenkennis en meer begrip dan het typen van
aantekeningen.
- Schrijven is langzamer dan typen:
- Inhoud snel samenvatten vs letterlijk overnemen
Presentatie effect:
- Oordeel van lezer wordt
beïnvloed door niet inhoud
gerelateerde zaken als
leesbaarheid van het
handschrift.
Schrijvers effect:
De snelheid van het handschrift
beïnvloedt de andere
schrijfprocessen.
,Ontsporen van handschriftonderwijs:
1) Te vroeg beginnen
2) Verkeerd aanleren
3) Niet goed onderhouden en begeleiden
Schrijven
- Een grafisch instrumenterende vorm gevende vaardigheid waarbij cultureel bepaalde tekens
worden gebruikt, bedoeld om schriftelijke communicatie mogelijk te maken.
- De basis van westerse culturele ontwikkeling. Door gegevensopslag is de continuering van
culturele kennis mogelijk
- Taal komt vanzelf, schrift wordt aangeleerd.
- Schrift is geen middel voor taal en taal geen middel voor schrift. Ze staan gelijk aan elkaar.
- Kinderen zijn eerder leesrijp dan schrijfrijp
- Schrijfrijpheidstest afnemen
Alfabetcode
- Methode waarbij eerst klanken worden aangeleerd en gelijk de bijbehorende letter
- Andere spellingsmethode. Appel/papier de regel wordt duidelijker uitgelegd maar niet
volgens de traditionele verdubbelings/verenkelings regel.
,Hoofdstuk 2 Lees en schrijfonderwijs
Schrijfvoorwaarden
Grafisch instrumentele vaardigheid
- Goede pengreep
- Juiste schrijfhouding
- Fijn instrumentele besturing (buigen en strekken van de 3 schrijfvingers)
- Oog hand coördinatie
- Kritische waarneming
- Ruimtelijke oriëntatie in het platte vlak (richting en verhoudingen)
- Concentratie
- Attitude (nauwkeurig willen werken)
Goede pengreep
- = Dynamische 3punts greep
- Pen rust op laatste kootje middelvinger
- Duim en wijsvinger op gelijke hoogte
- Duim en wijsvinger raken elkaar niet
- Open webspace
- Achterkant van pen wijst richting schouder
- Dynamisch: vingers en duim sturen de pen aan
Belangrijk voor het schrijfproces - geen pijn - langer volhouden - penpunt kunnen zien
, Ontwikkeling per groep
Groep 1-2-3 Voorbereidend schrijven, ontwikkelen van schrijfvoorwaarden
Groep 3-4 Aanvankelijk schrijven, aanleren van kleine letters, cijfers en hoofdletters
Groep 5 t/m 8 Voortgezet schrijven, ontwikkelen en onderhouden van het handschrift
Interne en externe factoren die het handschrift beïnvloeden
Extern Intern
Cognitieve (schrijfvaardigheidstoets)
-Materiaal:
stoel en tafel, pen , papier, licht, geluid en motorische (schrijfvoorwaarden)
-Instructies inoefening: vaardigheden van het kind
maar ook motivatie en attitude.
hoe goed sluit de instructie en begeleiding aan
op de cognitieve en motorische vaardigheden
van de individuele leerling?
