Hogeschool Utrecht
2026
Onderzoeksopzet
Artificiele Intelligentie
(AI) in de
HuisartspraktijkEen kwantitatief
onderzoek naar huidig gebruik, belemmeringen en
kansen voor effectieve AI-ondersteuning
Opleiding: Farmakunde, Hogeschool Utrecht
Toets code: GFA-4.PO-13
Woordaantal: 7025
Utrecht, 27 januari 2026
, Pagina 2 van 42
Inhoudsopgave
1. Inleiding...................................................................................................3
2. Probleem-, doel- en vraagstelling............................................................8
2.1 Probleemstelling.................................................................................8
2.2 Doelstelling........................................................................................8
2.3 Hoofdvraag.........................................................................................8
2.4 Deelvragen.........................................................................................8
2.5 Operationaliseren..............................................................................10
3. Methode.................................................................................................13
3.1 Design...............................................................................................13
3.2 Onderzoekspopulatie en steekproef.................................................13
3.3 Dataverzameling...............................................................................14
3.4 Meetinstrument...............................................................................17
3.5 Validiteit en betrouwbaarheid...........................................................18
Validiteit...............................................................................................18
Betrouwbaarheid..................................................................................19
3.6 Respons en verhogende maatregelen..............................................20
4. Bewerkings-en analyseplan...................................................................21
4.1 Bewerkingsplan.................................................................................21
4.2 Analyseplan......................................................................................23
4.3 Planning............................................................................................24
5. Bibliografie.............................................................................................27
6. Bijlage....................................................................................................24
6.1 Zoekplan...........................................................................................24
6.2 vragenlijst.........................................................................................26
6.3 Verantwoording vragenlijst...............................................................33
Health Base | Onderzoeksopzet | GFA-4.PO-13
, Pagina 3 van 42
1. Inleiding
In dit onderzoek is Stichting Health Base betrokken als opdrachtgever.
Health Base ontwikkelt en beheert medische kennisbanken en
beslissingsondersteunende systemen die worden gebruikt door
zorgverleners, zoals huisartsen, apothekers en ziekenhuizen. Deze
systemen geven onder andere medicatie- en interactieadviezen,
signaleren risico’s bij geneesmiddelgebruik en ondersteunen zorgverleners
bij het maken van behandelkeuzes en consultregistratie. De producten van
Health Base worden geïntegreerd in zorginformatiesystemen, zoals
huisartseninformatiesystemen en apotheekinformatiesystemen. (Stichting
Health Base, z.d.)
Momenteel onderzoekt Health Base de mogelijkheden om kunstmatige
intelligentie (AI) toe te passen binnen hun systemen. In dit kader wordt
gewerkt aan een AI-toepassing genaamd Health Base IQ, die zorgverleners
kan ondersteunen bij het beantwoorden van medische en administratieve
vragen. Om deze toepassing goed te laten aansluiten op de dagelijkse
praktijk is inzicht nodig in de werkzaamheden en werkdruk van
zorgverleners binnen de huisartsenpraktijk. (Stichting Health Base, z.d.)
Werkdruk in de huisartsenzorg
Tegelijkertijd staat de werkdruk binnen de huisartsenzorg in Nederland al
langere tijd onder druk. Huisartsenpraktijken hebben te maken met een
toenemende zorgvraag, vergrijzing van de populatie en een groeiend
aantal administratieve taken, wat leidt tot een hogere werkdruk bij zowel
huisartsen als doktersassistenten. (AI In de Huisartsenpraktijk, z.d.-a), (AI
In de Huisartsenpraktijk - LHV, z.d.). Met name doktersassistenten ervaren
een hoge werkdruk, omdat zij een centrale rol spelen bij dagelijkse taken
zoals administratie, triage en patiëntcontact.
Daarnaast wordt deze werkdruk versterkt door een afname van
doktersassistenten binnen de huisartsenzorg (Flinterman et al., 2025).
Door personeelstekorten, vergrijzing binnen het beroep en uitstroom naar
andere zorgsectoren staan veel praktijken onder druk om de continuïteit
van zorg te waarborgen. Hierdoor nemen de taken per doktersassistent
toe, wat de werkdruk verder vergroot en de behoefte aan efficiëntere
ondersteuning, zoals digitale en AI-gestuurde oplossingen versterkt.
Kunstmatige intelligentie (AI)
AI wordt in de literatuur gezien als een veelbelovende technologie om
werkprocessen in de zorg efficiënter te maken. Binnen de huisartsenzorg
Health Base | Onderzoeksopzet | GFA-4.PO-13
, Pagina 4 van 42
bestaan inmiddels diverse AI-toepassingen, zoals digitale triage,
consultvoorbereiding, administratieve ondersteuning en het analyseren
van data uit het elektronisch patiëntendossier (Katonai et al., 2025).
Volgens het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) kan AI bijdragen
aan efficiëntere werkprocessen en het vrijmaken van tijd voor
patiëntenzorg (AI In de Huisartsenpraktijk, z.d.-b).
Ondanks deze verwachtingen blijkt uit zowel praktijkervaringen als
wetenschappelijk onderzoek dat de inzet van AI tot nu toe niet heeft geleid
tot een vermindering van de werkdruk. Verschillende studies tonen aan
dat AI-toepassingen vaak onvoldoende geïntegreerd zijn in bestaande
werkprocessen en dat zorgverleners beperkte tijdswinst ervaren. (Burg et
al., 2022), (Simons, 2025). Daarnaast geven zorgverleners aan dat
factoren zoals gebrek aan training, zorgen over betrouwbaarheid en
privacy een rol spelen (Resultaten Ledenraadpleging AI - NHG, z.d.), (AI In
de Huisartsenpraktijk, 2025a).
Beperkte inzet van AI door doktersassistenten
Binnen deze context is er nog weinig bekend over de rol van
doktersassistenten bij de inzet van AI. Terwijl veel AI-oplossingen zich juist
richten op administratieve en ondersteunende taken, wordt AI in de
praktijk voornamelijk door huisartsen gebruikt en nauwelijks door
doktersassistenten (AI In de Huisartsenpraktijk, 2025b). Een observatie
(03-02-2026) binnen Huisartsenpraktijk Benthuizen bevestigt dit beeld en
laat zien dat veel dagelijkse werkzaamheden van doktersassistenten nog
handmatig worden uitgevoerd, ondanks de mogelijke geschiktheid voor AI-
ondersteuning.
Onderzoek aanpak
Om beter inzicht te krijgen in deze situatie richt dit onderzoek zich op het
kwantitatief in kaart brengen van de werkzaamheden, werkdruk en het
huidige gebruik van AI onder doktersassistenten. Parallel aan dit
onderzoek voert een medestudent een kwalitatief onderzoek uit, waarbij
door middel van interviews dieper wordt ingegaan op ervaringen van
doktersassistenten met AI en mogelijke toepassingen in de praktijk. De
combinatie van beide onderzoeken levert zowel kwantitatieve als
kwalitatieve inzichten op voor Health Base en vormt de basis voor de
probleemanalyse.
Health Base | Onderzoeksopzet | GFA-4.PO-13
2026
Onderzoeksopzet
Artificiele Intelligentie
(AI) in de
HuisartspraktijkEen kwantitatief
onderzoek naar huidig gebruik, belemmeringen en
kansen voor effectieve AI-ondersteuning
Opleiding: Farmakunde, Hogeschool Utrecht
Toets code: GFA-4.PO-13
Woordaantal: 7025
Utrecht, 27 januari 2026
, Pagina 2 van 42
Inhoudsopgave
1. Inleiding...................................................................................................3
2. Probleem-, doel- en vraagstelling............................................................8
2.1 Probleemstelling.................................................................................8
2.2 Doelstelling........................................................................................8
2.3 Hoofdvraag.........................................................................................8
2.4 Deelvragen.........................................................................................8
2.5 Operationaliseren..............................................................................10
3. Methode.................................................................................................13
3.1 Design...............................................................................................13
3.2 Onderzoekspopulatie en steekproef.................................................13
3.3 Dataverzameling...............................................................................14
3.4 Meetinstrument...............................................................................17
3.5 Validiteit en betrouwbaarheid...........................................................18
Validiteit...............................................................................................18
Betrouwbaarheid..................................................................................19
3.6 Respons en verhogende maatregelen..............................................20
4. Bewerkings-en analyseplan...................................................................21
4.1 Bewerkingsplan.................................................................................21
4.2 Analyseplan......................................................................................23
4.3 Planning............................................................................................24
5. Bibliografie.............................................................................................27
6. Bijlage....................................................................................................24
6.1 Zoekplan...........................................................................................24
6.2 vragenlijst.........................................................................................26
6.3 Verantwoording vragenlijst...............................................................33
Health Base | Onderzoeksopzet | GFA-4.PO-13
, Pagina 3 van 42
1. Inleiding
In dit onderzoek is Stichting Health Base betrokken als opdrachtgever.
Health Base ontwikkelt en beheert medische kennisbanken en
beslissingsondersteunende systemen die worden gebruikt door
zorgverleners, zoals huisartsen, apothekers en ziekenhuizen. Deze
systemen geven onder andere medicatie- en interactieadviezen,
signaleren risico’s bij geneesmiddelgebruik en ondersteunen zorgverleners
bij het maken van behandelkeuzes en consultregistratie. De producten van
Health Base worden geïntegreerd in zorginformatiesystemen, zoals
huisartseninformatiesystemen en apotheekinformatiesystemen. (Stichting
Health Base, z.d.)
Momenteel onderzoekt Health Base de mogelijkheden om kunstmatige
intelligentie (AI) toe te passen binnen hun systemen. In dit kader wordt
gewerkt aan een AI-toepassing genaamd Health Base IQ, die zorgverleners
kan ondersteunen bij het beantwoorden van medische en administratieve
vragen. Om deze toepassing goed te laten aansluiten op de dagelijkse
praktijk is inzicht nodig in de werkzaamheden en werkdruk van
zorgverleners binnen de huisartsenpraktijk. (Stichting Health Base, z.d.)
Werkdruk in de huisartsenzorg
Tegelijkertijd staat de werkdruk binnen de huisartsenzorg in Nederland al
langere tijd onder druk. Huisartsenpraktijken hebben te maken met een
toenemende zorgvraag, vergrijzing van de populatie en een groeiend
aantal administratieve taken, wat leidt tot een hogere werkdruk bij zowel
huisartsen als doktersassistenten. (AI In de Huisartsenpraktijk, z.d.-a), (AI
In de Huisartsenpraktijk - LHV, z.d.). Met name doktersassistenten ervaren
een hoge werkdruk, omdat zij een centrale rol spelen bij dagelijkse taken
zoals administratie, triage en patiëntcontact.
Daarnaast wordt deze werkdruk versterkt door een afname van
doktersassistenten binnen de huisartsenzorg (Flinterman et al., 2025).
Door personeelstekorten, vergrijzing binnen het beroep en uitstroom naar
andere zorgsectoren staan veel praktijken onder druk om de continuïteit
van zorg te waarborgen. Hierdoor nemen de taken per doktersassistent
toe, wat de werkdruk verder vergroot en de behoefte aan efficiëntere
ondersteuning, zoals digitale en AI-gestuurde oplossingen versterkt.
Kunstmatige intelligentie (AI)
AI wordt in de literatuur gezien als een veelbelovende technologie om
werkprocessen in de zorg efficiënter te maken. Binnen de huisartsenzorg
Health Base | Onderzoeksopzet | GFA-4.PO-13
, Pagina 4 van 42
bestaan inmiddels diverse AI-toepassingen, zoals digitale triage,
consultvoorbereiding, administratieve ondersteuning en het analyseren
van data uit het elektronisch patiëntendossier (Katonai et al., 2025).
Volgens het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) kan AI bijdragen
aan efficiëntere werkprocessen en het vrijmaken van tijd voor
patiëntenzorg (AI In de Huisartsenpraktijk, z.d.-b).
Ondanks deze verwachtingen blijkt uit zowel praktijkervaringen als
wetenschappelijk onderzoek dat de inzet van AI tot nu toe niet heeft geleid
tot een vermindering van de werkdruk. Verschillende studies tonen aan
dat AI-toepassingen vaak onvoldoende geïntegreerd zijn in bestaande
werkprocessen en dat zorgverleners beperkte tijdswinst ervaren. (Burg et
al., 2022), (Simons, 2025). Daarnaast geven zorgverleners aan dat
factoren zoals gebrek aan training, zorgen over betrouwbaarheid en
privacy een rol spelen (Resultaten Ledenraadpleging AI - NHG, z.d.), (AI In
de Huisartsenpraktijk, 2025a).
Beperkte inzet van AI door doktersassistenten
Binnen deze context is er nog weinig bekend over de rol van
doktersassistenten bij de inzet van AI. Terwijl veel AI-oplossingen zich juist
richten op administratieve en ondersteunende taken, wordt AI in de
praktijk voornamelijk door huisartsen gebruikt en nauwelijks door
doktersassistenten (AI In de Huisartsenpraktijk, 2025b). Een observatie
(03-02-2026) binnen Huisartsenpraktijk Benthuizen bevestigt dit beeld en
laat zien dat veel dagelijkse werkzaamheden van doktersassistenten nog
handmatig worden uitgevoerd, ondanks de mogelijke geschiktheid voor AI-
ondersteuning.
Onderzoek aanpak
Om beter inzicht te krijgen in deze situatie richt dit onderzoek zich op het
kwantitatief in kaart brengen van de werkzaamheden, werkdruk en het
huidige gebruik van AI onder doktersassistenten. Parallel aan dit
onderzoek voert een medestudent een kwalitatief onderzoek uit, waarbij
door middel van interviews dieper wordt ingegaan op ervaringen van
doktersassistenten met AI en mogelijke toepassingen in de praktijk. De
combinatie van beide onderzoeken levert zowel kwantitatieve als
kwalitatieve inzichten op voor Health Base en vormt de basis voor de
probleemanalyse.
Health Base | Onderzoeksopzet | GFA-4.PO-13
