Portfolio
methodiek
Keizer, Phylicia
654401
, Hogeschool Inholland Haarlem
,Inhoudsopgave
Inleiding ..........................................................................................................
...........................................
Opdracht 1: De sociaal netwerkmethodiek.........................................................................3
A: Netwerkanalyse................................................................................................................................ 3
B: Handreiking van sociaal netwerkmethodiek voor medewerkers van SEIN.........................................5
Opdracht 2: Samenlevingsopbouw.....................................................................................7
A: Casus jongerenoverlast Getsewoud-Noord........................................................................................ 7
B: ABCD-methode & campagnemethode............................................................................................... 7
Opdracht 3: Blended hulpverlening..................................................................................10
a. 5-fasenmodel binnen de casuïstiek................................................................................................. 10
b. Kwaliteiten en aandachtspunten..................................................................................................... 11
c. Mijn visie op online hulpverlening.................................................................................................... 11
Opdracht 4: Huiselijk geweld........................................................................................... 13
a. Signalen van huiselijk geweld.......................................................................................................... 13
b. Situatieanalyse a.d.h.v. meldcode Huiselijk geweld........................................................................13
Bronnen......................................................................................................................... 16
Bijlagen.......................................................................................................................... 17
1
,Inleiding
Sinds de komst van de WMO wordt er een groter beroep gedaan op de eigen kracht van
burgers, de zorgkracht van de netwerken en de civil society (Scheffers, 2015). Dit heeft ertoe
geleidt dat professionals steeds meer samen gaan werken met persoonlijke sociale
netwerken, mantelzorgers, vrijwilligers en met groepen. Samen zorgen zij voor de
ondersteuning en begeleiding van kwetsbare mensen in de breedste zin door het bevorderen
van de veerkracht en verbondenheid van mensen.
Gedurende module vijf van de opleiding ‘Social Work’ heb ik kennisgemaakt met vier
methodieken die gericht zijn op het vergroten van de veerkracht en het verbinden van
(kwetsbare) mensen: de sociaal netwerkmethodiek, samenlevingsopbouw, blended
hulpverlening en huiselijk geweld. Deze methodieken hebben overeenkomsten met elkaar en
daarnaast zijn ze tegelijkertijd toe te passen. Zowel de sociaal netwerkmethodiek als de
ABCD-methode is gebaseerd op het idee dat sociale relaties invloed hebben op het welzijn
van mensen, de sociale integratie en een gevoel van veiligheid en zekerheid (Scheffers,
2015). Dit houdt ook in dat problemen van mensen niet op zichzelf staan: de problemen
beïnvloeden anderen. Beide methodieken zijn dus gericht op het werken aan sociale relaties
(op individueel en buurtniveau), waarbij professionele hulp of hulp vanuit de gemeente een
minder grote rol heeft: de eigen hulpbronnen van de persoon, groep of wijk worden als eerst
onderzocht en ingezet waar dat kan. De sociaal netwerkmethodiek zou gebruikt kunnen
worden bij het in kaart brengen van het netwerk van een persoon die te maken heeft met
huiselijk geweld. Door het sociaal netwerk en de wijk in kaart te brengen, worden
steunbronnen in kaart gebracht die mogelijk kunnen helpen om de leefsituatie veilig te
houden of maken. Een steunend sociaal netwerk en een veilige wijk waarin er sprake is van
sociale cohesie, zijn dus beschermende factoren voor huiselijk geweld (Movisie, 2014). Een
veilige leef-/woonsituatie is de basis voor de eigen kracht en participatie van burgers, wat
aansluit bij de verwachtingen van de overheid sinds de WMO is ingevoerd. Ook blended
hulpverlening kan een rol spelen in het creëren of behouden van een veilige leefsituatie.
Voordelen van (gedeeltelijk) online contact zijn de laagdrempeligheid, mogelijkheden tot
anonimiteit en bereikbaarheid. Een persoon die te maken heeft met huiselijk geweld kan op
deze manier laagdrempelig en eventueel anoniem contact opnemen met hulpverleners, wat
kan bijdragen aan een gevoel van veiligheid en zelfregie.
Overlappend tussen de methodieken is tevens dat er gebruik wordt gemaakt van concrete
doelen en stappen voor in een gesprek of interventie. Deze doelen worden waar kan in
overleg met de desbetreffende personen gemaakt en vervolgens gestructureerd opgevolgd.
In dit verslag zijn de vier methodieken/werkwijzen verwerkt in losse opdrachten, waarbij er
dus stapsgewijs en gestructureerd te werk is gegaan.
2
, Opdracht 1: De sociaal netwerkmethodiek
A: Netwerkanalyse
Introductie en verantwoording
Voor deze opdracht heb ik het netwerk van een bewoonster van SEIN in kaart gebracht. Zij is
woonachtig op een kinderafdeling voor lang verblijf waar kinderen met een verstandelijke
en/of lichamelijke beperking en epilepsie wonen. De meeste bewoners hebben een beperkt
sociaal netwerk. Ik ben met een cliënte van 21 jaar in gesprek gegaan over haar netwerk,
omdat zij de enige cliënt is die kan praten en omdat ik gehoord heb van medewerkers dat zij
wat problemen ervaart met betrekking tot haar sociale netwerk:
Waarom de sociaalnetwerkmethodiek passend is bij de cliënte
- Cliënte wordt zich bewust van haar sociaal netwerk, waardoor zij een positievere blik
krijgt op haar netwerk (Scheffers, 2015)
- Het bevordert krachtgericht werken en empowerment: het gaat over het zoeken naar
mogelijkheden en positieve krachten, in plaats van de onmogelijkheden terwijl
tegelijkertijd de kwetsbaarheden en beperkingen in dat proces niet worden vergeten.
De taken worden niet volledig overgenomen, want zelfredzaamheid speelt binnen
empowerment, krachtgericht werken en de sociaal netwerkmethodiek een grote rol.
Ik heb de cliënte geïntroduceerd met de sociale netwerkmethodiek door het nut ervan uit te
leggen:
Daarnaast heb ik uitgelegd hoe we haar netwerk in kaart zouden brengen, namelijk dat we
samen een kaart zouden maken met personen die voor haar iets betekenen. Deze uitleg
sloot aan bij de leefwereld en het niveau van de bewoonster. Ik heb de keuze gemaakt om
de opdracht op een beeldende manier uit te voeren. Hiervoor heb ik een leeg ecogram van
Scheffers uitgeprint, samen met gekleurde rondjes waar later de namen van de netwerkleden
op zouden komen te staan. Op deze manier werd het netwerk organisch en laagdrempelig in
kaart gebracht. Dit zijn voorwaarden bij het maken van een ecogram (Scheffers, 2015).
Gestelde vragen:
Van tevoren heb ik ook een passende inleidende vraag bedacht, namelijk: “Wie is het
allerbelangrijkst voor jou?”. Deze vraag sloot aan op haar niveau en zo kon ik makkelijk een
bruggetje maken naar de functionele kenmerken van die bepaalde persoon. Ook kon ik op
deze manier doorvragen naar andere personen binnen het netwerk. Ik heb (door)vragen
gesteld als:
3
methodiek
Keizer, Phylicia
654401
, Hogeschool Inholland Haarlem
,Inhoudsopgave
Inleiding ..........................................................................................................
...........................................
Opdracht 1: De sociaal netwerkmethodiek.........................................................................3
A: Netwerkanalyse................................................................................................................................ 3
B: Handreiking van sociaal netwerkmethodiek voor medewerkers van SEIN.........................................5
Opdracht 2: Samenlevingsopbouw.....................................................................................7
A: Casus jongerenoverlast Getsewoud-Noord........................................................................................ 7
B: ABCD-methode & campagnemethode............................................................................................... 7
Opdracht 3: Blended hulpverlening..................................................................................10
a. 5-fasenmodel binnen de casuïstiek................................................................................................. 10
b. Kwaliteiten en aandachtspunten..................................................................................................... 11
c. Mijn visie op online hulpverlening.................................................................................................... 11
Opdracht 4: Huiselijk geweld........................................................................................... 13
a. Signalen van huiselijk geweld.......................................................................................................... 13
b. Situatieanalyse a.d.h.v. meldcode Huiselijk geweld........................................................................13
Bronnen......................................................................................................................... 16
Bijlagen.......................................................................................................................... 17
1
,Inleiding
Sinds de komst van de WMO wordt er een groter beroep gedaan op de eigen kracht van
burgers, de zorgkracht van de netwerken en de civil society (Scheffers, 2015). Dit heeft ertoe
geleidt dat professionals steeds meer samen gaan werken met persoonlijke sociale
netwerken, mantelzorgers, vrijwilligers en met groepen. Samen zorgen zij voor de
ondersteuning en begeleiding van kwetsbare mensen in de breedste zin door het bevorderen
van de veerkracht en verbondenheid van mensen.
Gedurende module vijf van de opleiding ‘Social Work’ heb ik kennisgemaakt met vier
methodieken die gericht zijn op het vergroten van de veerkracht en het verbinden van
(kwetsbare) mensen: de sociaal netwerkmethodiek, samenlevingsopbouw, blended
hulpverlening en huiselijk geweld. Deze methodieken hebben overeenkomsten met elkaar en
daarnaast zijn ze tegelijkertijd toe te passen. Zowel de sociaal netwerkmethodiek als de
ABCD-methode is gebaseerd op het idee dat sociale relaties invloed hebben op het welzijn
van mensen, de sociale integratie en een gevoel van veiligheid en zekerheid (Scheffers,
2015). Dit houdt ook in dat problemen van mensen niet op zichzelf staan: de problemen
beïnvloeden anderen. Beide methodieken zijn dus gericht op het werken aan sociale relaties
(op individueel en buurtniveau), waarbij professionele hulp of hulp vanuit de gemeente een
minder grote rol heeft: de eigen hulpbronnen van de persoon, groep of wijk worden als eerst
onderzocht en ingezet waar dat kan. De sociaal netwerkmethodiek zou gebruikt kunnen
worden bij het in kaart brengen van het netwerk van een persoon die te maken heeft met
huiselijk geweld. Door het sociaal netwerk en de wijk in kaart te brengen, worden
steunbronnen in kaart gebracht die mogelijk kunnen helpen om de leefsituatie veilig te
houden of maken. Een steunend sociaal netwerk en een veilige wijk waarin er sprake is van
sociale cohesie, zijn dus beschermende factoren voor huiselijk geweld (Movisie, 2014). Een
veilige leef-/woonsituatie is de basis voor de eigen kracht en participatie van burgers, wat
aansluit bij de verwachtingen van de overheid sinds de WMO is ingevoerd. Ook blended
hulpverlening kan een rol spelen in het creëren of behouden van een veilige leefsituatie.
Voordelen van (gedeeltelijk) online contact zijn de laagdrempeligheid, mogelijkheden tot
anonimiteit en bereikbaarheid. Een persoon die te maken heeft met huiselijk geweld kan op
deze manier laagdrempelig en eventueel anoniem contact opnemen met hulpverleners, wat
kan bijdragen aan een gevoel van veiligheid en zelfregie.
Overlappend tussen de methodieken is tevens dat er gebruik wordt gemaakt van concrete
doelen en stappen voor in een gesprek of interventie. Deze doelen worden waar kan in
overleg met de desbetreffende personen gemaakt en vervolgens gestructureerd opgevolgd.
In dit verslag zijn de vier methodieken/werkwijzen verwerkt in losse opdrachten, waarbij er
dus stapsgewijs en gestructureerd te werk is gegaan.
2
, Opdracht 1: De sociaal netwerkmethodiek
A: Netwerkanalyse
Introductie en verantwoording
Voor deze opdracht heb ik het netwerk van een bewoonster van SEIN in kaart gebracht. Zij is
woonachtig op een kinderafdeling voor lang verblijf waar kinderen met een verstandelijke
en/of lichamelijke beperking en epilepsie wonen. De meeste bewoners hebben een beperkt
sociaal netwerk. Ik ben met een cliënte van 21 jaar in gesprek gegaan over haar netwerk,
omdat zij de enige cliënt is die kan praten en omdat ik gehoord heb van medewerkers dat zij
wat problemen ervaart met betrekking tot haar sociale netwerk:
Waarom de sociaalnetwerkmethodiek passend is bij de cliënte
- Cliënte wordt zich bewust van haar sociaal netwerk, waardoor zij een positievere blik
krijgt op haar netwerk (Scheffers, 2015)
- Het bevordert krachtgericht werken en empowerment: het gaat over het zoeken naar
mogelijkheden en positieve krachten, in plaats van de onmogelijkheden terwijl
tegelijkertijd de kwetsbaarheden en beperkingen in dat proces niet worden vergeten.
De taken worden niet volledig overgenomen, want zelfredzaamheid speelt binnen
empowerment, krachtgericht werken en de sociaal netwerkmethodiek een grote rol.
Ik heb de cliënte geïntroduceerd met de sociale netwerkmethodiek door het nut ervan uit te
leggen:
Daarnaast heb ik uitgelegd hoe we haar netwerk in kaart zouden brengen, namelijk dat we
samen een kaart zouden maken met personen die voor haar iets betekenen. Deze uitleg
sloot aan bij de leefwereld en het niveau van de bewoonster. Ik heb de keuze gemaakt om
de opdracht op een beeldende manier uit te voeren. Hiervoor heb ik een leeg ecogram van
Scheffers uitgeprint, samen met gekleurde rondjes waar later de namen van de netwerkleden
op zouden komen te staan. Op deze manier werd het netwerk organisch en laagdrempelig in
kaart gebracht. Dit zijn voorwaarden bij het maken van een ecogram (Scheffers, 2015).
Gestelde vragen:
Van tevoren heb ik ook een passende inleidende vraag bedacht, namelijk: “Wie is het
allerbelangrijkst voor jou?”. Deze vraag sloot aan op haar niveau en zo kon ik makkelijk een
bruggetje maken naar de functionele kenmerken van die bepaalde persoon. Ook kon ik op
deze manier doorvragen naar andere personen binnen het netwerk. Ik heb (door)vragen
gesteld als:
3
