SAMENVATTING
Public Policy in Action
Publieke Beleidsvorming | 660438-B-6
, Hoofdstuk 1 – Politiek en Beleid in een Veranderende Wereld
1.1 Politics, Policies & Governance
Politiek
Politiek is de manier waarop een groep mensen probeert om te gaan met vragen en problemen
waarmee de samenleving worstelt, met als doel collective decision-making mogelijk te maken. Hierbij
spelen belangen, specifieke acties en onderlinge afwegingen een rol.
Wicked Problems
Politieke vraagstukken kennen vaak geen eenduidige oplossing. Zogenaamde wicked problems
zijn problemen waarbij:
• Geen overeenstemming bestaat over oorzaken en gevolgen
• De relevantie van te nemen maatregelen betwist wordt
• Geen consensus bestaat over normen en waarden
Constitutionele democratie
Verwijst naar specifieke instituties, regels, procedures en routines die het collectieve
besluitvormingsproces structureren. Gebaseerd op de Rule of Law, met verspreide rechten, taken en
verantwoordelijkheden over actoren.
Collectief besluitvormingsproces
• Formele én informele regels structureren het proces
• Vindt plaats in een specifieke politieke cultuur
• Er moeten afwegingen en prioriteiten worden gesteld
• Dutch Polder Model: besluitvorming op basis van consensus, compromis en samenwerking
Besluiten die via dit gestructureerde proces worden genomen, zijn bindend en legitiem voor de hele
samenleving.
Drie toewijzingsregelingen (coördinatie)
Regelingen Gebaseerd op Toelichting
De staat Autoriteit Wettelijke bevoegdheden en overheidshandelen
De markt Prijsmechanisme Aanbod en vraag bepalen verdeling
De gemeenschap Vertrouwen / sociaal Sterkte van sociale netwerken, wederkerigheid
kapitaal
Beleid – definitie en fasen
Beleid: een min of meer gestructureerd geheel van middelen en hulpbronnen dat wordt ingezet om
specifieke maatschappelijke ontwikkelingen te beïnvloeden en problemen op een gewenste manier
op te lossen. Beleid is het resultaat van meerdere beslissingen van meerdere actoren.
Voorgenomen beleidsvorming: wanneer de politiek doelen daadwerkelijk in gang zet met de
intentie om specifieke maatschappelijke uitdagingen te beïnvloeden.
De 5 fasen van het beleidsproces:
, 1. Agendavorming – identificeren en selecteren van problemen die serieuze overheidaandacht
vereisen.
2. Beleidsformulering – ontwikkelen van voorgestelde gedragslijn; beoordelen van alternatieve
opties.
3. Beleidsvorming – politiek beslissen over de meest geschikte actie.
4. Implementatie – toepassing door overheidsorganisaties met vastgestelde maatregelen en
instrumenten.
5. Beleidsevaluatie – bepalen of de overheidsinspanning effectief was en waarom.
Governance (bestuur)
Bij government spelen overheidsactoren een centrale rol; bij governance gaat het om probleemoplossing
in een netwerk van meerdere actoren (publiek, semipubliek en privaat). Kernassumpties:
• De overheid is geen eenheid maar een samenstelling van actoren
• De overheid is niet de enige actor die maatschappelijke problemen beïnvloedt
• Bestuurlijk vermogen = het probleemoplossend vermogen van een actor, gebaseerd op het
mobiliseren en combineren van middelen
1.2 Soorten beleidsprogramma's
• Distributief/herverdelend beleid: verdeling of verandering van verdeling van middelen, taken en
bevoegdheden
• Constitutioneel beleid: opzetten of reorganiseren van institutionele regelingen / nieuwe
organisaties
• Regelgevend beleid: regulering en controle via normen, rechten en plichten
• Voorzienenbeleid: creëren van specifieke voorzieningen (bv. dijken, infrastructuur)
• Stimulerend beleid: prikkels die actoren motiveren gewenst gedrag te vertonen zonder dat op te
leggen
1.3 Beleidsvorming in een veranderende wereld
• Network society: rol van onderlinge afhankelijkheid, globalisering en IT
• Liquid society: sociale en culturele veranderingen creëren een 'vloeibaar' bestaan
• Risk society: moderne, globale, onderling afhankelijke samenleving vol risico's
• Hollow state: de centrale staat als bestuursprincipe verliest betekenis
Public Policy in Action
Publieke Beleidsvorming | 660438-B-6
, Hoofdstuk 1 – Politiek en Beleid in een Veranderende Wereld
1.1 Politics, Policies & Governance
Politiek
Politiek is de manier waarop een groep mensen probeert om te gaan met vragen en problemen
waarmee de samenleving worstelt, met als doel collective decision-making mogelijk te maken. Hierbij
spelen belangen, specifieke acties en onderlinge afwegingen een rol.
Wicked Problems
Politieke vraagstukken kennen vaak geen eenduidige oplossing. Zogenaamde wicked problems
zijn problemen waarbij:
• Geen overeenstemming bestaat over oorzaken en gevolgen
• De relevantie van te nemen maatregelen betwist wordt
• Geen consensus bestaat over normen en waarden
Constitutionele democratie
Verwijst naar specifieke instituties, regels, procedures en routines die het collectieve
besluitvormingsproces structureren. Gebaseerd op de Rule of Law, met verspreide rechten, taken en
verantwoordelijkheden over actoren.
Collectief besluitvormingsproces
• Formele én informele regels structureren het proces
• Vindt plaats in een specifieke politieke cultuur
• Er moeten afwegingen en prioriteiten worden gesteld
• Dutch Polder Model: besluitvorming op basis van consensus, compromis en samenwerking
Besluiten die via dit gestructureerde proces worden genomen, zijn bindend en legitiem voor de hele
samenleving.
Drie toewijzingsregelingen (coördinatie)
Regelingen Gebaseerd op Toelichting
De staat Autoriteit Wettelijke bevoegdheden en overheidshandelen
De markt Prijsmechanisme Aanbod en vraag bepalen verdeling
De gemeenschap Vertrouwen / sociaal Sterkte van sociale netwerken, wederkerigheid
kapitaal
Beleid – definitie en fasen
Beleid: een min of meer gestructureerd geheel van middelen en hulpbronnen dat wordt ingezet om
specifieke maatschappelijke ontwikkelingen te beïnvloeden en problemen op een gewenste manier
op te lossen. Beleid is het resultaat van meerdere beslissingen van meerdere actoren.
Voorgenomen beleidsvorming: wanneer de politiek doelen daadwerkelijk in gang zet met de
intentie om specifieke maatschappelijke uitdagingen te beïnvloeden.
De 5 fasen van het beleidsproces:
, 1. Agendavorming – identificeren en selecteren van problemen die serieuze overheidaandacht
vereisen.
2. Beleidsformulering – ontwikkelen van voorgestelde gedragslijn; beoordelen van alternatieve
opties.
3. Beleidsvorming – politiek beslissen over de meest geschikte actie.
4. Implementatie – toepassing door overheidsorganisaties met vastgestelde maatregelen en
instrumenten.
5. Beleidsevaluatie – bepalen of de overheidsinspanning effectief was en waarom.
Governance (bestuur)
Bij government spelen overheidsactoren een centrale rol; bij governance gaat het om probleemoplossing
in een netwerk van meerdere actoren (publiek, semipubliek en privaat). Kernassumpties:
• De overheid is geen eenheid maar een samenstelling van actoren
• De overheid is niet de enige actor die maatschappelijke problemen beïnvloedt
• Bestuurlijk vermogen = het probleemoplossend vermogen van een actor, gebaseerd op het
mobiliseren en combineren van middelen
1.2 Soorten beleidsprogramma's
• Distributief/herverdelend beleid: verdeling of verandering van verdeling van middelen, taken en
bevoegdheden
• Constitutioneel beleid: opzetten of reorganiseren van institutionele regelingen / nieuwe
organisaties
• Regelgevend beleid: regulering en controle via normen, rechten en plichten
• Voorzienenbeleid: creëren van specifieke voorzieningen (bv. dijken, infrastructuur)
• Stimulerend beleid: prikkels die actoren motiveren gewenst gedrag te vertonen zonder dat op te
leggen
1.3 Beleidsvorming in een veranderende wereld
• Network society: rol van onderlinge afhankelijkheid, globalisering en IT
• Liquid society: sociale en culturele veranderingen creëren een 'vloeibaar' bestaan
• Risk society: moderne, globale, onderling afhankelijke samenleving vol risico's
• Hollow state: de centrale staat als bestuursprincipe verliest betekenis
