FA-MA101 Chronische aandoeningen — Oefentoets
(zelfgemaakt)
Opzet: 6 casusvragen in examenstijl, totaal 84 punten. De vragen zijn gericht op de onderdelen
waar tijdens het echte examen de meeste punten verloren gingen: hartfalen-farmacologie,
migraine, CVRM-integratie, COPD-toedieningsvormen, het amiodaron/re-entry-detail en de
EBM-vaardigheden (het "hoe" benoemen en stellig concluderen).
Gebruik: maak eerst Deel A (vragen) zonder hulpmiddelen, met een tijdslimiet van ± 90
minuten. Kijk daarna na met Deel B (antwoordmodel). Schrijf bij farmacologievragen altijd het
mechanisme uit (receptor → effect → klinisch gevolg), en wees bij EBM-vragen stellig
en benoem het hoe.
DEEL A — VRAGEN
Vraag 1 — Hartfalen (16 pt)
Meneer De Wit (69 jaar) heeft 3 jaar geleden een voorwandinfarct gehad en is nu
gediagnosticeerd met hartfalen met verminderde ejectiefractie (HFrEF, LVEF 32%), NYHA-
klasse III. De cardioloog stelt hem geleidelijk in op de vier pijlers: sacubitril/valsartan
(Entresto®), dapagliflozine, bisoprolol en spironolacton.
a. Geef per middel aan op welk(e) hard(e) eindpunt(en) er bij HFrEF evidence voor effectiviteit
is. (4 pt)
b. Beschrijf de farmacologische effecten van sacubitril/valsartan bij hartfalen. Betrek het effect
van sacubitril én van valsartan op preload en afterload, en leg uit welk van deze effecten de
remodelling tegengaat. (6 pt)
c. Geef per middel één klinisch-chemische parameter (of vitale parameter) die gemonitord moet
worden. (4 pt)
d. Waarom mag de bètablokker pas worden gestart als meneer klinisch stabiel is, en waarom
kan dit middel desondanks gunstig zijn bij hartfalen? (2 pt)
Vraag 2 — Migraine (15 pt)
Mevrouw Okafor (29 jaar) heeft gemiddeld 4 migraineaanvallen per maand. Ze gebruikt
sumatriptan 50 mg tabletten, maar vindt dat die te traag werken. Labwaarden: eGFR > 90, K⁺
5,0 mmol/l (streef 3,5–5,0), bloeddruk 132/86 mmHg, pols 58/min in rust.
, a. Sumatriptan heeft oraal een lage biologische beschikbaarheid (± 14%). Noem twee factoren
die hieraan bijdragen. De huisarts vermoedt gastroparese tijdens de aanval. Adviseer je dan
een neusspray of een subcutane injectie, en waarom? (4 pt)
b. Wat is het farmacologische werkingsmechanisme van sumatriptan bij migraine? Betrek de
twee relevante receptoren en het effect van elk. (4 pt)
c. Een vriendin gebruikt lasmiditan (selectieve 5-HT1F-agonist). Leg uit hoe lasmiditan werkt
bij migraine (betrek de pathogenese) en waarom het — anders dan triptanen — gebruikt kan
worden bij patiënten met coronairlijden. (4 pt)
d. De huisarts wil preventief behandelen. Welk middel is eerste keus, en waarom is dat bij déze
mevrouw mogelijk geen goede keuze gezien haar gegevens? Welk alternatief en welke controle
horen daarbij? (3 pt)
Vraag 3 — Diabetes mellitus type 2 + CVRM (15 pt)
Meneer Bakker (66 jaar), DM2 sinds 8 jaar, 4 jaar geleden angina pectoris. Labwaarden:
HbA1c 67 mmol/mol, K⁺ 4,1, eGFR 41 ml/min, albumine/creatinineratio (urine) 15 mg/mmol
(< 3), bloeddruk 166/92 mmHg, BMI 39. Medicatie: metformine 3 dd 1000 mg, gliclazide MGA 1
dd 60 mg, acetylsalicylzuur 80 mg 1 dd, metoprolol MGA 1 dd 50 mg, nitroglycerinespray z.n.
a. Valt meneer Bakker in de categorie "zeer hoog risico"? Onderbouw met de criteria, en geef
aan welk medicamenteus stappenplan dan van toepassing is. (3 pt)
b. Geef aan welke harde eindpunten metformine en gliclazide bij DM2 hebben. Maak expliciet
onderscheid tussen beide. (3 pt)
c. Meneer wil niet injecteren. Geef een concrete, beargumenteerde vervolgstap om de
glykemische behandeling te intensiveren. (3 pt)
d. Bij de medicatiebeoordeling bekijk je de rest van de medicatie. Noem drie concrete
optimalisaties (anders dan de glucoseverlaging uit c) en beargumenteer elk. (6 pt)
Vraag 4 — COPD (14 pt)
Meneer Visser (72 jaar) heeft COPD en glaucoom. Hij gebruikt al jaren formoterol (LABA)
poederinhalator en salbutamol-aerosol. Hij wordt opgenomen met een longaanval. De longarts
stopt de poederinhalator en start een aerosol met voorzetkamer, plus prednisolon en
amoxicilline/clavulaanzuur.
a. Ben je het eens met het wisselen van een poederinhalator naar een aerosol met
voorzetkamer tijdens een longaanval? Leg uit. (3 pt)
(zelfgemaakt)
Opzet: 6 casusvragen in examenstijl, totaal 84 punten. De vragen zijn gericht op de onderdelen
waar tijdens het echte examen de meeste punten verloren gingen: hartfalen-farmacologie,
migraine, CVRM-integratie, COPD-toedieningsvormen, het amiodaron/re-entry-detail en de
EBM-vaardigheden (het "hoe" benoemen en stellig concluderen).
Gebruik: maak eerst Deel A (vragen) zonder hulpmiddelen, met een tijdslimiet van ± 90
minuten. Kijk daarna na met Deel B (antwoordmodel). Schrijf bij farmacologievragen altijd het
mechanisme uit (receptor → effect → klinisch gevolg), en wees bij EBM-vragen stellig
en benoem het hoe.
DEEL A — VRAGEN
Vraag 1 — Hartfalen (16 pt)
Meneer De Wit (69 jaar) heeft 3 jaar geleden een voorwandinfarct gehad en is nu
gediagnosticeerd met hartfalen met verminderde ejectiefractie (HFrEF, LVEF 32%), NYHA-
klasse III. De cardioloog stelt hem geleidelijk in op de vier pijlers: sacubitril/valsartan
(Entresto®), dapagliflozine, bisoprolol en spironolacton.
a. Geef per middel aan op welk(e) hard(e) eindpunt(en) er bij HFrEF evidence voor effectiviteit
is. (4 pt)
b. Beschrijf de farmacologische effecten van sacubitril/valsartan bij hartfalen. Betrek het effect
van sacubitril én van valsartan op preload en afterload, en leg uit welk van deze effecten de
remodelling tegengaat. (6 pt)
c. Geef per middel één klinisch-chemische parameter (of vitale parameter) die gemonitord moet
worden. (4 pt)
d. Waarom mag de bètablokker pas worden gestart als meneer klinisch stabiel is, en waarom
kan dit middel desondanks gunstig zijn bij hartfalen? (2 pt)
Vraag 2 — Migraine (15 pt)
Mevrouw Okafor (29 jaar) heeft gemiddeld 4 migraineaanvallen per maand. Ze gebruikt
sumatriptan 50 mg tabletten, maar vindt dat die te traag werken. Labwaarden: eGFR > 90, K⁺
5,0 mmol/l (streef 3,5–5,0), bloeddruk 132/86 mmHg, pols 58/min in rust.
, a. Sumatriptan heeft oraal een lage biologische beschikbaarheid (± 14%). Noem twee factoren
die hieraan bijdragen. De huisarts vermoedt gastroparese tijdens de aanval. Adviseer je dan
een neusspray of een subcutane injectie, en waarom? (4 pt)
b. Wat is het farmacologische werkingsmechanisme van sumatriptan bij migraine? Betrek de
twee relevante receptoren en het effect van elk. (4 pt)
c. Een vriendin gebruikt lasmiditan (selectieve 5-HT1F-agonist). Leg uit hoe lasmiditan werkt
bij migraine (betrek de pathogenese) en waarom het — anders dan triptanen — gebruikt kan
worden bij patiënten met coronairlijden. (4 pt)
d. De huisarts wil preventief behandelen. Welk middel is eerste keus, en waarom is dat bij déze
mevrouw mogelijk geen goede keuze gezien haar gegevens? Welk alternatief en welke controle
horen daarbij? (3 pt)
Vraag 3 — Diabetes mellitus type 2 + CVRM (15 pt)
Meneer Bakker (66 jaar), DM2 sinds 8 jaar, 4 jaar geleden angina pectoris. Labwaarden:
HbA1c 67 mmol/mol, K⁺ 4,1, eGFR 41 ml/min, albumine/creatinineratio (urine) 15 mg/mmol
(< 3), bloeddruk 166/92 mmHg, BMI 39. Medicatie: metformine 3 dd 1000 mg, gliclazide MGA 1
dd 60 mg, acetylsalicylzuur 80 mg 1 dd, metoprolol MGA 1 dd 50 mg, nitroglycerinespray z.n.
a. Valt meneer Bakker in de categorie "zeer hoog risico"? Onderbouw met de criteria, en geef
aan welk medicamenteus stappenplan dan van toepassing is. (3 pt)
b. Geef aan welke harde eindpunten metformine en gliclazide bij DM2 hebben. Maak expliciet
onderscheid tussen beide. (3 pt)
c. Meneer wil niet injecteren. Geef een concrete, beargumenteerde vervolgstap om de
glykemische behandeling te intensiveren. (3 pt)
d. Bij de medicatiebeoordeling bekijk je de rest van de medicatie. Noem drie concrete
optimalisaties (anders dan de glucoseverlaging uit c) en beargumenteer elk. (6 pt)
Vraag 4 — COPD (14 pt)
Meneer Visser (72 jaar) heeft COPD en glaucoom. Hij gebruikt al jaren formoterol (LABA)
poederinhalator en salbutamol-aerosol. Hij wordt opgenomen met een longaanval. De longarts
stopt de poederinhalator en start een aerosol met voorzetkamer, plus prednisolon en
amoxicilline/clavulaanzuur.
a. Ben je het eens met het wisselen van een poederinhalator naar een aerosol met
voorzetkamer tijdens een longaanval? Leg uit. (3 pt)
