FLASHCARDS
Plantgezondheid
Resistentie, infectiecycli, quarantaine, IPM en gewasbescherming
37 begrippen · Toegepaste Biologie Jaar 2 · 2025–2026
Inhoud
Plantgezondheid — 37 kaartjes
Zo gebruik je dit document
1 2 3
Dubbelzijdig printen Knippen Leren
Kies 'dubbelzijdig' en 'korte kant Knip langs de stippellijnen. Elke Voorkant = begrip. Keerzijde =
omslaan' (flip on short edge). A4 geeft 10 kaartjes. definitie — ze liggen precies op
elkaar.
⚠️
Let op: printerinstelling
Kies dubbelzijdig – korte kant omslaan (ook: ‘flip on short edge’). Bij ‘lange kant omslaan’ staan de
definities verkeerd om.
Print op A4, 100% schaal — niet ‘passend maken’.
,PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Plantenziektendriehoek Pathogeen vs. saprofyt
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Biotroof vs. necrotroof Haustorium
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Verticale resistentie Horizontale resistentie
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
SAR (Systemic Acquired Resistance) ISR (Induced Systemic Resistance)
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Hypersensitieve respons (HR) Appressorium
, PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Pathogeen: voedt zich met levende plantencellen en bezit
Ziekte ontstaat alleen bij samenkomst van drie factoren: vatbare
pathogeniteitsgenen. Saprofyt: voedt zich alleen met dood
gastheer + pathogeen + gunstige omgeving. Ontbreekt één
materiaal, geen pathogeniteitsgenen. Onderscheid is essentieel
factor, dan geen ziekte.
voor bestrijdingsstrategie.
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Voedingsstructuur van biotrofe schimmels die de plantencel Biotroof: voedt zich uit levende cellen via haustoria (bijv. echte
binnendringt zonder de celmembraan te doorboren. Duwt het meeldauw, roest); moeilijk kweekbaar. Necrotroof: doodt cellen
plasmamembraan naar binnen (extracellulaire haustoriale eerst, leeft dan van vrijgekomen stoffen (bijv. Botrytis, Fusarium);
matrix); blijft buiten het cytoplasma. kweekbaar op voedingsbodem.
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Niet-fysio-specifieke, gedeeltelijke (nooit 100%) resistentie Fysio-specifieke, volledige (100%) resistentie gebaseerd op één
gebaseerd op meerdere genen (polygeen). Stabiel in de tijd. gen (monogeen). Werking via gen-om-gen relatie: R-gen herkent
Mechanismen: fysieke barrières (dikke celwand, waslaag, haren) Avr-gen van pathogeen via elicitoren → hypersensitieve
en biochemische eigenschappen. respons. Instabiel; makkelijk doorbroken door nieuwe fysio's.
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Geïnduceerde resistentie via jasmonzuur- en ethyleenroute. Geïnduceerde resistentie via salicylzuurroute na lokale infectie.
Werkzaam tegen necrotrofe pathogenen en herbivoren. Werkzaam tegen biotrofe pathogenen en floëem-zuigende
Getriggerd door niet-pathogene bodembacteriën (bijv. insecten. Geactiveerd door hypersensitieve respons (HR) die
Trichoderma harzianum). systemisch signaal geeft.
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Plakkerige hechtingsstructuur die schimmels vormen vlak voor Snelle, lokale celdood rondom infectieplek die verdere
penetratie van de gastheer. Vanuit het appressorium groeit een verspreiding van biotrofe pathogenen stopt. Onderdeel van de
penetratiehaak (penetration peg) door de cuticula. verticale (gen-om-gen) resistentie; activeert ook SAR-signaal.
Plantgezondheid
Resistentie, infectiecycli, quarantaine, IPM en gewasbescherming
37 begrippen · Toegepaste Biologie Jaar 2 · 2025–2026
Inhoud
Plantgezondheid — 37 kaartjes
Zo gebruik je dit document
1 2 3
Dubbelzijdig printen Knippen Leren
Kies 'dubbelzijdig' en 'korte kant Knip langs de stippellijnen. Elke Voorkant = begrip. Keerzijde =
omslaan' (flip on short edge). A4 geeft 10 kaartjes. definitie — ze liggen precies op
elkaar.
⚠️
Let op: printerinstelling
Kies dubbelzijdig – korte kant omslaan (ook: ‘flip on short edge’). Bij ‘lange kant omslaan’ staan de
definities verkeerd om.
Print op A4, 100% schaal — niet ‘passend maken’.
,PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Plantenziektendriehoek Pathogeen vs. saprofyt
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Biotroof vs. necrotroof Haustorium
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Verticale resistentie Horizontale resistentie
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
SAR (Systemic Acquired Resistance) ISR (Induced Systemic Resistance)
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Hypersensitieve respons (HR) Appressorium
, PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Pathogeen: voedt zich met levende plantencellen en bezit
Ziekte ontstaat alleen bij samenkomst van drie factoren: vatbare
pathogeniteitsgenen. Saprofyt: voedt zich alleen met dood
gastheer + pathogeen + gunstige omgeving. Ontbreekt één
materiaal, geen pathogeniteitsgenen. Onderscheid is essentieel
factor, dan geen ziekte.
voor bestrijdingsstrategie.
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Voedingsstructuur van biotrofe schimmels die de plantencel Biotroof: voedt zich uit levende cellen via haustoria (bijv. echte
binnendringt zonder de celmembraan te doorboren. Duwt het meeldauw, roest); moeilijk kweekbaar. Necrotroof: doodt cellen
plasmamembraan naar binnen (extracellulaire haustoriale eerst, leeft dan van vrijgekomen stoffen (bijv. Botrytis, Fusarium);
matrix); blijft buiten het cytoplasma. kweekbaar op voedingsbodem.
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Niet-fysio-specifieke, gedeeltelijke (nooit 100%) resistentie Fysio-specifieke, volledige (100%) resistentie gebaseerd op één
gebaseerd op meerdere genen (polygeen). Stabiel in de tijd. gen (monogeen). Werking via gen-om-gen relatie: R-gen herkent
Mechanismen: fysieke barrières (dikke celwand, waslaag, haren) Avr-gen van pathogeen via elicitoren → hypersensitieve
en biochemische eigenschappen. respons. Instabiel; makkelijk doorbroken door nieuwe fysio's.
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Geïnduceerde resistentie via jasmonzuur- en ethyleenroute. Geïnduceerde resistentie via salicylzuurroute na lokale infectie.
Werkzaam tegen necrotrofe pathogenen en herbivoren. Werkzaam tegen biotrofe pathogenen en floëem-zuigende
Getriggerd door niet-pathogene bodembacteriën (bijv. insecten. Geactiveerd door hypersensitieve respons (HR) die
Trichoderma harzianum). systemisch signaal geeft.
PLANTGEZONDHEID PLANTGEZONDHEID
Plakkerige hechtingsstructuur die schimmels vormen vlak voor Snelle, lokale celdood rondom infectieplek die verdere
penetratie van de gastheer. Vanuit het appressorium groeit een verspreiding van biotrofe pathogenen stopt. Onderdeel van de
penetratiehaak (penetration peg) door de cuticula. verticale (gen-om-gen) resistentie; activeert ook SAR-signaal.
