Onderzoek in de gezondheidszorg
Esther Bakker & Hans van Buuren
3e druk, 2019
Samenvatting
Deel 1 Onderzoeksplan
Hoofdstuk 3 De onderzoeksopzet
, Onderzoek
Om een onderzoek te starten, moet je veel keuzes maken. Voor het typeren van
onderzoeken worden er verschillende indelingen gehanteerd.
- Indeling op basis van het doel dat je met het onderzoek wilt bereiken
o Definiërend onderzoek: waarbij je bepalende kenmerken van het onderwerp
aangeeft
o Beschrijvend onderzoek: waarin je de eigenschappen van het onderwerp in
kaart brengt
o Vergelijkend onderzoek: waarin je verschillen tussen twee of meerdere
groepen, situaties of instrumenten onderzoekt
o Verklarend onderzoek: dat zich richt op oorzaken van gevonden
verschillen/verbanden
o Voorspellend onderzoek: waarmee je de gevolgen van het onderwerp
bekijkt
o Evaluerend onderzoek: dat het effect van een bepaalde interventie of
maatregel evalueert
o Voorschrijvend onderzoek: dat bedoeld is om maatregelen of richtlijnen op
te stellen
o Explorerend onderzoek: waarbij je op zoek gaat naar verbanden of
verklaringen
o Toetsend onderzoek: waarbij je een theorie of verwachtingen wilt toetsen of
het effect van een bepaalde interventie of maatregel onderzoekt
- Indeling op basis van het soort gegevens dat je verzamelt
o Kwalitatief onderzoek: gegevens over de beleving, ervaring of
verwachtingen van de proefpersoon. Dit vindt plaats in alledaagse omgeving
en je gaat diep op het onderwerp in. Dit wordt vaak verzameld door
interviews, observaties en focusgroepdiscussies. De resultaten bevatten vaak
een uitgebreide en gedetailleerde beschrijving, daarom heb je minder
proefpersonen
o Kwantitatief onderzoek: uitkomst is makkelijk in cijfers uit te drukken. Omdat
kwantitatief onderzoek minder tijdrovend is en makkelijk is weer te geven,
maak je vaak gebruik van meer proefpersonen. Vaak blijft het niet alleen bij
een vragenlijst, maar bekijk je ook het dossier.
- Indeling op basis van het tijdpad van je onderzoek
o Dwarsdoorsnedeonderzoek: sprake van één meetmoment, alle gegevens
verzamel je op hetzelfde moment.
o Longitudinaal onderzoek: periode bevat meerdere meetmomenten. Je meet
de variabelen op verschillende tijdstippen. Je volgt de proefpersoon, daarom
wordt het ook wel follow-uponderzoek genoemd.
Prospectief onderzoek: je kijkt vooruit in de tijd. De uitkomst moet bij
de start van het onderzoek nog optreden.
Retrospectief onderzoek: de uitkomst is al opgetreden en je kijkt
terug in de tijd om erachter te komen welke variabelen van invloed
waren.
- Indeling op basis van het onderzoeksdesign
o Experimenteel: de onderzoeker veranderd bewust iets in de
onderzoeksgroep
Experiment: je deelt de proefpersonen op basis van toeval in twee
groepen: experimentele groep en controle groep. De experimentele
Esther Bakker & Hans van Buuren
3e druk, 2019
Samenvatting
Deel 1 Onderzoeksplan
Hoofdstuk 3 De onderzoeksopzet
, Onderzoek
Om een onderzoek te starten, moet je veel keuzes maken. Voor het typeren van
onderzoeken worden er verschillende indelingen gehanteerd.
- Indeling op basis van het doel dat je met het onderzoek wilt bereiken
o Definiërend onderzoek: waarbij je bepalende kenmerken van het onderwerp
aangeeft
o Beschrijvend onderzoek: waarin je de eigenschappen van het onderwerp in
kaart brengt
o Vergelijkend onderzoek: waarin je verschillen tussen twee of meerdere
groepen, situaties of instrumenten onderzoekt
o Verklarend onderzoek: dat zich richt op oorzaken van gevonden
verschillen/verbanden
o Voorspellend onderzoek: waarmee je de gevolgen van het onderwerp
bekijkt
o Evaluerend onderzoek: dat het effect van een bepaalde interventie of
maatregel evalueert
o Voorschrijvend onderzoek: dat bedoeld is om maatregelen of richtlijnen op
te stellen
o Explorerend onderzoek: waarbij je op zoek gaat naar verbanden of
verklaringen
o Toetsend onderzoek: waarbij je een theorie of verwachtingen wilt toetsen of
het effect van een bepaalde interventie of maatregel onderzoekt
- Indeling op basis van het soort gegevens dat je verzamelt
o Kwalitatief onderzoek: gegevens over de beleving, ervaring of
verwachtingen van de proefpersoon. Dit vindt plaats in alledaagse omgeving
en je gaat diep op het onderwerp in. Dit wordt vaak verzameld door
interviews, observaties en focusgroepdiscussies. De resultaten bevatten vaak
een uitgebreide en gedetailleerde beschrijving, daarom heb je minder
proefpersonen
o Kwantitatief onderzoek: uitkomst is makkelijk in cijfers uit te drukken. Omdat
kwantitatief onderzoek minder tijdrovend is en makkelijk is weer te geven,
maak je vaak gebruik van meer proefpersonen. Vaak blijft het niet alleen bij
een vragenlijst, maar bekijk je ook het dossier.
- Indeling op basis van het tijdpad van je onderzoek
o Dwarsdoorsnedeonderzoek: sprake van één meetmoment, alle gegevens
verzamel je op hetzelfde moment.
o Longitudinaal onderzoek: periode bevat meerdere meetmomenten. Je meet
de variabelen op verschillende tijdstippen. Je volgt de proefpersoon, daarom
wordt het ook wel follow-uponderzoek genoemd.
Prospectief onderzoek: je kijkt vooruit in de tijd. De uitkomst moet bij
de start van het onderzoek nog optreden.
Retrospectief onderzoek: de uitkomst is al opgetreden en je kijkt
terug in de tijd om erachter te komen welke variabelen van invloed
waren.
- Indeling op basis van het onderzoeksdesign
o Experimenteel: de onderzoeker veranderd bewust iets in de
onderzoeksgroep
Experiment: je deelt de proefpersonen op basis van toeval in twee
groepen: experimentele groep en controle groep. De experimentele
