1.1
Het ontstaan van de Himalaya
Vorig jaar heb je geleerd over platentektoniek, het bewegen van
de aardkorstplaten. Dat zorgt voor het ontstaan van gebergte.
India zit nu vast aan de rest van Azië, vroeger was dat anders. Bij
het uit elkaar gaan van het supercontinent Pangea zijn er grotere
en kleinere aardplaten ontstaan.
De kleine Indische plaat is afgebroken vanaf het zuiden van
Afrika en daarna met een snelle snelheid (16 tot 20 cm per jaar)
richting het noorden gegaan. De oceaan die tussen India en Azië
lag, is toen kleiner geworden. Bij de botsing van de Indische en
Euraziatische plaat is eerst een stuk oceaanbodem van de
Indische plaat onder de Euraziatische plaat gedoken. Daarbij
ontstond vulkanisme. Daarna botste India tegen de rest van Azië,
toen begon de Himalaya pas echt hoog te worden.
Oceaanbodem of berg?
In de Himalaya zijn er verschillende soorten gesteente. Zo kan je gesteenten vinden met
daarin fossielen van dieren die op de bodem van de zee leven. Je weet al dat er lang
geleden een oceaan tussen India en de rest van Azië lag. Rivieren die op die oceaan
uitkwamen, namen materiaal mee, zoals: zand & klei. Dat kwam dan op de bodem van de
oceaan terecht De gesteente met de fossielen kom hierdoor hoog in het gebergte terecht.
De lagen zand en klei zijn bij het kleiner/sluiten van de oceaan in verdrukking gekomen en
samengeperst tot een gesteente. Het gesteente werd door de enorme druk geplooid en tot
ver boven zeeniveau omhoog geduwd. Daarbij is de oceaanbodem onderdeel geworden van
het plooiingsgebergte de Himalaya.
Steen uit vulkanen
In gebergten komen niet alleen gesteenten voor die ontstaan zijn uit oceaanbodem. Door de
enorme krachten zijn er in de Himalaya ook plaatsen waar vloeibaar materiaal uit de
aardmantel het gesteente omhoog heeft geduwd. Dit vloeibare materiaal is magma dat stolt
onder de grond en wordt daar hard. Het stollingsgesteente dat hierbij ontstaat, is
onregelmatig gevlekt. We noemen het graniet. Door het wegslijten van gesteente erboven
komt het graniet aan de oppervlakte te liggen.
Jonge en oude gebergten.
Door allerlei processen worden de gebergten beetje bij beetje afgebroken. Dit gaat heel erg
langzaam. Pas na honderdduizenden of zelfs miljoenen jaren zie pas de gevolgen van de
afbraak. Uiteindelijk slijt het gebergte af tot een vlakte.
● Hooggebergte: De enorme bergen met hun hoge, scherpe toppen en diepe dalen
geven aan dat de slijtage nog aan de gang is. 1500+m
● Middelgebergte: 500-1500 m
Het ontstaan van de Himalaya
Vorig jaar heb je geleerd over platentektoniek, het bewegen van
de aardkorstplaten. Dat zorgt voor het ontstaan van gebergte.
India zit nu vast aan de rest van Azië, vroeger was dat anders. Bij
het uit elkaar gaan van het supercontinent Pangea zijn er grotere
en kleinere aardplaten ontstaan.
De kleine Indische plaat is afgebroken vanaf het zuiden van
Afrika en daarna met een snelle snelheid (16 tot 20 cm per jaar)
richting het noorden gegaan. De oceaan die tussen India en Azië
lag, is toen kleiner geworden. Bij de botsing van de Indische en
Euraziatische plaat is eerst een stuk oceaanbodem van de
Indische plaat onder de Euraziatische plaat gedoken. Daarbij
ontstond vulkanisme. Daarna botste India tegen de rest van Azië,
toen begon de Himalaya pas echt hoog te worden.
Oceaanbodem of berg?
In de Himalaya zijn er verschillende soorten gesteente. Zo kan je gesteenten vinden met
daarin fossielen van dieren die op de bodem van de zee leven. Je weet al dat er lang
geleden een oceaan tussen India en de rest van Azië lag. Rivieren die op die oceaan
uitkwamen, namen materiaal mee, zoals: zand & klei. Dat kwam dan op de bodem van de
oceaan terecht De gesteente met de fossielen kom hierdoor hoog in het gebergte terecht.
De lagen zand en klei zijn bij het kleiner/sluiten van de oceaan in verdrukking gekomen en
samengeperst tot een gesteente. Het gesteente werd door de enorme druk geplooid en tot
ver boven zeeniveau omhoog geduwd. Daarbij is de oceaanbodem onderdeel geworden van
het plooiingsgebergte de Himalaya.
Steen uit vulkanen
In gebergten komen niet alleen gesteenten voor die ontstaan zijn uit oceaanbodem. Door de
enorme krachten zijn er in de Himalaya ook plaatsen waar vloeibaar materiaal uit de
aardmantel het gesteente omhoog heeft geduwd. Dit vloeibare materiaal is magma dat stolt
onder de grond en wordt daar hard. Het stollingsgesteente dat hierbij ontstaat, is
onregelmatig gevlekt. We noemen het graniet. Door het wegslijten van gesteente erboven
komt het graniet aan de oppervlakte te liggen.
Jonge en oude gebergten.
Door allerlei processen worden de gebergten beetje bij beetje afgebroken. Dit gaat heel erg
langzaam. Pas na honderdduizenden of zelfs miljoenen jaren zie pas de gevolgen van de
afbraak. Uiteindelijk slijt het gebergte af tot een vlakte.
● Hooggebergte: De enorme bergen met hun hoge, scherpe toppen en diepe dalen
geven aan dat de slijtage nog aan de gang is. 1500+m
● Middelgebergte: 500-1500 m
