Samenvatting Burgerlijk procesrecht
Week 1: Absolute en relatieve competentie in een dagvaardingsprocedure
Materieel burgerlijk recht → Bevat rechtsregels om situaties, rechtsverhoudingen en
handelingen juridisch te definiëren en kwalificeren. Bijvoorbeeld welke rechten
en plichten iemand worden toegekend.
Formeel burgerlijk recht → De manier waarop een bepaalde procedure wordt
gevolgd.
Functie van het burgerlijk procesrecht
a. Handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten.
1. Effectueren van rechten en plichten
2. Vaststellen van rechten en plichten
3. Tot stand brengen van rechten en plichten
4. Wijzigen van rechten en plichten
5. Beëindigen van rechten en plichten
b. Voorkomen van een gerechtelijke procedure; preventie functie
c. Voorkomen van eigenrichting → Een persoon gaat met zijn eigen middelen zijn
recht halen, zonder hulp van de overheid.
Beginselen
a. Recht op rechtspraak en rechtsbijstand art. 17/18/112 GW → Door iedereen
moet een geschil kunnen worden voorgelegd aan een overheidsrechter en
eenieder heeft het recht op juridische bijstand in een procedure. Een
belangrijk gevolg is het toegangsprincipe: iedereen moet toegang hebben tot de
rechter en een rechtsbijstandverlener.
b. Onafhankelijke en onpartijdige rechter → Onafhankelijkheid betekent dat de
rechter geen verantwoording verschuldigd is aan de overheid of aan
andere rechters. Onpartijdigheid betekent dat de rechter oordeelt zonder
vooringenomenheid. Indien een partij twijfelt aan de onpartijdigheid van
de rechter, kan die partij een verzoek tot wraking van de rechter indienen
art. 36 Rv. Ook kan een rechter zich in een zaak verschonen art. 40 Rv.
c. Hoor en wederhoor art. 19 Rv → Dit wordt ook wel aangeduid als het
gelijkheidsbeginsel. Dit betekent dat partijen in de gelegenheid gesteld
moeten worden om hun standpunten in een zaak naar voren te brengen.
d. Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn art. 20 lid 1/2 Rv → De rechter
en partijen waken tegen onredelijke vertraging van de procedure.
e. Openbaarheid van zitting en uitspraak art. 27 lid 1 Rv → Het
openbaarheidsbeginsel heeft betrekking op de openbaarheid van de
zitting en de uitspraak. Zittingen moeten in beginsel in het openbaar
plaatsvinden. Een uitzondering kan hierop worden gemaakt wanneer de
goede zeden, de openbare orde, de nationale veiligheid, de belangen van
minderjarigen, de bescherming van het privéleven van procespartijen of
het belang van een goede rechtspleging besloten behandeling
noodzakelijk maken art. 27 lid 1 sub a-d Rv.
f. Motiveringsbeginsel art. 30 Rv. / 121 GW / 5 lid 1 Wet RO → De rechter moet
zijn uitspraak motiveren/met redenen omkleden.
, g. Geen rechtsweigering en volledige beslissing art. 26 Rv → De rechter dient in
alle gevallen een beslissing te geven over het geschil dat aan hem is
voorgelegd: hij mag niet weigeren om een uitspraak te doen.
h. Beginsel van partijautonomie art. 24 Rv → De grondslag voor de beslissing van
de rechter moet worden gevormd door de stellingen van de
procespartijen. Oftewel: partijen bepalen de omvang van het geding.
i. Ambtshalve aanvulling van de rechtsgronden art. 25 Rv → De rechter heeft een
verplichting om, indien nodig, op eigen initiatief de rechtsgronden aan te
vullen.
Deelnemers van het procesrecht
a. Procespartijen → De eisende/verzoekende en de gedaagde/verwerende
partij. Aan een civiele procedure kunnen natuurlijke personen en
rechtspersonen deelnemen. Wanneer een natuurlijke persoon niet
handelingsbekwaam is art. 3:32 BW, moet hij worden vertegenwoordigd
door een handelingsbekwame persoon.
b. Rechtshulpverleners → Een rechtshulpverlener is een jurist, die binnen verschillende
rechtsgebieden werkzaam kan zijn.
- Advocaat → Een rechtsbijstandverlener die krachtens de
Advocatenwet is beëdigd om procespartijen van deskundige
rechtsbijstand te voorzien. In een aantal gevallen moet een
procespartij op grond van de wet verplicht worden bijgestaan door
een advocaat art. 79 lid 2 Rv.
- Sector civiel → Procesvertegenwoordiging is verplicht.
- Sector kanton → Je mag je laten vertegenwoordigen, maar dit hoeft
niet art. 79 lid 1 Rv.
c. Gerechtsdeurwaarder → Dit is een door de Kroon (koning en ministers)
benoemd openbare ambtenaar met officiële ambtstaken. Kerntaken:
- Het uitbrengen van exploten → Een exploot is een schriftelijke
aanzegging of mededeling van de ene partij aan de andere, die
door een gerechtsdeurwaarder wordt ondertekend en uitgebracht
art. 45-66 Rv.
- Het leggen van conservatoir beslag → Geld of zaken waarover het
geschil bestaat worden veilig gesteld.
- Het ten uitvoer leggen van uitspraken van de rechter → Wanneer een van
de partijen zich niet houdt aan de uitspraak van de rechter, dan kan
de gerechtsdeurwaarder voor het verrichten van bepaalde
ambtshandelingen de nakoming van deze uitspraak afdwingen.
d. Griffier en de gerechtssecretaris → De griffie betreft de gerechtelijke
administratieve ondersteuning van een bepaald gerecht. Behalve
administratieve ondersteuning kennen de gerechten diverse juridische
ondersteuners, die vaak worden aangeduid met het overkoepelende
begrip gerechtssecretaris.
e. Rechter → De benoeming van de rechter geschiedt bij KB. Bij zijn
benoeming wordt de rechter voor het leven benoemd art. 117 GW. Op
grond van art. 2 Wet RO onderscheiden we 3 soorten gerechten:
Week 1: Absolute en relatieve competentie in een dagvaardingsprocedure
Materieel burgerlijk recht → Bevat rechtsregels om situaties, rechtsverhoudingen en
handelingen juridisch te definiëren en kwalificeren. Bijvoorbeeld welke rechten
en plichten iemand worden toegekend.
Formeel burgerlijk recht → De manier waarop een bepaalde procedure wordt
gevolgd.
Functie van het burgerlijk procesrecht
a. Handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten.
1. Effectueren van rechten en plichten
2. Vaststellen van rechten en plichten
3. Tot stand brengen van rechten en plichten
4. Wijzigen van rechten en plichten
5. Beëindigen van rechten en plichten
b. Voorkomen van een gerechtelijke procedure; preventie functie
c. Voorkomen van eigenrichting → Een persoon gaat met zijn eigen middelen zijn
recht halen, zonder hulp van de overheid.
Beginselen
a. Recht op rechtspraak en rechtsbijstand art. 17/18/112 GW → Door iedereen
moet een geschil kunnen worden voorgelegd aan een overheidsrechter en
eenieder heeft het recht op juridische bijstand in een procedure. Een
belangrijk gevolg is het toegangsprincipe: iedereen moet toegang hebben tot de
rechter en een rechtsbijstandverlener.
b. Onafhankelijke en onpartijdige rechter → Onafhankelijkheid betekent dat de
rechter geen verantwoording verschuldigd is aan de overheid of aan
andere rechters. Onpartijdigheid betekent dat de rechter oordeelt zonder
vooringenomenheid. Indien een partij twijfelt aan de onpartijdigheid van
de rechter, kan die partij een verzoek tot wraking van de rechter indienen
art. 36 Rv. Ook kan een rechter zich in een zaak verschonen art. 40 Rv.
c. Hoor en wederhoor art. 19 Rv → Dit wordt ook wel aangeduid als het
gelijkheidsbeginsel. Dit betekent dat partijen in de gelegenheid gesteld
moeten worden om hun standpunten in een zaak naar voren te brengen.
d. Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn art. 20 lid 1/2 Rv → De rechter
en partijen waken tegen onredelijke vertraging van de procedure.
e. Openbaarheid van zitting en uitspraak art. 27 lid 1 Rv → Het
openbaarheidsbeginsel heeft betrekking op de openbaarheid van de
zitting en de uitspraak. Zittingen moeten in beginsel in het openbaar
plaatsvinden. Een uitzondering kan hierop worden gemaakt wanneer de
goede zeden, de openbare orde, de nationale veiligheid, de belangen van
minderjarigen, de bescherming van het privéleven van procespartijen of
het belang van een goede rechtspleging besloten behandeling
noodzakelijk maken art. 27 lid 1 sub a-d Rv.
f. Motiveringsbeginsel art. 30 Rv. / 121 GW / 5 lid 1 Wet RO → De rechter moet
zijn uitspraak motiveren/met redenen omkleden.
, g. Geen rechtsweigering en volledige beslissing art. 26 Rv → De rechter dient in
alle gevallen een beslissing te geven over het geschil dat aan hem is
voorgelegd: hij mag niet weigeren om een uitspraak te doen.
h. Beginsel van partijautonomie art. 24 Rv → De grondslag voor de beslissing van
de rechter moet worden gevormd door de stellingen van de
procespartijen. Oftewel: partijen bepalen de omvang van het geding.
i. Ambtshalve aanvulling van de rechtsgronden art. 25 Rv → De rechter heeft een
verplichting om, indien nodig, op eigen initiatief de rechtsgronden aan te
vullen.
Deelnemers van het procesrecht
a. Procespartijen → De eisende/verzoekende en de gedaagde/verwerende
partij. Aan een civiele procedure kunnen natuurlijke personen en
rechtspersonen deelnemen. Wanneer een natuurlijke persoon niet
handelingsbekwaam is art. 3:32 BW, moet hij worden vertegenwoordigd
door een handelingsbekwame persoon.
b. Rechtshulpverleners → Een rechtshulpverlener is een jurist, die binnen verschillende
rechtsgebieden werkzaam kan zijn.
- Advocaat → Een rechtsbijstandverlener die krachtens de
Advocatenwet is beëdigd om procespartijen van deskundige
rechtsbijstand te voorzien. In een aantal gevallen moet een
procespartij op grond van de wet verplicht worden bijgestaan door
een advocaat art. 79 lid 2 Rv.
- Sector civiel → Procesvertegenwoordiging is verplicht.
- Sector kanton → Je mag je laten vertegenwoordigen, maar dit hoeft
niet art. 79 lid 1 Rv.
c. Gerechtsdeurwaarder → Dit is een door de Kroon (koning en ministers)
benoemd openbare ambtenaar met officiële ambtstaken. Kerntaken:
- Het uitbrengen van exploten → Een exploot is een schriftelijke
aanzegging of mededeling van de ene partij aan de andere, die
door een gerechtsdeurwaarder wordt ondertekend en uitgebracht
art. 45-66 Rv.
- Het leggen van conservatoir beslag → Geld of zaken waarover het
geschil bestaat worden veilig gesteld.
- Het ten uitvoer leggen van uitspraken van de rechter → Wanneer een van
de partijen zich niet houdt aan de uitspraak van de rechter, dan kan
de gerechtsdeurwaarder voor het verrichten van bepaalde
ambtshandelingen de nakoming van deze uitspraak afdwingen.
d. Griffier en de gerechtssecretaris → De griffie betreft de gerechtelijke
administratieve ondersteuning van een bepaald gerecht. Behalve
administratieve ondersteuning kennen de gerechten diverse juridische
ondersteuners, die vaak worden aangeduid met het overkoepelende
begrip gerechtssecretaris.
e. Rechter → De benoeming van de rechter geschiedt bij KB. Bij zijn
benoeming wordt de rechter voor het leven benoemd art. 117 GW. Op
grond van art. 2 Wet RO onderscheiden we 3 soorten gerechten:
