Samenvatting Chirurgische zorg | Geriatrie | Arteveldehogeschool | 2025/26

Gezonde oudere en verpleegkundige
- Geriatrische verpleegkunde
o = gespecialiseerde zorg aan ouderen met complexe zorgbehoeften
- Gerontologische verpleegkunde
o = normale veroudering
o Normale lichamelijke veranderingen onderscheiden van pathologie
o GVO
- Leeftijdsgebonden veranderingen
o Erfelijke factoren
o Langetermijneffecten
 Beweging
 Voeding
 Alcohol
 Roken
o Extern
 Stress
 Ziekte
 Therapie
 Chirurgie
- Normale lichamelijke veroudering = senescentie
o Uiterlijke tekenen veroudering
 Vanaf 50j
 Kaal worden
 Grijs haar
 Rimpels
 Grotere oorschelpen
 Slappe kin en oogleden  verlies weefselelasticiteit
 Levervlekken huid
 Vanaf 55j
 Krimpen
o Verandering houding
o Dunner wordend kraakbeen in ruggenwervels
 Osteoporose (meer bij vrouwen)
 Toename lichaamsvet
 Afname spierkracht
 Atrofie rug- en beenspieren
o Verandering lichaamssamenstelling
 Meer vet
 Lagere energiebehoefte en metabolisme
 Lipofiele middelen moeten lager in dosis
 Minder water
 Hydrofiele middelen moeten hoger in dosis
 Minder cellulaire massa
 Spierafname = sarcopenie
 Minder bot

, o Schematisch overzicht normale lichamelijke
verouderingsverschijnselen
 Bewegingsstelsel
 Skelet en gewrichten
o Vermindering skeletmassa
o Verminderde botdensiteit
o Degeneratie tussenwervelschijven
o Erosie gewrichtskraakbeen
o Minder elastische en krachtige ligamenten en
pezen
o Osteoporose type II
o Kyfose door vertebrale indeukingsbreuken
 Spieren
o Verlies spiermassa, spierkwaliteit, spierkracht
o Veranderde distributie geneesmiddelen 
medicijnopstapeling
o Frailty
o Vertraagd functioneel herstel na operatie
 Zintuigen
 Visus
o Ooglens denser, minder doorzichtig, geel
o Presbyopie
o Pupillen reageren trager
o Oogzenuwcellen verminderen
o Droge ogen
 Gehoor
o Droger oorsmeer  prop
o Presbyaccusis (gehoorverlies van hoge
frequenties)
 Smaak- en reukzin
o Smaakpapillen nemen af in aantal en sensitiviteit
o Hyposmie (vermindering reukzin)
o Hypgeusia (vermindering smaakzin)
 Tast
o Afnemende gewaarwording aanraking en druk
o Afgenomen nociceptie, thermoceptie,
proprioceptie
 Integumentair systeem
 Dunnere huid, minder elastisch, droger, gerimpeld
 Onderhuidse vetlaag dunner
 Aantal zenuwuiteinden, zweetklieren, bloedvaten in
huid vermindert
 Verhoogd risico beschadiging huid
 Geringe bescherming UV
 Vertraagde wondheling
 Verminderde elasticiteit
 Veranderde T° regeling
 Verminderde gevoeligheid pijn en druk
 Fotosensitiviteit = reactie huid op UV