SAMENVATTING BEWUSTZIJN EN
SLAAP
INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1: Bewustzijn ............................................................................................................... 3
Bewuste visuele perceptie – NCC’s ...................................................................................................5
Binoculaire rivaliteit ......................................................................................................................5
Anticorrelatie (V1, V2, MT, V4, IT) ...................................................................................................7
Causale studies ............................................................................................................................9
Theorieen over bewustzijn ............................................................................................................... 13
Global neuronal workspace ......................................................................................................... 13
Integrated information ................................................................................................................ 13
Recurrent processing .................................................................................................................. 14
Predictive processing .................................................................................................................. 16
Dendritic information theory ........................................................................................................ 17
Samenvatting ............................................................................................................................. 18
Electrofysiologische correlaten van bewustzijn ................................................................................ 20
Evoked potentials ....................................................................................................................... 20
Single-cell studies ...................................................................................................................... 22
Hoofdstuk 2: Bewustzijnstoestanden ...........................................................................................24
Inleiding ......................................................................................................................................... 24
Anatomisch substraat van bewustzijn .............................................................................................. 25
Hersenstam ............................................................................................................................... 26
Thalamocorticaal systeem .......................................................................................................... 29
Bewustzijnstoestanden................................................................................................................... 32
Bewustzijnsstoornissen .................................................................................................................. 33
Evaluatie van bewustzijn: ............................................................................................................ 36
Meten van bewustzijn ..................................................................................................................... 41
Hoofdstuk 3 – Slaap .....................................................................................................................44
Wat is slaap? .................................................................................................................................. 44
Hoe komt slaap tot stand? .............................................................................................................. 46
2 proces model van slaap ............................................................................................................... 47
Functies van slaap.......................................................................................................................... 50
Non-REM-slaap/slow wave sleep ................................................................................................. 50
REM-slaap .................................................................................................................................. 52
Evolutie van slaap doorheen het leven.......................................................................................... 53
1
,Hoe brengen we slaap(problemen) in kaart? .................................................................................... 54
Gevolgen van te weinig slaap – acuut ............................................................................................... 56
Gevolgen van te weinig slaap – chronisch......................................................................................... 56
Slaapstoornissen ........................................................................................................................... 57
2
,HOOFDSTUK 1: BEWUSTZIJN
De definitie van bewustzijn is moeilijk:
• Bewustzijn is wat we zelf ervaren
• Wakkere toestanden, maar ook inwendig (voelen, gedachten, dromen, emoties, verbeelding)
• Phenomenal conciousness (PC) = hoe de ervaring is (qualia), de dingen de we bewust ervaren
• Acces conciousness (AC) = vanaf het moment dat het de aandacht trekt en we een actie gaan
ondernemen => dingen die we bewust gebruiken om een redenering of actie uit te voeren
o Bv typen op de laptop is niet AC => het gaat zo snel dat het onbewust verloop
o Bv naar de prof luisteren is bewust => we kunnen erover nadenken wat hij zegt (het deel
waar we de aandacht op richten)
• States of conciousness: wakker, dromen, coma, psychedelische toestanden…
• Werkgeheugen: beperkte capaciteit en tijd => wat we omdat moment gebruiken bv
telefoonnummer even onthouden
• STM: gebeurtenissen vd laatste uren => naar LTG tijdens het slapen
o Werkgeheugen is nog korter
• Sensorieel geheugen: nog korter, weinig controle over, minder dan een seconde
• Explanandum: wat nog moet verklaard worden
• We proberen aspecten en theorieen te vinden rond bewustzijn die getest kunenn worden en
gesteunde volgends wetenschappelijke methodes
3
, Het is erg challenging om bewustzijn te meten:
• Proberen te zoeken in de hersenen naar iets wat correleert met beuwstzijn
o Welke plaatsen id hersenen antwoorden? Welke vd responseigenschappen kunenn we
bepalen?
o Experimenteel paradigmas zoeken die een verandering in bewustzijn capteren en dan
bepalen welke gebieden hiermee correleren
▪ Experimenteel proberen om compound (mogelijke verklaringen die er niks mee
te maken hebben) uit te sluiten
Bv aandacht is een compound zonder dat het duidelijk correleert met
bewustzijn
▪ Proberen theorieen in dit licht te bekijken => zijn ze compatiebel?
4
SLAAP
INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1: Bewustzijn ............................................................................................................... 3
Bewuste visuele perceptie – NCC’s ...................................................................................................5
Binoculaire rivaliteit ......................................................................................................................5
Anticorrelatie (V1, V2, MT, V4, IT) ...................................................................................................7
Causale studies ............................................................................................................................9
Theorieen over bewustzijn ............................................................................................................... 13
Global neuronal workspace ......................................................................................................... 13
Integrated information ................................................................................................................ 13
Recurrent processing .................................................................................................................. 14
Predictive processing .................................................................................................................. 16
Dendritic information theory ........................................................................................................ 17
Samenvatting ............................................................................................................................. 18
Electrofysiologische correlaten van bewustzijn ................................................................................ 20
Evoked potentials ....................................................................................................................... 20
Single-cell studies ...................................................................................................................... 22
Hoofdstuk 2: Bewustzijnstoestanden ...........................................................................................24
Inleiding ......................................................................................................................................... 24
Anatomisch substraat van bewustzijn .............................................................................................. 25
Hersenstam ............................................................................................................................... 26
Thalamocorticaal systeem .......................................................................................................... 29
Bewustzijnstoestanden................................................................................................................... 32
Bewustzijnsstoornissen .................................................................................................................. 33
Evaluatie van bewustzijn: ............................................................................................................ 36
Meten van bewustzijn ..................................................................................................................... 41
Hoofdstuk 3 – Slaap .....................................................................................................................44
Wat is slaap? .................................................................................................................................. 44
Hoe komt slaap tot stand? .............................................................................................................. 46
2 proces model van slaap ............................................................................................................... 47
Functies van slaap.......................................................................................................................... 50
Non-REM-slaap/slow wave sleep ................................................................................................. 50
REM-slaap .................................................................................................................................. 52
Evolutie van slaap doorheen het leven.......................................................................................... 53
1
,Hoe brengen we slaap(problemen) in kaart? .................................................................................... 54
Gevolgen van te weinig slaap – acuut ............................................................................................... 56
Gevolgen van te weinig slaap – chronisch......................................................................................... 56
Slaapstoornissen ........................................................................................................................... 57
2
,HOOFDSTUK 1: BEWUSTZIJN
De definitie van bewustzijn is moeilijk:
• Bewustzijn is wat we zelf ervaren
• Wakkere toestanden, maar ook inwendig (voelen, gedachten, dromen, emoties, verbeelding)
• Phenomenal conciousness (PC) = hoe de ervaring is (qualia), de dingen de we bewust ervaren
• Acces conciousness (AC) = vanaf het moment dat het de aandacht trekt en we een actie gaan
ondernemen => dingen die we bewust gebruiken om een redenering of actie uit te voeren
o Bv typen op de laptop is niet AC => het gaat zo snel dat het onbewust verloop
o Bv naar de prof luisteren is bewust => we kunnen erover nadenken wat hij zegt (het deel
waar we de aandacht op richten)
• States of conciousness: wakker, dromen, coma, psychedelische toestanden…
• Werkgeheugen: beperkte capaciteit en tijd => wat we omdat moment gebruiken bv
telefoonnummer even onthouden
• STM: gebeurtenissen vd laatste uren => naar LTG tijdens het slapen
o Werkgeheugen is nog korter
• Sensorieel geheugen: nog korter, weinig controle over, minder dan een seconde
• Explanandum: wat nog moet verklaard worden
• We proberen aspecten en theorieen te vinden rond bewustzijn die getest kunenn worden en
gesteunde volgends wetenschappelijke methodes
3
, Het is erg challenging om bewustzijn te meten:
• Proberen te zoeken in de hersenen naar iets wat correleert met beuwstzijn
o Welke plaatsen id hersenen antwoorden? Welke vd responseigenschappen kunenn we
bepalen?
o Experimenteel paradigmas zoeken die een verandering in bewustzijn capteren en dan
bepalen welke gebieden hiermee correleren
▪ Experimenteel proberen om compound (mogelijke verklaringen die er niks mee
te maken hebben) uit te sluiten
Bv aandacht is een compound zonder dat het duidelijk correleert met
bewustzijn
▪ Proberen theorieen in dit licht te bekijken => zijn ze compatiebel?
4
