1700-1780 die Aufklärung
Politiek:
- 30 jarige oorlog voorbij (1648)
- Absolutisme (één heerser heeft alle macht)
- Duitsland bestond uit veel kleine staten
- Franse revolutie (1789)
Maatschappij:
- Mensen weten niet meer wat het juiste is.
- Mensen wilden zich bevrijden van de kerk en de adel.
- Elk mens moet zelf beslissen wat waar en niet waar is.
Filosofie:
- René Decartes, bekend van: Cogito ergo sum (wetenschappelijk en theologisch).
- Immanuel Kant, de mens moet voor zichzelf denken, onderwijs is de basis.
Literatuur:
- Onderwerpen: Tolerantie, mensheid, kritiek op traditionele antwoorden, reflectie op
de staat.
- Genres: Drama, informerende teksten die je een les leren.
- Johan Christoph Gottsched (1700-1766)
- Gotthold Ephraim Lessing (1729-1781), die Ringparabel
De Ringparabel komt uit Nathan der Weise (1779), een toneelstuk van Gotthold Ephraim
Lessing. Het verhaal is een metafoor voor religieuze tolerantie en draait om een vader
die zijn drie zonen evenveel liefheeft, maar slechts één van hen de echte, magische ring
kan geven die liefde en respect afdwingt. Een vader bezit een magische ring die de
drager geliefd maakt bij God en mensen. Hij heeft drie zonen die hij even liefheeft en wil
geen van hen voortrekken. Daarom laat hij twee exacte kopieën van de ring maken en
geeft elk van zijn zonen een ring, zonder te onthullen welke de echte is. De zonen ruziën
vervolgens over wie de echte ring heeft, en ze gaan naar een rechter. De rechter zegt
echter dat, aangezien niemand kan bewijzen dat zijn ring de echte is, ze zich moeten
gedragen alsof hun ring echt is, door goed te doen en liefdevol te leven. Alleen zo zal
blijken wie de ware ring bezit.
De parabel symboliseert de drie monotheïstische religies: jodendom, christendom en
islam. Ze beweren allemaal de ware religie te zijn, maar volgens Lessing is het
belangrijker hoe je leeft dan welke religie je aanhangt. De boodschap is dus tolerantie en
humanisme.