, H10 organische chemie
1. Klassen van organische verbindingen
Organische verbinding-> moleculaire stoffen waarvan de moleculen zijn opgebouwd uit voornamelijk koolstof- en waterstofatomen.
De eenvoudigste zijn koolwaterstoffen, niet echt alleen uit koolstof en waterstofatomen bestaan, denk aan alkanen, alkenen en cycloalkanen. Deze komen
vooral in fossiele brandstoffen voor, niet zo zeer in organismen. Bij organismen is meestal ten minste een H-atoom vervangen. Deze karakteristieke groepen
hebben invloed op eigenschappen van de stof en daarnaast speelt ook hun plek een rol.
Op deze manier kunnen we organische stoffen indelen in allerlei klassen. Ook zijn er anorganische verbindingen.
Aldehyden en ketonen
Aldehyden en ketonen zijn koolstofverbindingen met een dubbelgebonden O-atoom dat, niet in verbinding staat tot carboxylgroep. Hij bevindt zich aan het
uiteinde van de keten. Je gebruikt het achtervoegsel -al. (Alkanal)
Bij een keton bevindt deze dubbelgebonden ) zich ergens midden in de koolstofketen. De systematische naam krijgt het achtervoegsel -on. (Alkanon)
Ook al lijken deze twee erg op een alkaanzuur, hebben ze wel andere eigenschappen. Ze hebben namelijk geen zure eigenschappen en de moleculen van
aldehyden en ketonen kunnen onderling geen waterstofbruggen vormen. Ze zijn dus minder hydrofiel en veel vluchtiger.
Ethers
Ethers vormen een klasse koolstofverbinden met een O-atoom dat zich tussen twee koolstofatomen bevindt. Als de ehtergroep de enige karakteristieke
groep is spreek je ook wel van een alkoxyalkaan. Het juiste deel van de koolstofketen, samen met het O-atoom wordt als de karakteristieke groep beschouwd
met het voorvoegsel alkoxy- (denk aan lengte voor al). Het andere deel is de hoofdketen.
Ethers zijn vluchtige verbindingen die ook erg brandbaar zijn. Ze zijn chemisch stabiel en worden veel toegepast als zwak polaire oplosmiddelen.
Esters en zuurrestionen
De carboxylgroep is reactief, wanneer hij in een zuurbasereactie zijn waterstofion heeft afgestaan, ontstaat een zuurrestion. Het zuurrestion van een
alkaanzuur heet een alkaanoaat. Het H-atoom kan ook vervangen worden door een andere groep. Wanneer het waterstofatoom van een alkaanzuur wordt
vervangen door een alkylgroep. Onstaat een verbinding die behoort tot de esters. We delen de structuur in in een deel waarin je een alkaanzuur herkent
(alkanoaat) en het andere deel is een alkylgroep. Als dit de enige karakteristieke groep is spreken we van een alkylalkanoaat.
Esters vindingen we in de natuur in rijp fruit en bloemen. Ruikzintuigen kunnen veel verschillende esters onderscheiden. Het zijn vluchtige verbindingen die
vaak slecht oplossel in water.
Amiden
Amiden zijn verbindingen die ontstaan wanneer een carboxylgroep reageert met een aminogroep. Het alkaanzuur en het alkaanamine koppen aan elkaar en er
komt een molecuul water vrij. De groep die onstaat noemen we dus een amine-groep of een peptide groep. Ze komen veel voor in eiwitten, die daarom ook wel
polypeptiden worden genoemd. De aanwezige -NH en C=O groepen kunnen onderling waterstofbruggen vormen, maar ook met watermoleculen. Ze mengen
daardoor goed met water of trekken het zelfs aan. De naamgeving hoeven wij neit te kennen.
1. Klassen van organische verbindingen
Organische verbinding-> moleculaire stoffen waarvan de moleculen zijn opgebouwd uit voornamelijk koolstof- en waterstofatomen.
De eenvoudigste zijn koolwaterstoffen, niet echt alleen uit koolstof en waterstofatomen bestaan, denk aan alkanen, alkenen en cycloalkanen. Deze komen
vooral in fossiele brandstoffen voor, niet zo zeer in organismen. Bij organismen is meestal ten minste een H-atoom vervangen. Deze karakteristieke groepen
hebben invloed op eigenschappen van de stof en daarnaast speelt ook hun plek een rol.
Op deze manier kunnen we organische stoffen indelen in allerlei klassen. Ook zijn er anorganische verbindingen.
Aldehyden en ketonen
Aldehyden en ketonen zijn koolstofverbindingen met een dubbelgebonden O-atoom dat, niet in verbinding staat tot carboxylgroep. Hij bevindt zich aan het
uiteinde van de keten. Je gebruikt het achtervoegsel -al. (Alkanal)
Bij een keton bevindt deze dubbelgebonden ) zich ergens midden in de koolstofketen. De systematische naam krijgt het achtervoegsel -on. (Alkanon)
Ook al lijken deze twee erg op een alkaanzuur, hebben ze wel andere eigenschappen. Ze hebben namelijk geen zure eigenschappen en de moleculen van
aldehyden en ketonen kunnen onderling geen waterstofbruggen vormen. Ze zijn dus minder hydrofiel en veel vluchtiger.
Ethers
Ethers vormen een klasse koolstofverbinden met een O-atoom dat zich tussen twee koolstofatomen bevindt. Als de ehtergroep de enige karakteristieke
groep is spreek je ook wel van een alkoxyalkaan. Het juiste deel van de koolstofketen, samen met het O-atoom wordt als de karakteristieke groep beschouwd
met het voorvoegsel alkoxy- (denk aan lengte voor al). Het andere deel is de hoofdketen.
Ethers zijn vluchtige verbindingen die ook erg brandbaar zijn. Ze zijn chemisch stabiel en worden veel toegepast als zwak polaire oplosmiddelen.
Esters en zuurrestionen
De carboxylgroep is reactief, wanneer hij in een zuurbasereactie zijn waterstofion heeft afgestaan, ontstaat een zuurrestion. Het zuurrestion van een
alkaanzuur heet een alkaanoaat. Het H-atoom kan ook vervangen worden door een andere groep. Wanneer het waterstofatoom van een alkaanzuur wordt
vervangen door een alkylgroep. Onstaat een verbinding die behoort tot de esters. We delen de structuur in in een deel waarin je een alkaanzuur herkent
(alkanoaat) en het andere deel is een alkylgroep. Als dit de enige karakteristieke groep is spreken we van een alkylalkanoaat.
Esters vindingen we in de natuur in rijp fruit en bloemen. Ruikzintuigen kunnen veel verschillende esters onderscheiden. Het zijn vluchtige verbindingen die
vaak slecht oplossel in water.
Amiden
Amiden zijn verbindingen die ontstaan wanneer een carboxylgroep reageert met een aminogroep. Het alkaanzuur en het alkaanamine koppen aan elkaar en er
komt een molecuul water vrij. De groep die onstaat noemen we dus een amine-groep of een peptide groep. Ze komen veel voor in eiwitten, die daarom ook wel
polypeptiden worden genoemd. De aanwezige -NH en C=O groepen kunnen onderling waterstofbruggen vormen, maar ook met watermoleculen. Ze mengen
daardoor goed met water of trekken het zelfs aan. De naamgeving hoeven wij neit te kennen.
