Algemene anatomie en fysiologie
Hoofdstuk 12: Het cardiovasculaire stelsel: het hart
De functie van het hart in het cardiovasculaire stelsel
Het hart is een pomp en een pomp voorkomt dat vloeistof terug stroomt.
Voor de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen en de afvoer van afvalstoffen zijn onze
lichaamscellen afhankelijk van de omringende interstitiële vloeistof.
De omstandigheden in de interstitiële vloeistof worden stabiel gehouden via een voortdurende
uitwisseling tussen de perifere weefsels e het circulerende bloed.
Als het bloed niet langer stroomt, raakt de toevoer van zuurstof en voedingsstoffen snel uitgeput,
kan het bloed niet langer afvalstoffen opnemen en kunnen hormonen en witte bloedcellen hun
doelcellen niet langer bereiken.
Uiteindelijk zijn alle functies van het bloedvatenstelsel dus afhankelijk van het hart. Dit gespierde
orgaan slaat dagelijks ongeveer 100.000 maal (5 liter per minuut, 300 liter per uur) waarbij het circa
8.000 liter bloed rondpompt (60 badkuipen).
Ondanks zijn indrukwekkende werklast is het hart een klein orgaan, met ruwweg de omvang van een
gebalde vuist.
Bloed stroomt door een netwerk van bloedvaten die vanuit het hart naar de perifere weefsels lopen.
Bloedvaten worden onderverdeeld in:
• De kleine bloedsomloop (pulmonaire circulatie)
o Vervoert bloed van en naar de gaswisselingsoppervlakken van de longen.
• Grote bloedsomloop (systeemcirculatie)
o Vervoert bloed van en naar de rest van het lichaam.
Elke bloedsomloop begint en eindigt bij het hart en bloed verplaatst zich beurtelings door deze twee
bloedsomlopen.
1
, Bloed dat vanuit de grote bloedsomloop naar het hart terugkeert, moet eerst de kleine
bloedsomloop doorlopen voordat het weer in de grote bloedsomloop terugkeert.
Arteriën (slagaders of efferente bloedvaten) voeren bloed van het hart weg.
Venen (aders of afferente bloedvaten) vervoeren bloed naar het hart terug.
Capillairen (haarvaten) zijn kleine, dunwandige bloedvaten tussen de kleinste arteriën en de kleinste
venen.
• Dankzij de dunne wanden van de capillairen kan een uitwisseling plaatsvinden van
voedingstoffen, opgeloste gassen en afvalstoffen tussen het bloed en omringende weefsel.
Het hart bevat 4 musculaire compartimenten
• Twee voor elke bloedsomloop
o Het rechteratrium (rechterboezem)
▪ Ontvangt bloed uit de grote bloedomloop en geeft het door aan het rechter
ventrikel.
o Het rechterventrikel (rechterkamer)
▪ Stuwt bloed de kleine bloedsomloop in.
o Het linkereratrium (linkerboezem)
o Het linkerventrikel (linkerkamer)
Als het hart slaat, trekken eerst de twee atria samen en daarna de twee ventrikels. De twee
ventrikels trekken tegelijkertijd samen en stuwen gelijke hoeveelheden bloed weg.
Paragraaf 1: Het hart is een orgaan met vier compartimenten
Het hart ligt nabij de ventrale borstwand, direct achter het sternum.
Het hart bevindt zich in het mediastinum, de ruimte die de borstholte in twee longholte verdeelt en
die ook de grote vaten, de thymus, de oesophagus en de trachea bevat.
2
Hoofdstuk 12: Het cardiovasculaire stelsel: het hart
De functie van het hart in het cardiovasculaire stelsel
Het hart is een pomp en een pomp voorkomt dat vloeistof terug stroomt.
Voor de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen en de afvoer van afvalstoffen zijn onze
lichaamscellen afhankelijk van de omringende interstitiële vloeistof.
De omstandigheden in de interstitiële vloeistof worden stabiel gehouden via een voortdurende
uitwisseling tussen de perifere weefsels e het circulerende bloed.
Als het bloed niet langer stroomt, raakt de toevoer van zuurstof en voedingsstoffen snel uitgeput,
kan het bloed niet langer afvalstoffen opnemen en kunnen hormonen en witte bloedcellen hun
doelcellen niet langer bereiken.
Uiteindelijk zijn alle functies van het bloedvatenstelsel dus afhankelijk van het hart. Dit gespierde
orgaan slaat dagelijks ongeveer 100.000 maal (5 liter per minuut, 300 liter per uur) waarbij het circa
8.000 liter bloed rondpompt (60 badkuipen).
Ondanks zijn indrukwekkende werklast is het hart een klein orgaan, met ruwweg de omvang van een
gebalde vuist.
Bloed stroomt door een netwerk van bloedvaten die vanuit het hart naar de perifere weefsels lopen.
Bloedvaten worden onderverdeeld in:
• De kleine bloedsomloop (pulmonaire circulatie)
o Vervoert bloed van en naar de gaswisselingsoppervlakken van de longen.
• Grote bloedsomloop (systeemcirculatie)
o Vervoert bloed van en naar de rest van het lichaam.
Elke bloedsomloop begint en eindigt bij het hart en bloed verplaatst zich beurtelings door deze twee
bloedsomlopen.
1
, Bloed dat vanuit de grote bloedsomloop naar het hart terugkeert, moet eerst de kleine
bloedsomloop doorlopen voordat het weer in de grote bloedsomloop terugkeert.
Arteriën (slagaders of efferente bloedvaten) voeren bloed van het hart weg.
Venen (aders of afferente bloedvaten) vervoeren bloed naar het hart terug.
Capillairen (haarvaten) zijn kleine, dunwandige bloedvaten tussen de kleinste arteriën en de kleinste
venen.
• Dankzij de dunne wanden van de capillairen kan een uitwisseling plaatsvinden van
voedingstoffen, opgeloste gassen en afvalstoffen tussen het bloed en omringende weefsel.
Het hart bevat 4 musculaire compartimenten
• Twee voor elke bloedsomloop
o Het rechteratrium (rechterboezem)
▪ Ontvangt bloed uit de grote bloedomloop en geeft het door aan het rechter
ventrikel.
o Het rechterventrikel (rechterkamer)
▪ Stuwt bloed de kleine bloedsomloop in.
o Het linkereratrium (linkerboezem)
o Het linkerventrikel (linkerkamer)
Als het hart slaat, trekken eerst de twee atria samen en daarna de twee ventrikels. De twee
ventrikels trekken tegelijkertijd samen en stuwen gelijke hoeveelheden bloed weg.
Paragraaf 1: Het hart is een orgaan met vier compartimenten
Het hart ligt nabij de ventrale borstwand, direct achter het sternum.
Het hart bevindt zich in het mediastinum, de ruimte die de borstholte in twee longholte verdeelt en
die ook de grote vaten, de thymus, de oesophagus en de trachea bevat.
2
