2025-2026
Stabiliteit en sterkteleer
,Inhoud
Wat is sterkteleer? ..................................................................................................................5
Kernidee .............................................................................................................................5
Situering binnen mechanica ................................................................................................6
Waarom blijven gebouwen staan? ......................................................................................6
Ontwerp- en controleberekeningen...........................................................................................6
Mogelijke examenvragen ....................................................................................................7
Vraag 1 — Meerkeuze ..........................................................................................................7
Vraag 2 — Open vraag .........................................................................................................7
Vraag 3 — Waar/niet waar ...................................................................................................7
Extra oefeningen.................................................................................................................7
Oefening 1........................................................................................................................7
Krachten en statica .................................................................................................................8
Definitie van kracht .............................................................................................................8
Eenheden ...........................................................................................................................8
Basisformules......................................................................................................................8
Soorten belastingen..............................................................................................................8
Resultante kracht ................................................................................................................9
Goniometrie bij krachten .....................................................................................................9
Mogelijke examenvragen ....................................................................................................9
Vraag 1 — Invulvraag ...........................................................................................................9
Vraag 2 — Berekening ..........................................................................................................9
Vraag 3 — Meerkeuze ..........................................................................................................9
Extra oefeningen...............................................................................................................10
Oefening 1......................................................................................................................10
Momenten en momentenevenwicht ......................................................................................10
Definitie van moment ........................................................................................................10
Tekenconventie ................................................................................................................10
Momentenevenwicht .........................................................................................................11
Typische fouten ................................................................................................................11
Mogelijke examenvragen.....................................................................................................11
Vraag 1 — Invulvraag .........................................................................................................11
Vraag 2 — Berekening ........................................................................................................11
Vraag 3 — Waar/niet waar .................................................................................................11
Reactiekrachten ...................................................................................................................12
Wat zijn reactiekrachten? ..................................................................................................12
Veelvoorkomende steunpunten.........................................................................................12
Rekenstrategie..................................................................................................................12
Verdeelde last vervangen .................................................................................................12
Mogelijke examenvragen ..................................................................................................13
Vraag 1 — Meerkeuze ........................................................................................................13
1
, Vraag 2 — Berekening ........................................................................................................13
Vraag 3 — Berekening ........................................................................................................13
Uitwendige krachten .............................................................................................................13
Definitie ............................................................................................................................13
Hoofdindeling....................................................................................................................14
Blijvende belasting ..............................................................................................................14
Veranderlijke belasting......................................................................................................14
Mogelijke examenvragen ..................................................................................................14
Vraag 1 — Meerkeuze ........................................................................................................14
Vraag 2 — Open vraag .......................................................................................................15
Lastendaling .........................................................................................................................15
Kernidee ...........................................................................................................................15
Lijnlast door eigen gewicht van een muur .........................................................................15
Vlakbelasting ....................................................................................................................16
Lijnlast uit vlaklast .............................................................................................................16
Mogelijke examenvragen ..................................................................................................16
Vraag 1 — Open vraag .......................................................................................................16
Vraag 2 — Berekening ........................................................................................................16
Formularium — eerste versie .................................................................................................17
Examenvoorbereiding — eerste versie........................................................................................17
Belangrijkste leerstof.........................................................................................................17
Vaak gevraagde examenzaken .........................................................................................18
Veelgemaakte fouten ...........................................................................................................18
Groot proefexamen — startversie ..........................................................................................18
Deel A — Begrip en theorie ................................................................................................18
Deel B — Berekeningen .....................................................................................................19
Deel C — Waar/niet waar ...................................................................................................19
Oplossingen proefexamen — startversie ...............................................................................19
Inwendige krachten ..............................................................................................................20
Definitie ............................................................................................................................20
Soorten inwendige krachten ..................................................................................................20
Belastinggevallen..............................................................................................................20
Spanning ..........................................................................................................................20
Trek en druk......................................................................................................................21
Voorbeeldvraag ................................................................................................................21
Buiging .................................................................................................................................21
Wat is buiging? .................................................................................................................21
Maximale momenten.........................................................................................................21
Gelijkmatig verdeelde belasting over de volledige overspanning .............................................21
Puntlast in het midden van een eenvoudig opgelegde balk ...................................................21
Weerstandsmoment ..........................................................................................................22
2
, Buigspanning ....................................................................................................................22
Stappenplan voor buigberekeningen .................................................................................22
Uitgewerkt voorbeeld ........................................................................................................22
Examenvragen..................................................................................................................23
Vraag 1 — Waar/niet waar .................................................................................................23
Vraag 2 — Berekening ........................................................................................................23
Vervormingen en trillingen ....................................................................................................23
Rek ...................................................................................................................................23
Elastische verlenging of verkorting....................................................................................24
Thermische uitzetting ........................................................................................................24
Trillingen ...........................................................................................................................24
Examenvragen..................................................................................................................24
Vraag 1 — Berekening ........................................................................................................24
Vraag 2 — Open vraag .......................................................................................................25
Grondkenmerken en funderingen .........................................................................................25
Belang van de ondergrond ................................................................................................25
Samenstelling van grond...................................................................................................25
Belangrijkste grondsoorten ...............................................................................................25
Grondwater .......................................................................................................................26
Funderingen .....................................................................................................................26
Examenvragen..................................................................................................................26
Vraag 1 — Meerkeuze ........................................................................................................26
Vraag 2 — Open vraag .......................................................................................................26
Beton- en staalconstructies ..................................................................................................27
Betonbestanddelen ...........................................................................................................27
Water-cementfactor ..........................................................................................................27
Gewapend beton ..............................................................................................................27
Plaats van wapening .........................................................................................................28
Staalconstructies ..............................................................................................................28
Uitgebreid formularium met voorbeelden ..............................................................................28
Gewichtskracht .................................................................................................................28
Moment.............................................................................................................................28
Totale last uit lijnlast..........................................................................................................29
Spanning ..........................................................................................................................29
Buigmoment bij verdeelde last ..........................................................................................29
Buigmoment bij puntlast in het midden..............................................................................29
Weerstandsmoment rechthoek .........................................................................................29
Buigspanning ....................................................................................................................30
Rek ...................................................................................................................................30
Elastische verlenging ........................................................................................................30
Thermische uitzetting ........................................................................................................30
3
,Oplossingenbundel...............................................................................................................30
Oplossing reactiekrachten.................................................................................................30
Oplossing spanning ..........................................................................................................31
Groot proefexamen ..............................................................................................................31
Deel A — Theorie ...............................................................................................................31
Deel B — Basisberekeningen .............................................................................................31
Deel C — Waar/niet waar ......................................................................................................31
Deel D — Toepassing ........................................................................................................32
Deel E — Examenniveau ...................................................................................................32
Oplossingen proefexamen ....................................................................................................32
Laatste studietips ...............................................................................................................33
4
,Wat is sterkteleer?
Kernidee
Sterkteleer bestudeert hoe constructies reageren op krachten. In de bouwkunde gaat het vooral om stilstaande
constructies: gebouwen, balken, kolommen, vloeren, funderingen en draagstructuren. Een constructie moet veilig
blijven onder belasting.
Sterkteleer onderzoekt drie hoofdvoorwaarden:
Begrip Betekenis Voorbeeld
Een balk mag niet scheuren door
Sterkte De constructie mag niet breken of bezwijken.
buiging.
Een vloer mag niet hinderlijk
Stijfheid De constructie mag niet te veel vervormen.
doorbuigen.
5
, Begrip Betekenis Voorbeeld
De constructie mag niet omvallen, verschuiven of Een toren mag niet omwaaien
Stabiliteit
kantelen. door wind.
Belangrijk: Een constructie kan sterk genoeg zijn, maar toch onbruikbaar zijn als ze te veel
vervormt. Sterkte en stijfheid zijn dus niet hetzelfde.
Situering binnen mechanica
Mechanica wordt ingedeeld in:
Tak Betekenis
Kinematica Bewegingsleer: beschrijft beweging zonder de oorzaak ervan te bestuderen.
Statica Evenwichtsleer: bestudeert lichamen die in rust zijn onder invloed van krachten.
Dynamica Krachtenleer bij beweging: bestudeert krachten en hun effect op beweging.
Sterkteleer sluit vooral aan bij statica, omdat bouwconstructies in normale toestand in evenwicht moeten zijn.
Waarom blijven gebouwen staan?
Gebouwen blijven staan omdat alle krachten met elkaar in evenwicht zijn. Dat betekent:
• de som van de horizontale krachten is nul;
• de som van de verticale krachten is nul;
• de som van de momenten is nul.
Als één van deze voorwaarden niet klopt, ontstaat beweging: verschuiving, zakking, rotatie of kanteling.
Ontwerp- en controleberekeningen
Er zijn twee soorten berekeningen:
Type berekening Doel
Ontwerpberekening Afmetingen bepalen van een nieuw constructie-element.
Controleberekening Nagaan of een bestaand element voldoende sterk/stijf/stabiel is.
Bij berekeningen wordt rekening gehouden met:
• soort belasting: trek, druk, buiging, wind, sneeuw, eigen gewicht;
• wijze van belasting: puntlast, lijnlast, vlaklast;
• materiaal: beton, staal, hout, metselwerk, grond;
• veiligheid;
• vervormingen;
• materiaalgebruik;
6
, • normen en regels.
Mogelijke examenvragen
Vraag 1 — Meerkeuze
Wat betekent stijfheid?
A. De constructie mag niet omvallen.
B. De constructie mag niet te veel vervormen.
C. De constructie mag niet roesten.
D. De constructie mag geen belasting dragen.
Antwoord: B
Uitleg: Stijfheid gaat over vervorming. Een stijve constructie beperkt doorbuiging, rek of verplaatsing.
Vraag 2 — Open vraag
Leg het verschil uit tussen sterkte en stabiliteit.
Antwoord: Sterkte betekent dat een constructie niet mag bezwijken door te hoge spanningen. Stabiliteit
betekent dat een constructie niet mag omvallen, verschuiven of kantelen.
Uitleg: Een kolom kan sterk genoeg zijn tegen druk, maar toch instabiel worden door knik of kanteling.
Vraag 3 — Waar/niet waar
Een constructie die sterk genoeg is, is altijd ook stijf genoeg.
Antwoord: Niet waar.
Uitleg: Een balk kan voldoende weerstand bieden tegen breuk, maar toch te veel doorbuigen.
Extra oefeningen
Oefening 1
Een vloer breekt niet, maar trilt sterk wanneer mensen erop stappen. Welk criterium is vooral problematisch?
Uitwerking: Breuk treedt niet op, dus sterkte is waarschijnlijk voldoende. Het probleem is comfort en
vormverandering.
Correct antwoord: Stijfheid/trillingsgedrag.
Uitleg: Vervormingen en trillingen vallen onder stijfheid.
7
,Krachten en statica
Definitie van kracht
Een kracht is een invloed die een lichaam kan vervormen of in beweging brengen. Een kracht heeft altijd:
• een grootte;
• een richting;
• een zin;
• een aangrijpingspunt.
Een kracht wordt voorgesteld als een vector.
Eenheden
Grootheid Symbool Eenheid
Kracht F N of kN
Massa m kg
Versnelling a m/s²
Gewicht G N of kN
Zwaarteveldsterkte g ongeveer 9,81 m/s²
Basisformules
Formule Betekenis Wanneer gebruiken?
F=m·a kracht uit massa en versnelling Bij algemene krachtwerking.
G=m·g gewichtskracht Bij eigen gewicht of zwaartekracht.
Soorten belastingen
Belasting Voorstelling Eenheid Voorbeeld
Puntlast Eén kracht op één punt N of kN Kolomlast, persoon op balk
Lijnlast Last verdeeld over lengte kN/m Muur op balk
Vlaklast Last verdeeld over oppervlakte kN/m² Vloerbelasting
Belangrijk: Bij berekeningen moet je vaak een verdeelde belasting omzetten naar een equivalente
puntlast.
8
, Resultante kracht
Meerdere krachten kunnen vervangen worden door één kracht met hetzelfde effect: de resultante. Bij
krachten in dezelfde richting:
• zelfde zin: optellen;
• tegengestelde zin: aftrekken.
Bij krachten onder een hoek gebruik je ontbinding in componenten:
• horizontale component;
• verticale component.
Goniometrie bij krachten
Bij een kracht F onder hoek α:
Component Formule
Horizontaal Fx = F · cos α
Verticaal Fy = F · sin α
Gebruik SOS-CAS-TOA bij rechthoekige driehoeken.
Mogelijke examenvragen
Vraag 1 — Invulvraag
Een kracht heeft een grootte, richting, zin en .
Antwoord: aangrijpingspunt.
Uitleg: Deze vier kenmerken bepalen volledig hoe een kracht werkt.
Vraag 2 — Berekening
Een massa van 500 kg werkt als gewicht op een vloer. Bereken G met g = 9,81 m/s².
Uitwerking:
G = m · g = 500 · 9,81 = 4905 N = 4,905 kN.
Correct antwoord: 4,905 kN.
Uitleg: Gewicht is een kracht en wordt dus in N of kN uitgedrukt.
Vraag 3 — Meerkeuze
Een muur op een balk wordt meestal voorgesteld als:
9
Stabiliteit en sterkteleer
,Inhoud
Wat is sterkteleer? ..................................................................................................................5
Kernidee .............................................................................................................................5
Situering binnen mechanica ................................................................................................6
Waarom blijven gebouwen staan? ......................................................................................6
Ontwerp- en controleberekeningen...........................................................................................6
Mogelijke examenvragen ....................................................................................................7
Vraag 1 — Meerkeuze ..........................................................................................................7
Vraag 2 — Open vraag .........................................................................................................7
Vraag 3 — Waar/niet waar ...................................................................................................7
Extra oefeningen.................................................................................................................7
Oefening 1........................................................................................................................7
Krachten en statica .................................................................................................................8
Definitie van kracht .............................................................................................................8
Eenheden ...........................................................................................................................8
Basisformules......................................................................................................................8
Soorten belastingen..............................................................................................................8
Resultante kracht ................................................................................................................9
Goniometrie bij krachten .....................................................................................................9
Mogelijke examenvragen ....................................................................................................9
Vraag 1 — Invulvraag ...........................................................................................................9
Vraag 2 — Berekening ..........................................................................................................9
Vraag 3 — Meerkeuze ..........................................................................................................9
Extra oefeningen...............................................................................................................10
Oefening 1......................................................................................................................10
Momenten en momentenevenwicht ......................................................................................10
Definitie van moment ........................................................................................................10
Tekenconventie ................................................................................................................10
Momentenevenwicht .........................................................................................................11
Typische fouten ................................................................................................................11
Mogelijke examenvragen.....................................................................................................11
Vraag 1 — Invulvraag .........................................................................................................11
Vraag 2 — Berekening ........................................................................................................11
Vraag 3 — Waar/niet waar .................................................................................................11
Reactiekrachten ...................................................................................................................12
Wat zijn reactiekrachten? ..................................................................................................12
Veelvoorkomende steunpunten.........................................................................................12
Rekenstrategie..................................................................................................................12
Verdeelde last vervangen .................................................................................................12
Mogelijke examenvragen ..................................................................................................13
Vraag 1 — Meerkeuze ........................................................................................................13
1
, Vraag 2 — Berekening ........................................................................................................13
Vraag 3 — Berekening ........................................................................................................13
Uitwendige krachten .............................................................................................................13
Definitie ............................................................................................................................13
Hoofdindeling....................................................................................................................14
Blijvende belasting ..............................................................................................................14
Veranderlijke belasting......................................................................................................14
Mogelijke examenvragen ..................................................................................................14
Vraag 1 — Meerkeuze ........................................................................................................14
Vraag 2 — Open vraag .......................................................................................................15
Lastendaling .........................................................................................................................15
Kernidee ...........................................................................................................................15
Lijnlast door eigen gewicht van een muur .........................................................................15
Vlakbelasting ....................................................................................................................16
Lijnlast uit vlaklast .............................................................................................................16
Mogelijke examenvragen ..................................................................................................16
Vraag 1 — Open vraag .......................................................................................................16
Vraag 2 — Berekening ........................................................................................................16
Formularium — eerste versie .................................................................................................17
Examenvoorbereiding — eerste versie........................................................................................17
Belangrijkste leerstof.........................................................................................................17
Vaak gevraagde examenzaken .........................................................................................18
Veelgemaakte fouten ...........................................................................................................18
Groot proefexamen — startversie ..........................................................................................18
Deel A — Begrip en theorie ................................................................................................18
Deel B — Berekeningen .....................................................................................................19
Deel C — Waar/niet waar ...................................................................................................19
Oplossingen proefexamen — startversie ...............................................................................19
Inwendige krachten ..............................................................................................................20
Definitie ............................................................................................................................20
Soorten inwendige krachten ..................................................................................................20
Belastinggevallen..............................................................................................................20
Spanning ..........................................................................................................................20
Trek en druk......................................................................................................................21
Voorbeeldvraag ................................................................................................................21
Buiging .................................................................................................................................21
Wat is buiging? .................................................................................................................21
Maximale momenten.........................................................................................................21
Gelijkmatig verdeelde belasting over de volledige overspanning .............................................21
Puntlast in het midden van een eenvoudig opgelegde balk ...................................................21
Weerstandsmoment ..........................................................................................................22
2
, Buigspanning ....................................................................................................................22
Stappenplan voor buigberekeningen .................................................................................22
Uitgewerkt voorbeeld ........................................................................................................22
Examenvragen..................................................................................................................23
Vraag 1 — Waar/niet waar .................................................................................................23
Vraag 2 — Berekening ........................................................................................................23
Vervormingen en trillingen ....................................................................................................23
Rek ...................................................................................................................................23
Elastische verlenging of verkorting....................................................................................24
Thermische uitzetting ........................................................................................................24
Trillingen ...........................................................................................................................24
Examenvragen..................................................................................................................24
Vraag 1 — Berekening ........................................................................................................24
Vraag 2 — Open vraag .......................................................................................................25
Grondkenmerken en funderingen .........................................................................................25
Belang van de ondergrond ................................................................................................25
Samenstelling van grond...................................................................................................25
Belangrijkste grondsoorten ...............................................................................................25
Grondwater .......................................................................................................................26
Funderingen .....................................................................................................................26
Examenvragen..................................................................................................................26
Vraag 1 — Meerkeuze ........................................................................................................26
Vraag 2 — Open vraag .......................................................................................................26
Beton- en staalconstructies ..................................................................................................27
Betonbestanddelen ...........................................................................................................27
Water-cementfactor ..........................................................................................................27
Gewapend beton ..............................................................................................................27
Plaats van wapening .........................................................................................................28
Staalconstructies ..............................................................................................................28
Uitgebreid formularium met voorbeelden ..............................................................................28
Gewichtskracht .................................................................................................................28
Moment.............................................................................................................................28
Totale last uit lijnlast..........................................................................................................29
Spanning ..........................................................................................................................29
Buigmoment bij verdeelde last ..........................................................................................29
Buigmoment bij puntlast in het midden..............................................................................29
Weerstandsmoment rechthoek .........................................................................................29
Buigspanning ....................................................................................................................30
Rek ...................................................................................................................................30
Elastische verlenging ........................................................................................................30
Thermische uitzetting ........................................................................................................30
3
,Oplossingenbundel...............................................................................................................30
Oplossing reactiekrachten.................................................................................................30
Oplossing spanning ..........................................................................................................31
Groot proefexamen ..............................................................................................................31
Deel A — Theorie ...............................................................................................................31
Deel B — Basisberekeningen .............................................................................................31
Deel C — Waar/niet waar ......................................................................................................31
Deel D — Toepassing ........................................................................................................32
Deel E — Examenniveau ...................................................................................................32
Oplossingen proefexamen ....................................................................................................32
Laatste studietips ...............................................................................................................33
4
,Wat is sterkteleer?
Kernidee
Sterkteleer bestudeert hoe constructies reageren op krachten. In de bouwkunde gaat het vooral om stilstaande
constructies: gebouwen, balken, kolommen, vloeren, funderingen en draagstructuren. Een constructie moet veilig
blijven onder belasting.
Sterkteleer onderzoekt drie hoofdvoorwaarden:
Begrip Betekenis Voorbeeld
Een balk mag niet scheuren door
Sterkte De constructie mag niet breken of bezwijken.
buiging.
Een vloer mag niet hinderlijk
Stijfheid De constructie mag niet te veel vervormen.
doorbuigen.
5
, Begrip Betekenis Voorbeeld
De constructie mag niet omvallen, verschuiven of Een toren mag niet omwaaien
Stabiliteit
kantelen. door wind.
Belangrijk: Een constructie kan sterk genoeg zijn, maar toch onbruikbaar zijn als ze te veel
vervormt. Sterkte en stijfheid zijn dus niet hetzelfde.
Situering binnen mechanica
Mechanica wordt ingedeeld in:
Tak Betekenis
Kinematica Bewegingsleer: beschrijft beweging zonder de oorzaak ervan te bestuderen.
Statica Evenwichtsleer: bestudeert lichamen die in rust zijn onder invloed van krachten.
Dynamica Krachtenleer bij beweging: bestudeert krachten en hun effect op beweging.
Sterkteleer sluit vooral aan bij statica, omdat bouwconstructies in normale toestand in evenwicht moeten zijn.
Waarom blijven gebouwen staan?
Gebouwen blijven staan omdat alle krachten met elkaar in evenwicht zijn. Dat betekent:
• de som van de horizontale krachten is nul;
• de som van de verticale krachten is nul;
• de som van de momenten is nul.
Als één van deze voorwaarden niet klopt, ontstaat beweging: verschuiving, zakking, rotatie of kanteling.
Ontwerp- en controleberekeningen
Er zijn twee soorten berekeningen:
Type berekening Doel
Ontwerpberekening Afmetingen bepalen van een nieuw constructie-element.
Controleberekening Nagaan of een bestaand element voldoende sterk/stijf/stabiel is.
Bij berekeningen wordt rekening gehouden met:
• soort belasting: trek, druk, buiging, wind, sneeuw, eigen gewicht;
• wijze van belasting: puntlast, lijnlast, vlaklast;
• materiaal: beton, staal, hout, metselwerk, grond;
• veiligheid;
• vervormingen;
• materiaalgebruik;
6
, • normen en regels.
Mogelijke examenvragen
Vraag 1 — Meerkeuze
Wat betekent stijfheid?
A. De constructie mag niet omvallen.
B. De constructie mag niet te veel vervormen.
C. De constructie mag niet roesten.
D. De constructie mag geen belasting dragen.
Antwoord: B
Uitleg: Stijfheid gaat over vervorming. Een stijve constructie beperkt doorbuiging, rek of verplaatsing.
Vraag 2 — Open vraag
Leg het verschil uit tussen sterkte en stabiliteit.
Antwoord: Sterkte betekent dat een constructie niet mag bezwijken door te hoge spanningen. Stabiliteit
betekent dat een constructie niet mag omvallen, verschuiven of kantelen.
Uitleg: Een kolom kan sterk genoeg zijn tegen druk, maar toch instabiel worden door knik of kanteling.
Vraag 3 — Waar/niet waar
Een constructie die sterk genoeg is, is altijd ook stijf genoeg.
Antwoord: Niet waar.
Uitleg: Een balk kan voldoende weerstand bieden tegen breuk, maar toch te veel doorbuigen.
Extra oefeningen
Oefening 1
Een vloer breekt niet, maar trilt sterk wanneer mensen erop stappen. Welk criterium is vooral problematisch?
Uitwerking: Breuk treedt niet op, dus sterkte is waarschijnlijk voldoende. Het probleem is comfort en
vormverandering.
Correct antwoord: Stijfheid/trillingsgedrag.
Uitleg: Vervormingen en trillingen vallen onder stijfheid.
7
,Krachten en statica
Definitie van kracht
Een kracht is een invloed die een lichaam kan vervormen of in beweging brengen. Een kracht heeft altijd:
• een grootte;
• een richting;
• een zin;
• een aangrijpingspunt.
Een kracht wordt voorgesteld als een vector.
Eenheden
Grootheid Symbool Eenheid
Kracht F N of kN
Massa m kg
Versnelling a m/s²
Gewicht G N of kN
Zwaarteveldsterkte g ongeveer 9,81 m/s²
Basisformules
Formule Betekenis Wanneer gebruiken?
F=m·a kracht uit massa en versnelling Bij algemene krachtwerking.
G=m·g gewichtskracht Bij eigen gewicht of zwaartekracht.
Soorten belastingen
Belasting Voorstelling Eenheid Voorbeeld
Puntlast Eén kracht op één punt N of kN Kolomlast, persoon op balk
Lijnlast Last verdeeld over lengte kN/m Muur op balk
Vlaklast Last verdeeld over oppervlakte kN/m² Vloerbelasting
Belangrijk: Bij berekeningen moet je vaak een verdeelde belasting omzetten naar een equivalente
puntlast.
8
, Resultante kracht
Meerdere krachten kunnen vervangen worden door één kracht met hetzelfde effect: de resultante. Bij
krachten in dezelfde richting:
• zelfde zin: optellen;
• tegengestelde zin: aftrekken.
Bij krachten onder een hoek gebruik je ontbinding in componenten:
• horizontale component;
• verticale component.
Goniometrie bij krachten
Bij een kracht F onder hoek α:
Component Formule
Horizontaal Fx = F · cos α
Verticaal Fy = F · sin α
Gebruik SOS-CAS-TOA bij rechthoekige driehoeken.
Mogelijke examenvragen
Vraag 1 — Invulvraag
Een kracht heeft een grootte, richting, zin en .
Antwoord: aangrijpingspunt.
Uitleg: Deze vier kenmerken bepalen volledig hoe een kracht werkt.
Vraag 2 — Berekening
Een massa van 500 kg werkt als gewicht op een vloer. Bereken G met g = 9,81 m/s².
Uitwerking:
G = m · g = 500 · 9,81 = 4905 N = 4,905 kN.
Correct antwoord: 4,905 kN.
Uitleg: Gewicht is een kracht en wordt dus in N of kN uitgedrukt.
Vraag 3 — Meerkeuze
Een muur op een balk wordt meestal voorgesteld als:
9
