Individual differences and personality
Introductie
Idiographic approach voordelen → Het kan interessante inzichten
verschaffen in de onderscheidende kenmerken van iemands
persoonlijkheid en zelfs aanwijzingen geven over de oorsprong van die
kenmerken
Zwaktes → Inefficiënt (duur en tijd) en gebaseerd op 1/kleine groep
personen. Ook klein deel van de persoonlijkheid dat opvalt. Geen
algemene wetmatigheden
Nomothetic approach sterkte → Stelt ons in staat om algemene
wetmatigheden van persoonlijkheid te ontdekken. Ook over de
persoonlijkheid van individuele personen (algemeen → specifiek)
Hoofdstuk 1
Bij persoonlijkheid wil een score van 0 niet zeggen dat deze persoon deze
persoonlijkheid niet heeft. Er is dus geen absoluut nulpunt
Manieren om zinvol te vergelijken → mensen ranken op bepaalde score.
Nadeel is dat het verschil (interval) tussen ranks niet betekenisvol kan zijn.
Belangrijkste is dat er ongeveer gelijke intervallen/(quasi)
intervalvariabelen weergegeven worden in het niveau van de eigenschap.
Dit maakt het soms wel lastig om verschillende eigenschappen te
vergelijken, vanwege de verschillende scores (IQ 100 en sociaal 50)
Daarom standaardscores berekenen: (x - μ) / σ (z-score)
Standaarddeviatie
Eigenschappen z-score:
1. Gemiddelde score is precies 0
2. Standaardafwijking is precies 1
Bij een normaalverdeling is een z-score van 0 gelijk aan hoger dan 50%, 1
is 85%, 2 is 98% en andersom. Het percentage van scores onder een
gegeven score wordt vaak percentiel genoemd. T-score is het gemiddelde
50 en sd 10.
Voor een grote groep mensen die een bepaald niveau van de ene
variabele hebben, geeft de correlatie (r) een indicatie van wat het
gemiddelde niveau van de andere variabele voor die specifieke groep
mensen zal zijn
,rxy (correlatie) =
2 voorwaarden voor nauwkeurige schatting in populatie:
1. Representatieve groep
2. Grote steekproef
Soorten betrouwbaarheid m.b.t. ‘error’:
- Interne consistentie → Error in items. Betrouwbaarheid hangt af van
aantal items en de correlatie tussen items. Correlatie zegt in
hoeverre de items dezelfde eigenschap meet, waardoor de error
wordt verkleint. Dit kan elkaar compenseren (hoog aantal items
compenseert lage r en andersom). Het geeft dus het aandeel van de
variantie in de meting weer dat te wijten is aan het
gemeenschappelijke element (Cronbach’s α), alpha coëfficiënt zegt
niet alles. Hoog kan ook betekenen dat je 2 zelfs hebt die andere
eigenschappen meet.
- Interbeoordelaar → Hetzelfde als ↑ maar dan beoordelaars i.p.v.
items. Geeft het aandeel van de variantie in de totale beoordelingen
weer dat overeenkomt met de beoordelingen van de verschillende
waarnemers. Het resterende deel is de ‘error’.
- Test-hertest → Laag kan ook liggen aan snel veranderbare
eigenschappen (emoties). Vraag dan naar over het algemeen
Testen voor interne consistentie:
- Spearman-Brown formula: , k is het aantal items en r̄ is
de correlatie tussen items.
- , si is de variantie van elk item en sx² is de variantie van
de gehele set
- Split half → correlatie met 2 helften. Spearman-brown: k = 2
- Parallel vorm → correlatie tussen gelijkaardige tests
Betrouwbaarheid gaat over de mate waarin onze metingen een
betekenisvolle eigenschap weergeven en validiteit over welke eigenschap
dit precies is.
Manieren om de validiteit te beoordelen:
- Inhoudsvaliditeit → De items moeten alle kenmerken van de
beoogde eigenschappen beoordelen en mogen geen kenmerken van
andere, irrelevante eigenschappen beoordelen.
- Constructvaliditeit → Construct wil zeggen dat de eigenschap die
wordt gemeten een concept of ‘geconstrueerd’ is, en geen concreet
, of tastbaar iets (intelligentie). Constructvaliditeit betekent dat een
meting daadwerkelijk hetzelfde construct meet dat we willen meten.
2 soorten:
1. convergent → Onderzoeken in hoeverre er een sterke correlatie
bestaat met variabelen die kenmerken meten die sterk lijken
op (of tegenovergesteld zijn aan) het kenmerk dat onze schaal
beoogt te meten.
2. discriminant → Onderzoek in hoeverre er een verband bestaat
met variabelen die kenmerken meten die geen verband
houden met de kenmerken dat onze schaal beoogt te meten.
- Criteriumvaliditeit (voorspellend) → relatie tussen meting en
voorspelling. De uitkomst (criterium) variabele hangt mogelijk van
meer constructen af. Dus is de correlatie hoog genoeg om de test
bruikbaar te maken voor het voorspellen van de uitkomsten.
Verschillende methoden om metingen uit te voeren:
- Zelfrapportage → De metingen moeten gestructureerd en objectief
zijn in de zin dat (1) iedereen dezelfde reeks vragen krijgt en (2) er
voor elke reeks een vaste reeks antwoordmogelijkheden is. Redelijk
nauwkeurig, lage kosten en efficiënt. Nauwkeurigheid hangt af van:
1. dat mensen over het algemeen redelijk goed op de hoogte zijn
van hun gedrag, gedachten en gevoelens
2. dat mensen bereid zijn om het te rapporteren
Zelfbeoordelingen zijn minder accuraat
- Observator rapportage → Kan objectiever zijn, maar niet altijd. Ook
context gebonden (school, werk, etc.)
- Directe waarnemingen → Frequentie en intensiteit van gedrag
meten. Kan in persoonlijke settings of in het laboratorium
(kunstmatige setting). Heel informatief maar kost veel tijd en moeite
(veel situaties en gelegenheden)
- Biodata (gegevens over levensloop) → Verzamelen van informatie
over het leven van die persoon (telefoongebruik, cijfers, etc.).
Voordelen zijn dat het mijlpalen weergeeft en objectief. Nadeel is dat
het niet heel nauwkeurig is vanwege meerdere oorzaken.
Zelfrapportage en observator rapportages worden het vaakst gebruikt
vanwege hun grote efficiëntie bij het leveren van nauwkeurige metingen
Hoofdstuk 2
Persoonlijkheidstrek definitie:
1. Verschillen tussen individuen → beschrijvingen van iemands
persoonlijkheid alleen zinvol als deze (in) direct vergeleken kunnen
worden.
, 2. Bepaalde conceptueel gerelateerde manieren te gedragen, denken
of voelen → sterke neiging om het te vertonen.
3. Conceptueel met elkaar verbonden → bepaald gedrag kan verband
houden met 1 of meerdere verschillende eigenschappen.
4. In verschillende relevante situaties
5. Over een vrij lange periode → patroon over lange tijd. Minstens een
paar jaar, kan veranderen.
Uit verschillende onderzoeken bleek dat gedragingen die vermoedelijk
verband hielden met dezelfde onderliggende eigenschap in verschillende
situaties een zwakke correlatie vertoonden. Mischel concludeerde daarom
dat persoonlijkheidskenmerken niet bruikbaar zouden zijn om gedrag van
mensen te voorspellen/verklaren.
Onderzoek Hartshorne & May → keken of kinderen verschillende
gedragingen toonden die verband hielden met altruïsme, zelfbeheersing
en eerlijkheid. Ze vonden een lage correlatie tussen gedrag in
verschillende situaties (r = .20).
Door dit onderzoek concludeerde Mischel en anderen dat individuele
verschillen in gedrag in overgrote mate afhangen van de specifieke
situaties. Anderen waren het hier niet mee eens en stelden dat
consistentie tussen situaties kan worden aangetoond wanneer
gedragswaarnemingen over vele situaties heen worden samengevoegd
(gemiddeld) i.p.v. maar 2 situaties.
Rushton, Brainerd en Pressley toonden aan dat Hartshorne & May ook het
gemiddelde altruïsmeniveau hadden berekend binnen twee reeksen. De
correlatie hiertussen was .50 of .60.
Hoewel het misschien moeilijk is om het gedrag van mensen in een
specifieke situatie te voorspellen, kunnen we toch redelijk goed de
algemene gedragspatronen van mensen voorspellen.
Persoonlijkheden hebben op 2 manieren invloed op situaties:
1. Mensen kunnen hun situatie kiezen (b.v. soort feestje)
2. Mensen kunnen hun situatie oproepen/beïnvloeden (aardig doen
tegen mensen, dan doen ze aardig terug)
Sommige situaties die gedrag beïnvloeden worden dus beïnvloed door de
persoonlijkheid van mensen.
Vragenlijsten van zelf- en observator reports staan bekend als
gestructureerde (gesloten vragen met enkele opties)
Introductie
Idiographic approach voordelen → Het kan interessante inzichten
verschaffen in de onderscheidende kenmerken van iemands
persoonlijkheid en zelfs aanwijzingen geven over de oorsprong van die
kenmerken
Zwaktes → Inefficiënt (duur en tijd) en gebaseerd op 1/kleine groep
personen. Ook klein deel van de persoonlijkheid dat opvalt. Geen
algemene wetmatigheden
Nomothetic approach sterkte → Stelt ons in staat om algemene
wetmatigheden van persoonlijkheid te ontdekken. Ook over de
persoonlijkheid van individuele personen (algemeen → specifiek)
Hoofdstuk 1
Bij persoonlijkheid wil een score van 0 niet zeggen dat deze persoon deze
persoonlijkheid niet heeft. Er is dus geen absoluut nulpunt
Manieren om zinvol te vergelijken → mensen ranken op bepaalde score.
Nadeel is dat het verschil (interval) tussen ranks niet betekenisvol kan zijn.
Belangrijkste is dat er ongeveer gelijke intervallen/(quasi)
intervalvariabelen weergegeven worden in het niveau van de eigenschap.
Dit maakt het soms wel lastig om verschillende eigenschappen te
vergelijken, vanwege de verschillende scores (IQ 100 en sociaal 50)
Daarom standaardscores berekenen: (x - μ) / σ (z-score)
Standaarddeviatie
Eigenschappen z-score:
1. Gemiddelde score is precies 0
2. Standaardafwijking is precies 1
Bij een normaalverdeling is een z-score van 0 gelijk aan hoger dan 50%, 1
is 85%, 2 is 98% en andersom. Het percentage van scores onder een
gegeven score wordt vaak percentiel genoemd. T-score is het gemiddelde
50 en sd 10.
Voor een grote groep mensen die een bepaald niveau van de ene
variabele hebben, geeft de correlatie (r) een indicatie van wat het
gemiddelde niveau van de andere variabele voor die specifieke groep
mensen zal zijn
,rxy (correlatie) =
2 voorwaarden voor nauwkeurige schatting in populatie:
1. Representatieve groep
2. Grote steekproef
Soorten betrouwbaarheid m.b.t. ‘error’:
- Interne consistentie → Error in items. Betrouwbaarheid hangt af van
aantal items en de correlatie tussen items. Correlatie zegt in
hoeverre de items dezelfde eigenschap meet, waardoor de error
wordt verkleint. Dit kan elkaar compenseren (hoog aantal items
compenseert lage r en andersom). Het geeft dus het aandeel van de
variantie in de meting weer dat te wijten is aan het
gemeenschappelijke element (Cronbach’s α), alpha coëfficiënt zegt
niet alles. Hoog kan ook betekenen dat je 2 zelfs hebt die andere
eigenschappen meet.
- Interbeoordelaar → Hetzelfde als ↑ maar dan beoordelaars i.p.v.
items. Geeft het aandeel van de variantie in de totale beoordelingen
weer dat overeenkomt met de beoordelingen van de verschillende
waarnemers. Het resterende deel is de ‘error’.
- Test-hertest → Laag kan ook liggen aan snel veranderbare
eigenschappen (emoties). Vraag dan naar over het algemeen
Testen voor interne consistentie:
- Spearman-Brown formula: , k is het aantal items en r̄ is
de correlatie tussen items.
- , si is de variantie van elk item en sx² is de variantie van
de gehele set
- Split half → correlatie met 2 helften. Spearman-brown: k = 2
- Parallel vorm → correlatie tussen gelijkaardige tests
Betrouwbaarheid gaat over de mate waarin onze metingen een
betekenisvolle eigenschap weergeven en validiteit over welke eigenschap
dit precies is.
Manieren om de validiteit te beoordelen:
- Inhoudsvaliditeit → De items moeten alle kenmerken van de
beoogde eigenschappen beoordelen en mogen geen kenmerken van
andere, irrelevante eigenschappen beoordelen.
- Constructvaliditeit → Construct wil zeggen dat de eigenschap die
wordt gemeten een concept of ‘geconstrueerd’ is, en geen concreet
, of tastbaar iets (intelligentie). Constructvaliditeit betekent dat een
meting daadwerkelijk hetzelfde construct meet dat we willen meten.
2 soorten:
1. convergent → Onderzoeken in hoeverre er een sterke correlatie
bestaat met variabelen die kenmerken meten die sterk lijken
op (of tegenovergesteld zijn aan) het kenmerk dat onze schaal
beoogt te meten.
2. discriminant → Onderzoek in hoeverre er een verband bestaat
met variabelen die kenmerken meten die geen verband
houden met de kenmerken dat onze schaal beoogt te meten.
- Criteriumvaliditeit (voorspellend) → relatie tussen meting en
voorspelling. De uitkomst (criterium) variabele hangt mogelijk van
meer constructen af. Dus is de correlatie hoog genoeg om de test
bruikbaar te maken voor het voorspellen van de uitkomsten.
Verschillende methoden om metingen uit te voeren:
- Zelfrapportage → De metingen moeten gestructureerd en objectief
zijn in de zin dat (1) iedereen dezelfde reeks vragen krijgt en (2) er
voor elke reeks een vaste reeks antwoordmogelijkheden is. Redelijk
nauwkeurig, lage kosten en efficiënt. Nauwkeurigheid hangt af van:
1. dat mensen over het algemeen redelijk goed op de hoogte zijn
van hun gedrag, gedachten en gevoelens
2. dat mensen bereid zijn om het te rapporteren
Zelfbeoordelingen zijn minder accuraat
- Observator rapportage → Kan objectiever zijn, maar niet altijd. Ook
context gebonden (school, werk, etc.)
- Directe waarnemingen → Frequentie en intensiteit van gedrag
meten. Kan in persoonlijke settings of in het laboratorium
(kunstmatige setting). Heel informatief maar kost veel tijd en moeite
(veel situaties en gelegenheden)
- Biodata (gegevens over levensloop) → Verzamelen van informatie
over het leven van die persoon (telefoongebruik, cijfers, etc.).
Voordelen zijn dat het mijlpalen weergeeft en objectief. Nadeel is dat
het niet heel nauwkeurig is vanwege meerdere oorzaken.
Zelfrapportage en observator rapportages worden het vaakst gebruikt
vanwege hun grote efficiëntie bij het leveren van nauwkeurige metingen
Hoofdstuk 2
Persoonlijkheidstrek definitie:
1. Verschillen tussen individuen → beschrijvingen van iemands
persoonlijkheid alleen zinvol als deze (in) direct vergeleken kunnen
worden.
, 2. Bepaalde conceptueel gerelateerde manieren te gedragen, denken
of voelen → sterke neiging om het te vertonen.
3. Conceptueel met elkaar verbonden → bepaald gedrag kan verband
houden met 1 of meerdere verschillende eigenschappen.
4. In verschillende relevante situaties
5. Over een vrij lange periode → patroon over lange tijd. Minstens een
paar jaar, kan veranderen.
Uit verschillende onderzoeken bleek dat gedragingen die vermoedelijk
verband hielden met dezelfde onderliggende eigenschap in verschillende
situaties een zwakke correlatie vertoonden. Mischel concludeerde daarom
dat persoonlijkheidskenmerken niet bruikbaar zouden zijn om gedrag van
mensen te voorspellen/verklaren.
Onderzoek Hartshorne & May → keken of kinderen verschillende
gedragingen toonden die verband hielden met altruïsme, zelfbeheersing
en eerlijkheid. Ze vonden een lage correlatie tussen gedrag in
verschillende situaties (r = .20).
Door dit onderzoek concludeerde Mischel en anderen dat individuele
verschillen in gedrag in overgrote mate afhangen van de specifieke
situaties. Anderen waren het hier niet mee eens en stelden dat
consistentie tussen situaties kan worden aangetoond wanneer
gedragswaarnemingen over vele situaties heen worden samengevoegd
(gemiddeld) i.p.v. maar 2 situaties.
Rushton, Brainerd en Pressley toonden aan dat Hartshorne & May ook het
gemiddelde altruïsmeniveau hadden berekend binnen twee reeksen. De
correlatie hiertussen was .50 of .60.
Hoewel het misschien moeilijk is om het gedrag van mensen in een
specifieke situatie te voorspellen, kunnen we toch redelijk goed de
algemene gedragspatronen van mensen voorspellen.
Persoonlijkheden hebben op 2 manieren invloed op situaties:
1. Mensen kunnen hun situatie kiezen (b.v. soort feestje)
2. Mensen kunnen hun situatie oproepen/beïnvloeden (aardig doen
tegen mensen, dan doen ze aardig terug)
Sommige situaties die gedrag beïnvloeden worden dus beïnvloed door de
persoonlijkheid van mensen.
Vragenlijsten van zelf- en observator reports staan bekend als
gestructureerde (gesloten vragen met enkele opties)
