Media Culture | Notities | KU Leuven | 2025/26

MEDIACULTUUR
INHOUD

inhoud..................................................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
les 1: Inleiding - hoge cultuur versus populaire cultuur ................................................................................................... 7
Leerdoelen: .............................................................................................................................................................. 7
Studiemateriaal ........................................................................................................................................................ 7
Onderzoek en evaluatie ............................................................................................................................................ 7
Introductie Mediacultuur .......................................................................................................................................... 7
1. Wat is cultuur? Sociologische wortels .............................................................................................................. 8
Culturele sociologie van Emile Durkheim en Max Weber.......................................................................................... 8
2. Hoge cultuur versus populaire cultuur .............................................................................................................. 8
Een korte culturele geschiedenis ........................................................................................................................... 8
Culturele elite ><Gewone mensen ......................................................................................................................... 9
Hoge cultuur versus 'massacultuur (media) cultuur' ................................................................................................... 9
20e eeuw: de opkomst, populariteit en invloed van massamedia ............................................................................. 9
Kritische theorie over de 'cultuurindustrie' (Horkheimer en Adorno, 1944) ................................................................ 9
In de academische wereld.. ................................................................................................................................. 10
Afbraakfilm en entertainment .............................................................................................................................. 10
De relevantie van het bestuderen van mediacultuur ................................................................................................. 10
Populaire Cultuur Begrijpen (2010) ....................................................................................................................... 11
Van massamedia tot internet, sociale media, influencers ...................................................................................... 11
Les 2: Media en ideologie ........................................................................................................................................... 11
Analyse relatie media en samenleving .................................................................................................................. 11
Ideologie en mediatekst .......................................................................................................................................... 11
Ideologie en mediatekst ...................................................................................................................................... 12
De kapitalistische ideologie van (neo)liberalisme ..................................................................................................... 12
De ideologie van het (neo)liberalisme ...................................................................................................................... 12
De ideologie van het neoliberalisme in mediateksten ............................................................................................... 12
Realityshows – 'The Apprentice' (2004) ................................................................................................................. 12
Realityshows – Survivor (1992-...) ......................................................................................................................... 13
De betekenis van gewichtsverlies in realityshows ................................................................................................. 13
Het neoliberale orgaan ........................................................................................................................................... 14
'Extreme make-over' (2002-2007): ........................................................................................................................ 14
De ideologie van het neoliberalisme in mediateksten ............................................................................................... 14
Reclame: iconische merken als ideologische parasieten .......................................................................................... 14
Conclusie: media en hegemoniale ideologie ............................................................................................................ 15
Les 3: Horror – gastcollege matthias de Bondt ............................................................................................................. 15


1

, Horror als genre...................................................................................................................................................... 15
De aantrekkingskracht van horror? .......................................................................................................................... 15
= De ideologische theorie .................................................................................................................................... 15
De basisprincipes (Hout) ..................................................................................................................................... 15
Reactionair of progressief - Lowenstein ................................................................................................................ 17
Het vrouwelijke monster - Creed .......................................................................................................................... 17
Van monster naar monster – Creed / Hunter ......................................................................................................... 18
Conclusie .............................................................................................................................................................. 19
les 4: Fantasiefictie .................................................................................................................................................... 19
De populariteit van het fantasygenre........................................................................................................................ 19
De culturele wortels van fantasyfictie: Romantiek in Europa van de 18e en 19e eeuw ................................................. 20
De romanticus Kritiek Over modernisering: .......................................................................................................... 20
Moderniteit en romantische onvrede in Europa van de 18e / 19e eeuw ....................................................................... 20
Het alternatieve romantische wereldbeeld ........................................................................................................... 21
Het alternatieve romantische wereldbeeld in Kunstwerelden ............................................................................... 21
Romantiek en het fantasygenre ............................................................................................................................... 22
JRR Tolkien (1892-1973): De romantische erfenis in fantasy ...................................................................................... 22
J.R.R. Tolkien (1892-1973) - LEZEN IN DE BAN VAN DE RING .................................................................................. 22
HET FANTASYGENRE .............................................................................................................................................. 23
TRANSMEDIALITEIT VAN BOEKEN, FILMS NAAR ONLINE COMPUTERSPELLEN ....................................................... 23
het fantasygenre - GLOBALISERING EN BANALE KOSMOPOLITISME ...................................................................... 23
HET WERELDWIJDE CULTURELE AANTREKKINGSKRACHT VAN HET FANTASYGENRE UITLEGGEN .............................. 24
les 5: Sciencefiction ................................................................................................................................................... 24
Sciencefiction ........................................................................................................................................................ 24
Reflecteren en vormgeven: .................................................................................................................................. 24
Maatschappelijke functie van sciencefiction ............................................................................................................ 25
Tussen sciencefiction en wetenschapsfactie ........................................................................................................ 25
EVOLUTIE: VROEGE SCI-FI MODERNISTISCHE VOORUITGANG: RUIMTE-EXPORATIE ................................................. 25
Evolutie: het gouden tijdperk van de sciencefiction 1937-1950 .................................................................................. 25
Verkenning van het universum ............................................................................................................................. 26
Tussen sciencefiction en wetenschapsfactie ........................................................................................................... 26
Onderwerp 1 in sciencefiction: Van surveillance naar sousveillance ......................................................................... 26
SOCIALE THEORIE OVER MODERNE BEWAKING ................................................................................................. 27
DIGITALE TECHNOLOGIE: van SURVEILLANCE → SOUSveillance ........................................................................ 27
Google, Meta, TikTok en... de STate → Nu: is Grote broer Weer kijken? .................................................................. 28
ONDERWERP 2: VAN HUMANISME NAAR POSTHUMANISME .................................................................................... 28
BRAVE NEW WORLD – HAALBARE MENSEN ......................................................................................................... 28
FRANCIS FUKUYAMA – Onze psothumane furure (2002) – De profetie van een dappere nieuwe wereld .................... 29
Humanisme versus transhumanisme - het einde van de mensheid zoals wij die kennen? ........................................ 29

2

, ONDERWERP 3: MACHINES – van controle naar BUITEN CONTROLE ......................................................................... 30
Wetenschap & technologie: buiten controle ......................................................................................................... 30
HIJ LEEFT! VAN FRANKENSTEIN NAAR ROBOTCS .................................................................................................. 31
'de nieuwe Frankensteins' (Dinello, p. 89) ............................................................................................................. 31
UIT DE CONTROLE: DE PROBLEEM VAN AI EN ROBOTICA ..................................................................................... 31
'Mensenhatende supercomputers' (dinello, p.91) ................................................................................................. 31
CONCLUSIE ........................................................................................................................................................... 32
les 6: Paranoiafictie.................................................................................................................................................... 32
Complottheorieën Over Mediacultuur - Illuminati die de muziekindustrie beheersen .................................................. 32
Complottheorieën over covid via media, internet, sociale media, Facebook, YouTubers, influencers... ....................... 32
Samenzweringsverhalen in mediateksten ................................................................................................................ 32
"paranoia thriller" Een groeiend genre? ................................................................................................................. 32
Samenzweringsverhalen in mediateksten ............................................................................................................. 33
Wat zijn complottheorieën? .................................................................................................................................... 33
Het bestuderen van complottheorieën als cultureel fenomeen ................................................................................. 33
Complottheorieën: ................................................................................................................................................. 34
Popularisering en Normalisatie ........................................................................................................................... 34
De popularisering en normalisering van complottheorieën in de Nederland .............................................................. 34
De popularisering en normalisering van complottheorieën ........................................................................................ 34
De transformatie van complottheorieën in de Westen .............................................................................................. 34
Moderne complottheorieën en de geboorte van de Detectiveroman (Boltanski, 2014) ........................................... 35
De Mantsjoeriaanse kandidaat (1962) .................................................................................................................. 35
Alle mannen van de president (1976) – na Watergate ............................................................................................. 35
De x Files (1993-2002) ......................................................................................................................................... 35
Thuisland (2011-2020) ......................................................................................................................................... 35
Waarom meer complottheorieën in Mediateksten In de afgelopen decennia? ........................................................... 35
1. de waarheid is daarbuiten ................................................................................................................................ 36
2. niets is wat het lijkt .......................................................................................................................................... 36
3. Ik wil geloven! – existentiële onzekerheid – de onttovering van de wereld ............................................................ 36
Conclusie .............................................................................................................................................................. 37
Les 7: Postmoderne teksten ....................................................................................................................................... 37
De substantie (2024) een postmoderne film ............................................................................................................. 37
Wat is postmodernisme? ........................................................................................................................................ 38
De einde van geloof in Moderne vooruitgang ....................................................................................................... 38
Moderniteit ............................................................................................................................................................ 38
Vooruitgang in kunst en cultuur............................................................................................................................ 38
Postmoderniteit ..................................................................................................................................................... 39
Het einde van innovatieve kunst? ......................................................................................................................... 39
Postmodernisme en mediateksten .......................................................................................................................... 40

3

, Postmodern eclecticisme wordt op 4 manieren geproduceerd: ............................................................................. 40
2. Intertekstualiteit = verwijzing in mediateksten naar andere mediateksten/filmproducenten ................................. 40
3. Mengeling van 'hoogbouw' en 'laag' cultuur ................................................................................................. 41
4. Recycling en retro...................................................................................................................................... 41
Les 8: consumptie en culturele ongelijkheid ................................................................................................................ 42
Examen.................................................................................................................................................................. 42
De betekenis van (culturele) consumptie in een 'posttraditionele' samenleving .......................................................... 42
Culturele consumptie ............................................................................................................................................. 42
Wat is culturele consumptie? .................................................................................................................................. 42
3 Sociologische aannames over consumptie ........................................................................................................ 43
2.No individuele praktijk, maar sociaal geconstrueerd .......................................................................................... 44
3.no agentschap, maar gestructureerd op basis van klassepositie ......................................................................... 44
Sociale klasse en consumptie ................................................................................................................................. 44
Cultureel kapitaal, smaak en consumptie ................................................................................................................ 45
1. Structuren... Wat men consumeert (Holt, 1998) .............................................................................................. 45
2. Structuren...Hoe men consumeert ................................................................................................................. 45
3. Structuren Hoe men evalueert ........................................................................................................................ 46
Cultureel kapitaal - Onderscheid en ongelijkheid...................................................................................................... 46
Het einde van hoge versus lage cultuur? Bourdieu onder aanval ................................................................................ 46
Conclusie .............................................................................................................................................................. 46
Les 9: Consumptie en subcultuur ............................................................................................................................... 47
Van 'cultureel kapitaal' naar subcultureel kapitaal' ................................................................................................... 47
Jeugdcultuur en de opkomst van subculturen .......................................................................................................... 47
De jaren 50 en 60: babyboomers na de oorlog: ...................................................................................................... 47
Jaren 60-70: 3 subculturen Campbell (2007) ......................................................................................................... 47
Jeugdcultuur en de opkomst van subculturen .......................................................................................................... 47
Bestudering van subculturen................................................................................................................................... 48
De sociale logica van subcultureel kapitaal (Thornton, 1995) .................................................................................... 48
Casestudy 'Club and Rave Culture' in het Verenigd Koninkrijk, jaren 90 ...................................................................... 48
Van 'cultureel kapitaal' → 'Subcultureel kapitaal' .................................................................................................. 48
Bestudering van de 'dynamiek van onderscheid' in subculturen (p. 208) ................................................................. 48
Vraag voor studenten: het einde van subculturen? ................................................................................................... 49
voorbij subculturen: symbolisch grenswerk (Lamont et al., 2015) .............................................................................. 49
Sociologisch over het tekenen van "Symbolische grenzen” .................................................................................. 49
Focus hier: grenstekening binnen en tussen groepen .......................................................................................... 49
Voorbij subculturen – werk aan symbolische grenzen Sociaal mediaplatform .......................................................... 49
Online subculturen – symbolische grenswerk van gamers......................................................................................... 50
Conclusie 'Consumptie en subcultuur ..................................................................................................................... 50
les 10: Consumptie en tegencultuur – gastcollege Dick Houtman ................................................................................. 50

4

, Authenticiteit in de hedendaagse consumptiecultuur ............................................................................................... 50
authenticiteit Val op op twee manieren ................................................................................................................ 50
Productauthenticiteit - O'Neill et al. (2014):.............................................................................................................. 52
Bier (en voedingsmiddelen) worden op vier manieren geauthenticeerd:.................................................................. 52
Bierbrouwerij ...................................................................................................................................................... 53
Gemaakt volgens Traditionele methoden ........................................................................................................... 53
Albert Heijn ........................................................................................................................................................ 54
Spar supermarkt ................................................................................................................................................. 54
"ElkeMelk" door Matthijs Baan uit de Hazeldonkhoeve in Molenaarsgraaf ............................................................... 54
mymilk ............................................................................................................................................................... 54
Vraag: welk bedrijf is hier gretig om zichzelf te authenticeren .................................................................................... 54
Historische wortels: echt of gesuggereerd? .............................................................................................................. 55
Tegencultuur, jaren 60: Frankfurt-school ................................................................................................................. 55
Kritiek op kapitalistische manipulatie ................................................................................................................... 55
Reclame die een Frankfurt-achtige kritiek op bedrog en manipulatie uitspreekt via reclame... ................................. 55
Conclusie .............................................................................................................................................................. 55
Artikel→Reclame voor echt bier: authenticiteitsclaims voorbij waarheid en onwaarheid ................................................ 56
Inleiding ................................................................................................................................................................. 56
Authenticiteit in de hedendaagse consumptiecultuur ............................................................................................... 56
Registers van authenticiteit in bierreclames ............................................................................................................. 57
Het blootleggen van de mythe van authenticiteit ...................................................................................................... 58
Conclusie en discussie ........................................................................................................................................... 59
Les 11: celebritycultuur .............................................................................................................................................. 60
Beroemdheden ...................................................................................................................................................... 60
publiek en culturele consumptie ............................................................................................................................. 60
Beroemdheidscultuur – Wat is een beroemdheid ..................................................................................................... 60
Een sociologisch perspectief op beroemdheden – een nieuw Statusgroep ................................................................. 61
Kurzman et al (2007) ........................................................................................................................................... 61
Analyse Max Weber ............................................................................................................................................. 61
1) Interactieprivileges ........................................................................................................................................ 62
2) Normatieve privileges .................................................................................................................................... 63
Beroemdheid als nieuw rolmodel ......................................................................................................................... 63
Christopher Lasch – Het culturele narcisme (1979) ............................................................................................... 63
Media en narcisme – 'iedereen een ster'??? .......................................................................................................... 64
Microberoemdheden........................................................................................................................................... 64
3) Economische privileges ................................................................................................................................. 64
Conclusie .............................................................................................................................................................. 65
les 12: Silicon Valley en cultuur................................................................................................................................... 65
Silicon Valley-cultuur – Californische ideologie ........................................................................................................ 66

5

, Silicon Valley-cultuur – historisch-sociologische analyse ......................................................................................... 66
Fase 1 (1950-1975) Tegencultuur 1.0: hackers en hippies ...................................................................................... 66
Fase 2: (1995-2010): internet van tegencultuur naar Cybercultuur ........................................................................ 67
Fase 3 (2010-2025) De platformeconomie ............................................................................................................ 69
Fase 4 (2024...?) ................................................................................................................................................. 69
Les 13: Sociale media en post-waarheid...................................................................................................................... 70
Post-waarheid samenleving .................................................................................................................................... 70
Postmodernisme: Het einde van objectieve waarheid ............................................................................................... 70
Moderne Verlichting: Het Imperatief van Objectivisme .............................................................................................. 70
Moderne Verlichting en objectivisme .................................................................................................................... 70
Moderne kennis en objectieve waarheidsvinding: wetenschap en journalisten ....................................................... 71
Van modernisme naar postmodernisme .................................................................................................................. 71
Postmodernisme: De sociale constructie van waarheid ............................................................................................ 71
JF Lyotard – einde van "grand narratives" .............................................................................................................. 71
Conclusie filosofie: ............................................................................................................................................. 72
Postmodernisme en postwaarheidsmaatschappij .................................................................................................... 72
De postmoderne filosofie de schuld geven van het ondermijnen van het monopolie van wetenschap en journalistiek
(wetenschapsoorlog) .......................................................................................................................................... 72
Internet en sociale media - Sociologische verklaringen:......................................................................................... 73
Conclusie na de waarheid→Internet: Van moderne tot postmoderne kennis ............................................................. 75
Les 14: AI en posthumanisme ..................................................................................................................................... 75
Programma – drie dimensies van de mediacultuur .................................................................................................... 75
Deel 3: Media- en culturele verandering ................................................................................................................... 76
Bruno Latour (1947-2022): Voorbij de Moderne onderscheiding tussen objecten en onderwerpen (mens) ............... 76
Actor-netwerktheorie (2006) ................................................................................................................................ 76
Actornetwerktheorie ............................................................................................................................................... 77
1. (Passieve) objecten worden subjecten........................................................................................................ 77
2. Onderwerpen worden Objecten................................................................................................................. 78
Humanistische dystopen – Fukuyama (1999) ........................................................................................................ 80
De voorspelling van Aldous Huxley... - Een dappere nieuwe wereld (1932) .............................................................. 80
VS liberale posthumanisten ................................................................................................................................. 80
Post-menselijke technologieën ............................................................................................................................ 81
De belofte van onsterfelijkheid - het 'uploaden' van bewustzijn in een computer ..................................................... 81
Het is essentieel om posthuman te worden .............................................................................................................. 81
Conclusie en discussie ........................................................................................................................................... 82
Actor-netwerktheorie .......................................................................................................................................... 82




6

,MEDIACULTUUR
LES 1: INLEIDING - HOGE CULTUUR VERSUS POPULAIRE CULTUUR

LEERDOELEN:

Door deze cursus te voltooien, volgen studenten:

➢ Inzicht hebben in diverse aspecten en theorieën binnen de mediacultuur.
➢ kunnen zichzelf kritisch analyseren, evalueren en positioneren in het academische debat over mediacultuur
➢ kan theorieën over mediacultuur toepassen op een empirisch geval.
➢ kunnen zich uitdrukken in de gesproken en geschreven standaardtaal

STUDIEMATERIAAL

• Lezingen op maandag (18.00-20.00) en dinsdag (16.00-18.00)
• Toledo: PowerPointpresentaties en opname na de lezingen
• Studieliteratuur: geüpload op Toledo
• Lezingen en literatuur zijn volledig:
• Lezing: bredere context / academisch debat / empirische illustraties
• Literatuur: diepgaande uitwerking / casestudy's
▪ ZIE LITERATUUR IN APART DOCUMENT!!!!

ONDERZOEK EN EVALUATIE

→Schriftelijk examen over de literatuur/colleges

• 3 open vragen = 75%
o Kennisvraag = reproductietheorieën
o Evaluatievraag = positionering in debat
o Toepassingsvraag = theorie toepassen op voorbeeld
• 10 gesloten meerkeuzevragen = 25%
• Raad correctie!

INTRODUCTIE MEDIACULTUUR

Deze lezing

1. Wat is cultuur (algemene definitie)
2. 'Hoge (wenkbrauw) cultuur versus 'lage (wenkbrauw) cultuur' – een korte geschiedenis
3. 20e eeuw: massamediacultuur in de academische wereld – ontkennen of afwijzen
4. De sociale betekenis en academische relevantie van (empirisch bestuderen van mediacultuur
5. Overzicht van deze cursus
➔ Neem de rol van media mee als we naar de samenleving kijken




7

, 1. WAT IS CULTUUR? SOCIOLOGISCHE WORTELS


CULTURELE SOCIOLOGIE VAN EMILE DURKHEIM EN MAX WEBER
Algemene definitie van cultuur:

• De gedeelde overtuigingen, waarden, normen en sociale handelingen die betekenis geven in een (anderszins)
betekenisloze wereld
• De menselijke conditie: in tegenstelling tot andere dieren (instinct) is Homo sapiens een cultuurcreërend dier
o Het ligt in mensen om betekenis en cultuur te creëren
• De sociale functie: orde creëren, betekenis in / in de contingente/betekenisloze wereld (bijv. religie)
• →Durkheim: 'buiten' cultuur zijn = anomie / waanzin...
• Cultuur = een sociale constructie (bv. Religie)
o Wij vormen cultuur/cultuur vormt onszelf
▪ Taal wordt door ons gevormd en het vormt ons omdat we het gebruiken en we uit de samenleving
zullen vallen
▪ Als ik niet meedoe aan cultuur, vallen we uit de samenleving
o Cultuur bevrijdt / cultuur beperkt ons
• Cultuur verschilt in tijd, plaats en varieert per sociale groep
o Er zijn verschillende culturen, ze deelden waarden
o Verschillende sociale groepen
• Culturen zorgen voor samenhang binnen de groep en conflicten tussen de groep en conflicten buiten de
groep
o WIJ zijn deze groep en een sociale groep en sluiten mensen uit die er niet bij horen
o Wij >< ze
• Studie van culturele betekenis gaat niet over het kiezen van partij of het bepalen van wat 'echt waar' is
o Bestuderen wat mensen geloven wat waar is, niet wat WEL waar is
• Onderzoeker van cultuur is neutraal/waardevrij/agnostisch

2. HOGE CULTUUR VERSUS POPULAIRE CULTUUR


EEN KORTE CULTURELE GESCHIEDENIS
Nobert Elias – Het beschavingsproces (1939)

• Analyse: hoe de culturele elite/aristocratie in West-Europa de standaard van cultuur heeft gedefinieerd
o bijvoorbeeld: waarden, manieren, smaak en stijl sinds de middeleeuwen
• Neerkijken op 'populaire cultuur' als 'onbeschaafd, simplistisch, vulgair, ongecontroleerd en mogelijk
anarchistisch (en niet-westerse culturen...!)
• Onderscheid door hoge kunst, verfijnde manieren en het beheersen van emoties (seksuele impulsen/geweld)
= regimes van beschaving →
o Pierre Boudieu
o Onderscheid door hoge kunst, verfijnde manieren en beheersing van emoties (seksuele
impulsen/geweld) = beschavingsregime <-> aan de andere kant de 'lagere klasse'
▪ Emotie tonen lijkt als laaggeplaatst
▪ Hoge klasse kan onder controle zijn
• Sijpelend naar beneden: na verloop van tijd nemen gewone mensen de culturele normen van de elite over
o Onderscheid tussen laag en hoog: laag is niet rebelleren, maar het laten gebeuren
• Spiraal opwaarts: na verloop van tijd neemt het beschavingsniveau (bijvoorbeeld controle over emoties,
verfijnde smaak) toe
o Mensen worden beschaafd
o = de dynamiek
➔ Cultuur:
8

, o Altijd conflicten tussen verschillende culturen (bv. Religies)
o →Voor de opkomst van massamedia was er al de strijd tussen twee groepen van verschillende mensen


CULTURELE ELITE ><GEWONE MENSEN




CULTURELE ELITE
➔ High-brow: kunst / abstract
➔ Beschaafd: verfijnd / cognitief
 Er is altijd een dynamiek waarbij de culturele elite neerkijkt op gewone mensen
o (symbolisch) machtsstrijd
 Niet Economische kloof (Marx)
o CULTURELE kloof: degenen met kunst, smaak, degenen die kiezen wat goed en fout is

GEWONE MENSEN
➔ Laag-brow: folklore / realistisch
➔ Onbeschaafd: rauw / emotioneel
o Emotioneel expressieve dans
 Gedempt door de roes

HOGE CULTUUR VERSUS 'MASSACULTUUR (MEDIA) CULTUUR'


20E EEUW: DE OPKOMST, POPULARITEIT EN INVLOED VAN MASSAMEDIA
• 1920: "Gouden Eeuw van Hollywood"
• Massale film , radio, reclame, beroemdheden
• Culturele elite: morele zorgen over de invloed op cultuur (ART) en cultuur, hoge waarden, normen,
socialisatie en levensstijl
o Tot nu toe zorgen
• Nu praten we over influencers, dingen die we op Instagram zien, gegenereerde content
• Er is een cultureel conflict geweest tussen de hoge cultuur (kunst, lezen, museum, cinema...) en de lage cultuur


KRITISCHE THEORIE OVER DE 'CULTUURINDUSTRIE' ( HORKHEIMER EN ADORNO, 1944)
• Elitaire theorie:
o De standaardisatie en cation van cultuur?
▪ Het is entertainment, gestandaardiseerd en geen echte kunst, en het is voor geld
(gecommercialiseerd)
▪ Capiticalistische tussenkomst
o Passieve consumeerend publiek?
▪ Angsten/zorgen over de media-effecten = echo

9

, o De achteruitgang van de hoge cultuur (klassieke muziek, kunst, literatuur, filosofie) en beschaving?
▪ Jazz was voor hen massamuziek
▪ Geïnteresseerd in filosofie
▪ Zeer negatief hierover


IN DE ACADEMISCHE WERELD..
In de academische wereld is 'massacultuur (media) cultuur' verwaarloosd (triviaal/niet serieus onderwerp) of expliciet
beschouwd als een indicatie van een achteruitgang van (hoge) cultuur = "versimpelingsthese"

• Walter Benjamin – 'Het kunstwerk in het tijdperk van mechanische reproductie' (1935): het verlies van
authenticiteit, originaliteit, aura
o Niet alleen film/radio, maar fotografie, die kunst werd minder waardevol
o Kunst verliest zijn aura omdat je gewoon foto's kunt maken
o Verlies van hoge cultuur onder invloed van massamedia
• Herbert Marcuse – 'One-dimensional Man (1968): kapitalisme en media-entertainment reduceren mensen tot
een patroon van eendimensionaal denken en gedrag' (26-27)
o Mensen reflecteren niet
• Neal Postman - Amusing Ourselves to Death (1984): "wanneer het culturele leven wordt herdefinieerd als een
voortdurende ronde van vermaak, wanneer serieuze publieke gesprekken een vorm van babytaal worden (..) dan
komt een natie in gevaar te staan; cultuur-dood is een duidelijke mogelijkheid" (p. 156).
o Televisie: we praatten vroeger over dingen en dat maakte mensen slimmer
o Maar nu kijken we tv en dat maakt ons dom omdat BV. Kennedy en Nickson


AFBRAAKFILM EN ENTERTAINMENT
Neal Gabler – Life: The Movie: Hoe entertainment de realiteit overwon (1998)

➢ Het leven wordt bedreigd door films en de verhalen in de film

Andrew Keen (2007) – De cultus van de amateur: hoe het internet van vandaag onze cultuur doodt

➔ Amateurs op het internet maken dingen op het internet
➔ Amateurjournalisten dragen niet bij aan cultuur, maar ondermijnen die, omdat je echte elite mensen die kunst
maken, die wetenschappers zijn, moet laten zijn
o MAAR iedereen is gelijk en iedereen zou vrij te zeggen moeten hebben
o MAAR het vernietigt ook onze cultuur
➔ Het is een manier van kijken
o Er is een lange weg van traditie
➔ We moeten bestuderen welke betekenis het heeft
o Definitie van wat cultuur is: de waarden, normen
➔ Onze mediaconsumptie geeft betekenis aan ons leven omdat we het delen met anderen en we leven samen in die
wereld met die mediacultuur
o Betekenis voor onze identiteiten

DE RELEVANTIE VAN HET BESTUDEREN VAN MEDIACULTUUR

Elitaire uitsluiting van populaire cultuur / massamediacultuur in de academische wereld en culutre (bijv. Bourdieu over
cultureel kapitaal; cultruale onderscheiding en culturele ongelijkheid)

• Media en populaire cultuur bestuderen sinds de jaren zeventig/tachtig →
• Tekst- en publieksstudies
• Wat is de culturele betekenis van massamedia voor individuen, sociale groepen, samenleving
• Birmingham Centrum voor Hedendaagse Culturele Studies (1964-2002)
• Kritiek op een passief publiek in behaviorisme, psychologie (media-effecten) en neomarxisme (cultuurindustrie)

10