Samenvatting algemene en anorganische chemie TE
Hoofdstuk 5: stofhoeveelheid, stoichiometrie en reactievergelijking
5.1 het getal van Avogadro en het concept mol
Getal van Avogadro is een factor om het verschil te maken tussen macroscopisch en
microscopisch niveau.
Vroeger: mol, was het aantal entiteiten dat overeenkomt met het aantal atomen 12C in
exact 12g 12C, numeriek gelijk aan het getal van Avogadro
Nu: 1 mol is precies gelijk aan het getal van Avogadro
Def mol: 1 mol bevat N₀= 6,022.10²³ entiteiten (=deeltjes: atomen, moleculen,
elektronen…)
→ mol is de eenheid van de grootheid ‘stofhoeveelheid’
Referentie massa= mref= 1/N ₀ (g)
Stof onder atoomvorm:
-edelgassen
-vb. Helium:
Massa van 1 mol He= N₀. mHe = N ₀. AM(He). mref
= N ₀. AM(He). 1/N ₀ (g)= AM (He) (g)
Stof onder molecuulvorm:
-MM (g)= massa van 1 mol (AM vd stof)
-vb. ammoniakgas:
Massa van 1 mol NH3 =1. AM(N) (g) + 3. AM(H) (g)
=3. 1,0079 (g)+ 14,0067 (g)
= 17,0304 (g)
Stof NIET onder molecuulvorm:
-FM (g)= massa van 1 mol (AM vd stof)
-vb. bariumchloride
Massa van 1 mol BaCl2= 1. AM(Ba)+ 2.AM(Cl)
=…
1
,→ 1 mol vd stof onder molecuulvorm en 1 mol vd stof NIET onder molecuulvorm hebben
dus een verschillende massa maar bevatten wel evenveel entiteiten namelijk 6,022.10²³
entiteiten ofwel N₀
Samenvatting
Molaire massa
-=massa per mol (≠ massa van 1 mol):
massa van 1 mol: AM(g), MM(g), FM(g)
massa per mol: AM (g mol-1), MM (g mol-1)
-eenheid: g mol-1
-vb. H2O
Molecuulmassa: MM= 18,0125
Massa van 1 mol: m= 18,0125g
Molaire massa: M= 18,0125 g mol-1
-formules
Nx=nx. NA
NA= de constante van Avogadro= 6,022.10²³ mol-1 → met eenheid want een
constante
n=m/M
2
, 5.2 chemische reactievergelijkingen en stoichiometrie
5.2.1 chemische reactievergelijkingen
Definitie
In een chemische reactievergelijking geeft me op systematische wijze het bilan van een
reactie weer: begin- en eindproducten en de verhouding waarin ze reageren en gevormd
worden.
Algemene vorm
-Beginproducten (reactanten)→ eindproducten
Begin-of eindproducten staan in molecuulformules of formule-eenheden (=ionen)
Reactievergelijking balanceren
Skeletreactie= nog niet geëquilibreerd/ gebalanceerd
→ aanpassen van voorgetallen of stoichiometrische coë icienten (die moeten zo geheel
en klein mogelijk zijn)
Vb. skeletreactie: Na + Cl2 → NaCl
Geëquilibreerd: 2Na+ Cl2 → 2NaCl
→ kan a.d.h.v. ‘op zicht’ of algebraïsche methode (niet gebruiken), voor moeilijkere
reacties (redoxreacties) a.d.h.v. halfreacties zie hfst 8
-behoud van massa
Aggregatietoestand
→ van begin- en eindproducten noteren
Vooral bij heterogene reacties: reacties waarbij de sto en na de pijl een andere
aggregatietoestand hebben
v vast
vl vloeibaar
g gas
aq waterige oplossing
Vb. 2Na (v) + Cl2 (g) → 2NaCl (v)
3
Hoofdstuk 5: stofhoeveelheid, stoichiometrie en reactievergelijking
5.1 het getal van Avogadro en het concept mol
Getal van Avogadro is een factor om het verschil te maken tussen macroscopisch en
microscopisch niveau.
Vroeger: mol, was het aantal entiteiten dat overeenkomt met het aantal atomen 12C in
exact 12g 12C, numeriek gelijk aan het getal van Avogadro
Nu: 1 mol is precies gelijk aan het getal van Avogadro
Def mol: 1 mol bevat N₀= 6,022.10²³ entiteiten (=deeltjes: atomen, moleculen,
elektronen…)
→ mol is de eenheid van de grootheid ‘stofhoeveelheid’
Referentie massa= mref= 1/N ₀ (g)
Stof onder atoomvorm:
-edelgassen
-vb. Helium:
Massa van 1 mol He= N₀. mHe = N ₀. AM(He). mref
= N ₀. AM(He). 1/N ₀ (g)= AM (He) (g)
Stof onder molecuulvorm:
-MM (g)= massa van 1 mol (AM vd stof)
-vb. ammoniakgas:
Massa van 1 mol NH3 =1. AM(N) (g) + 3. AM(H) (g)
=3. 1,0079 (g)+ 14,0067 (g)
= 17,0304 (g)
Stof NIET onder molecuulvorm:
-FM (g)= massa van 1 mol (AM vd stof)
-vb. bariumchloride
Massa van 1 mol BaCl2= 1. AM(Ba)+ 2.AM(Cl)
=…
1
,→ 1 mol vd stof onder molecuulvorm en 1 mol vd stof NIET onder molecuulvorm hebben
dus een verschillende massa maar bevatten wel evenveel entiteiten namelijk 6,022.10²³
entiteiten ofwel N₀
Samenvatting
Molaire massa
-=massa per mol (≠ massa van 1 mol):
massa van 1 mol: AM(g), MM(g), FM(g)
massa per mol: AM (g mol-1), MM (g mol-1)
-eenheid: g mol-1
-vb. H2O
Molecuulmassa: MM= 18,0125
Massa van 1 mol: m= 18,0125g
Molaire massa: M= 18,0125 g mol-1
-formules
Nx=nx. NA
NA= de constante van Avogadro= 6,022.10²³ mol-1 → met eenheid want een
constante
n=m/M
2
, 5.2 chemische reactievergelijkingen en stoichiometrie
5.2.1 chemische reactievergelijkingen
Definitie
In een chemische reactievergelijking geeft me op systematische wijze het bilan van een
reactie weer: begin- en eindproducten en de verhouding waarin ze reageren en gevormd
worden.
Algemene vorm
-Beginproducten (reactanten)→ eindproducten
Begin-of eindproducten staan in molecuulformules of formule-eenheden (=ionen)
Reactievergelijking balanceren
Skeletreactie= nog niet geëquilibreerd/ gebalanceerd
→ aanpassen van voorgetallen of stoichiometrische coë icienten (die moeten zo geheel
en klein mogelijk zijn)
Vb. skeletreactie: Na + Cl2 → NaCl
Geëquilibreerd: 2Na+ Cl2 → 2NaCl
→ kan a.d.h.v. ‘op zicht’ of algebraïsche methode (niet gebruiken), voor moeilijkere
reacties (redoxreacties) a.d.h.v. halfreacties zie hfst 8
-behoud van massa
Aggregatietoestand
→ van begin- en eindproducten noteren
Vooral bij heterogene reacties: reacties waarbij de sto en na de pijl een andere
aggregatietoestand hebben
v vast
vl vloeibaar
g gas
aq waterige oplossing
Vb. 2Na (v) + Cl2 (g) → 2NaCl (v)
3
