Samenvatting Burgerschap — MBO 2026
Politiek, Sociaal, Economisch en Vitaal Burgerschap
Alle Dimensies + Oefenvragen
Versie: 2026
Geschikt voor: Alle MBO-opleidingen (niveau 1 t/m 4)
Inhoud: 4 dimensies van burgerschap + oefenvragen
� Geslaagd? Laat een review achter op Stuvia!
Wat is Burgerschap?
Burgerschap gaat over hoe je meedoet in de samenleving: als werknemer,
als consument, als inwoner en als burger van Nederland. Het is een verplicht
onderdeel van elke MBO-opleiding.
Dimensie 1: Politiek-Juridisch Burgerschap
1.1 Democratie
Begrip Beschrijving
Democratie Het volk beslist (via verkiezingen)
Dictatuur Eén persoon/groep heeft alle macht
Grondwet De belangrijkste wet van Nederland
Grondrechten Vrijheid van meningsuiting, godsdienst,
vergadering
Rechtsstaat De overheid houdt zich ook aan de wet
Tweede Kamer 150 leden — maakt wetten, controleert kabinet
Eerste Kamer 75 leden — keurt wetten goed of af
Gemeente Bestuurt je stad/dorp (burgemeester +
wethouders)
1.2 Stemmen
• Vanaf 18 jaar mag je stemmen
• Je ontvangt een stempas per post
• Je stemt op een partij of kandidaat
• Voor de gemeenteraad mogen ook niet-Nederlanders stemmen (na 5 jaar)
• Stemmen is een recht, geen plicht
1
, 1.3 Rechten en Plichten
Recht Plicht
Vrijheid van meningsuiting Belasting betalen
Recht op onderwijs Leerplicht tot 16 jaar
Recht op een eerlijk proces Wetten respecteren
Privacy Legitimatie tonen als politie vraagt
Kiesrecht (18+) Verzekeringen afsluiten
1.4 Discriminatie
• Artikel 1 Grondwet: discriminatie is verboden
• Verboden op basis van: ras, geslacht, religie, seksuele geaardheid, handicap
• Meldpunt discriminatie: je kunt discriminatie melden
Dimensie 2: Sociaal-Maatschappelijk Burgerschap
2.1 Samenleven
Begrip Beschrijving
Normen Regels voor hoe je je gedraagt
Waarden Wat je belangrijk vindt (eerlijkheid, respect)
Socialisatie Leren van normen en waarden (gezin, school,
media)
Tolerantie Accepteren dat anderen anders denken/leven
Diversiteit Verscheidenheid in de samenleving
Discriminatie Ongelijke behandeling op basis van kenmerken
Vooroordeel Negatieve mening zonder kennis
Stereotype Alle mensen van een groep dezelfde kenmerken
geven
2.2 Multiculturele Samenleving
Begrip Beschrijving
Integratie Meedoen in de samenleving met behoud eigen
cultuur
Assimilatie Volledig aanpassen aan de dominante cultuur
Segregatie Groepen leven gescheiden
Inburgering Verplicht voor nieuwkomers (taal +
maatschappij leren)
2
Politiek, Sociaal, Economisch en Vitaal Burgerschap
Alle Dimensies + Oefenvragen
Versie: 2026
Geschikt voor: Alle MBO-opleidingen (niveau 1 t/m 4)
Inhoud: 4 dimensies van burgerschap + oefenvragen
� Geslaagd? Laat een review achter op Stuvia!
Wat is Burgerschap?
Burgerschap gaat over hoe je meedoet in de samenleving: als werknemer,
als consument, als inwoner en als burger van Nederland. Het is een verplicht
onderdeel van elke MBO-opleiding.
Dimensie 1: Politiek-Juridisch Burgerschap
1.1 Democratie
Begrip Beschrijving
Democratie Het volk beslist (via verkiezingen)
Dictatuur Eén persoon/groep heeft alle macht
Grondwet De belangrijkste wet van Nederland
Grondrechten Vrijheid van meningsuiting, godsdienst,
vergadering
Rechtsstaat De overheid houdt zich ook aan de wet
Tweede Kamer 150 leden — maakt wetten, controleert kabinet
Eerste Kamer 75 leden — keurt wetten goed of af
Gemeente Bestuurt je stad/dorp (burgemeester +
wethouders)
1.2 Stemmen
• Vanaf 18 jaar mag je stemmen
• Je ontvangt een stempas per post
• Je stemt op een partij of kandidaat
• Voor de gemeenteraad mogen ook niet-Nederlanders stemmen (na 5 jaar)
• Stemmen is een recht, geen plicht
1
, 1.3 Rechten en Plichten
Recht Plicht
Vrijheid van meningsuiting Belasting betalen
Recht op onderwijs Leerplicht tot 16 jaar
Recht op een eerlijk proces Wetten respecteren
Privacy Legitimatie tonen als politie vraagt
Kiesrecht (18+) Verzekeringen afsluiten
1.4 Discriminatie
• Artikel 1 Grondwet: discriminatie is verboden
• Verboden op basis van: ras, geslacht, religie, seksuele geaardheid, handicap
• Meldpunt discriminatie: je kunt discriminatie melden
Dimensie 2: Sociaal-Maatschappelijk Burgerschap
2.1 Samenleven
Begrip Beschrijving
Normen Regels voor hoe je je gedraagt
Waarden Wat je belangrijk vindt (eerlijkheid, respect)
Socialisatie Leren van normen en waarden (gezin, school,
media)
Tolerantie Accepteren dat anderen anders denken/leven
Diversiteit Verscheidenheid in de samenleving
Discriminatie Ongelijke behandeling op basis van kenmerken
Vooroordeel Negatieve mening zonder kennis
Stereotype Alle mensen van een groep dezelfde kenmerken
geven
2.2 Multiculturele Samenleving
Begrip Beschrijving
Integratie Meedoen in de samenleving met behoud eigen
cultuur
Assimilatie Volledig aanpassen aan de dominante cultuur
Segregatie Groepen leven gescheiden
Inburgering Verplicht voor nieuwkomers (taal +
maatschappij leren)
2
