Begrippenoverzicht – Oriëntatie op het
onderwijs-beroepsveld
Week 1 – Jeugdrecht, ouderschap en gezag
Afstamming en juridisch ouderschap
Wanneer ingezet / van
Begrip Korte uitleg toepassing?
Familierechtelijke Juridische band tussen Bij rechten en plichten
betrekking ouder en kind. tussen ouders en
kinderen, zoals gezag,
alimentatie en
erfopvolging.
Juridische moeder De vrouw die volgens Bij geboorte, adoptie of
de wet moeder is van duo-ouderschap.
het kind. Vaak de
vrouw die het kind
baart.
Juridische vader De man die volgens de Bij huwelijk, erkenning,
wet vader is van het adoptie of gerechtelijke
kind. vaststelling.
Erkenning Vrijwillige juridische Wanneer er nog geen
erkenning van een kind juridische vader of duo-
door een ouder. moeder is.
Gerechtelijke Rechter stelt Als een verwekker
vaststelling ouderschap ouderschap vast zonder weigert het kind te
vrijwillige erkenning. erkennen.
Adoptie Juridisch ouderschap Wanneer een kind
ontstaat via rechterlijke officieel onderdeel
uitspraak. wordt van een ander
gezin.
Draagmoederschap Een vrouw draagt een Bij
kind voor een vruchtbaarheidsproble
wensouder/wensouders men of kinderwens van
. anderen.
Duo-ouderschap Twee vrouwen zijn Bij lesbische stellen
juridisch ouder van een met een kind.
kind.
Ontkenning vaderschap Juridisch vaderschap Wanneer de juridische
laten vernietigen. vader niet de
biologische vader blijkt
, Wanneer ingezet / van
Begrip Korte uitleg toepassing?
te zijn.
Donor Persoon die zaad- of Bij kunstmatige
eicellen afstaat voor inseminatie of IVF.
bevruchting.
Onderhoudsplicht Verplichting om Bij ouders/verwekkers
financieel bij te dragen van minderjarige
aan verzorging en kinderen.
opvoeding.
Gezag en voogdij
Wanneer ingezet / van
Begrip Korte uitleg toepassing?
Ouderlijk gezag Recht en plicht om een Vanaf geboorte bij
kind op te voeden en ouders met gezag.
beslissingen te nemen.
Gezamenlijk gezag Twee ouders oefenen Bij
samen gezag uit. huwelijk/geregistreerd
partnerschap of
aanvraag gezamenlijk
gezag.
Eenhoofdig gezag Slechts één ouder heeft Vaak bij ongehuwde
gezag. ouders zonder
gezamenlijke aanvraag.
Voogdij Gezag door iemand die Als ouders geen gezag
geen ouder is. kunnen of mogen
uitoefenen.
Gezag van rechtswege Gezag ontstaat Bijvoorbeeld bij
automatisch door de gehuwde ouders.
wet.
Gezagsregister Registratie van Bij gezamenlijk gezag
afspraken of uitspraken van ongehuwde ouders.
over gezag.
Bijzonder curator Persoon die de Bij ernstige conflicten
belangen van het kind tussen ouders en kind.
vertegenwoordigt.
Meerderjarigverklaring Minderjarige ouder Bij jonge moeders
krijgt juridische positie vanaf 16 jaar die gezag
van meerderjarige. willen uitoefenen.
Hoorrecht Recht van kinderen om In procedures die het
onderwijs-beroepsveld
Week 1 – Jeugdrecht, ouderschap en gezag
Afstamming en juridisch ouderschap
Wanneer ingezet / van
Begrip Korte uitleg toepassing?
Familierechtelijke Juridische band tussen Bij rechten en plichten
betrekking ouder en kind. tussen ouders en
kinderen, zoals gezag,
alimentatie en
erfopvolging.
Juridische moeder De vrouw die volgens Bij geboorte, adoptie of
de wet moeder is van duo-ouderschap.
het kind. Vaak de
vrouw die het kind
baart.
Juridische vader De man die volgens de Bij huwelijk, erkenning,
wet vader is van het adoptie of gerechtelijke
kind. vaststelling.
Erkenning Vrijwillige juridische Wanneer er nog geen
erkenning van een kind juridische vader of duo-
door een ouder. moeder is.
Gerechtelijke Rechter stelt Als een verwekker
vaststelling ouderschap ouderschap vast zonder weigert het kind te
vrijwillige erkenning. erkennen.
Adoptie Juridisch ouderschap Wanneer een kind
ontstaat via rechterlijke officieel onderdeel
uitspraak. wordt van een ander
gezin.
Draagmoederschap Een vrouw draagt een Bij
kind voor een vruchtbaarheidsproble
wensouder/wensouders men of kinderwens van
. anderen.
Duo-ouderschap Twee vrouwen zijn Bij lesbische stellen
juridisch ouder van een met een kind.
kind.
Ontkenning vaderschap Juridisch vaderschap Wanneer de juridische
laten vernietigen. vader niet de
biologische vader blijkt
, Wanneer ingezet / van
Begrip Korte uitleg toepassing?
te zijn.
Donor Persoon die zaad- of Bij kunstmatige
eicellen afstaat voor inseminatie of IVF.
bevruchting.
Onderhoudsplicht Verplichting om Bij ouders/verwekkers
financieel bij te dragen van minderjarige
aan verzorging en kinderen.
opvoeding.
Gezag en voogdij
Wanneer ingezet / van
Begrip Korte uitleg toepassing?
Ouderlijk gezag Recht en plicht om een Vanaf geboorte bij
kind op te voeden en ouders met gezag.
beslissingen te nemen.
Gezamenlijk gezag Twee ouders oefenen Bij
samen gezag uit. huwelijk/geregistreerd
partnerschap of
aanvraag gezamenlijk
gezag.
Eenhoofdig gezag Slechts één ouder heeft Vaak bij ongehuwde
gezag. ouders zonder
gezamenlijke aanvraag.
Voogdij Gezag door iemand die Als ouders geen gezag
geen ouder is. kunnen of mogen
uitoefenen.
Gezag van rechtswege Gezag ontstaat Bijvoorbeeld bij
automatisch door de gehuwde ouders.
wet.
Gezagsregister Registratie van Bij gezamenlijk gezag
afspraken of uitspraken van ongehuwde ouders.
over gezag.
Bijzonder curator Persoon die de Bij ernstige conflicten
belangen van het kind tussen ouders en kind.
vertegenwoordigt.
Meerderjarigverklaring Minderjarige ouder Bij jonge moeders
krijgt juridische positie vanaf 16 jaar die gezag
van meerderjarige. willen uitoefenen.
Hoorrecht Recht van kinderen om In procedures die het
