Biologie examen samenvatting – Functionele bouw van de cel, stofuitwisseling en enzymen – complete leerstof voor het examen

Examen Biologie (kerst)
Thema 1: Functionele bouw van de cel

Wat is leven?
Levend wezen= ordening van moleculen (eiwitten, vetten,…) + samengesteld uit cellen
o X statische ordening maar constant in beweging  ordening kan verloren gaan
o Ordening zit in het DNA van de cel:
 Bepaald hoe organisme er uit zien + functioneren
 Zorgt ervoor dat cellen dupliceren + organisme zich kan voortplanten
o Processen in de cel = beschermde omgeving  X bescherming = X ordening
o Cel staat in verbinding met de buitenwereld voor stofwisseling


Microscopen
Hooke, Van Leeuwenhoek  vaststelling dat organismen uit cellen bestaan
o Oplossend vermogen: kleinste afstand tussen 2 punten die nog waarneembaar zijn
 Oog: 100µm
 Lichtmicroscoop: 0,2 µm
 e- microscoop: 0,1 nm
o lichtmicroscoop: max vergroting 2000 X
 celwand, celmembraan, cytoplasma, celkern, nucleolus, vacuole, chloroplasten,
zetmeelkorrels, mitochondriën
o elektronenmicroscoop: alle structuren kleiner dan 200 nm of 0,2µm zichtbaar
 RER, SER, ribosomen, golgi-apparaat, lysosomen, cytoskelet, centriolen,


1: voet
2: schroef vastzetten kop Totale vergroting: waarde oculair
X waarde objectief
3: micro schroef Oculair: 15 x

4: macro schroef Objectief: 10 x

 1,04 mm/ 1040 µm
5: voorwerptafel
8: revolver
9: objectief (voorwerplens)
10: oculair (ooglens)
11: diafragma
12: condensor
14: lamp of spiegel 1

17: klemmen

,Hoofdstuk 1: Organisatieniveaus (p.10)
o Werking van cellen  cruciaal belang om te functioneren
o Eencellige organismen: alle levensfuncties vervat in 1 cel
o Meercellige organismen: elk celtype zijn eigen functie, vorm van de cel aangepast
door specialisatie
o Organisme > stelsel > orgaan > weefsel > cel > membraan en celorganel > molecule >
atoom


Hoofdstuk 2: Prokaryoot en eukaryoot (p. 11)
o Karyoot= kern
o Pro= voor
o Eu= goed, echt


Prokaryoot Eukaryoot

1-10µm 10-100µm
Bv: gist, platworm, pantoffeldiertje,
Bv: bacterie
dovenetel
Eenvoudige structuur Complexe structuur

DNA zweeft los in cytoplasma DNA in cellen

Naakt DNA (X eiwitten / histonen) DNA met hisotonen als chromosoom

Geen organellen met membranen Organellen met membranen

Geen cytoskelet cytoskelet




Hoofdstuk 3: Lichtmicroscopische bouw van een eukaryote cel (p.12)
Dierlijke cel Plantaardige cel
Cytoplasma
Celkern
celmembraan
Celwand
Mitchondriën
Vacuole
Chloroplast




2

, Hoofdstuk 4: Elektronenmicroscopische bouw van een eukaryote cel (p.16)
 Plantaardige cel: celwand, plastide, vacuole, …
 Dierlijke cel: centrosoom, centriolen

A. Celwand
 Enkel bij plantaardige cel
Opgebouwd uit
o Cellulose
o Pectine
o Lignine
o Hemicellulose

Structuur
o Cellulosevezels die onderling verbonden zijn met elkaar

Functie
 Stevigheid + structuur van de cel
 Beschermt protoplasma tegen een ongunstige extracellulair milieu

Middenlamel
 Verbinding tussen celwanden van 2 cellen
 Bij het rijpen van fruit breekt deze af, maakt vrucht zachter

Plasmodesmata
o Poriën in de celwand
o Zorgen voor verbinding tussen celmembranen van naburige cellen



Primaire dunne en secundaire dikke celwand
o Maken celwand stevig en rigide: cel volume wordt kleiner
 Primaire celwand niet voldoende voor houtige planten  ontwikkelen
ze een secundaire celwand
 Tussen het plasmamembraan en de primaire celwand



B. Membranen
 Plasmembraan / celmembraan
Functie
o Begrenzen cel
o Afscheiden verschillende celorganellen
o Verbinden van celdelen
 Doorlaten bepaalde stoffen


3