Samenvatting | Ecologie en milieukunde|Hoofdstuk 7 Ecologie | Hogeschool Gent | 2025/26

Ecologie Bodemecologie



Hoofdstuk 7: Bodemecologie
Inhoud
1.1 Belang van bodemecologie.................................................................2
1.2 Abiotiek...............................................................................................2
1.3 Biotiek.................................................................................................6
1.4 Primaire productie (PP).....................................................................14




1

,Ecologie Bodemecologie


1.1 Belang van bodemecologie
Kwantitatief belang

 Aantal organismen ondergronds groter dan bovengronds
o Biodiversiteit
o Biomassa

Kwalitatief belang= functies

 Nutriëntenrecyclage, structuur, watervasthoudend vermogen etc.
 Invloed op bovengrondse diversiteit en productie

Bepalend=>De hoeveelheid organisch materiaal in de bodem stuurt
het kwantitatieve en het kwantitatieve en is dus economisch belang van al
dat bodemleven

Een gezond en biodiverse bodem levert vele ecosysteemdiensten:

 Nutriëntenrecyclage
 Bodemstructuur
 Watervasthoudend vermogen
 CEC(Het CEC-vermogen van de bodem is de capaciteit van de
bodem om positief geladen voedingsstoffen (kationen zoals calcium,
magnesium, kalium) vast te houden en af te geven aan planten)
 Doorlaatbaarheid
 Voorkomen en bestrijden van ziektes en plagen
 Compostvorming
 Bodemsanering

1.2 Abiotiek
Randvariabelen die een rol spelen in het bodemeecosysteem bij de
interactie tussen abiotiek en biotiek.

Poriëngrootte en -volume

 Bepaald door
o Korrelgrootte
o Aandeel organisch materiaal
 Microbieel leven situeert zich grotendeels in poriën
 Water- en nutriëntenvasthoudend vermogen
 Beïnvloed wortelgroei

Textuur

 Invloed op poriëngrootte
 Zo ook invloed op ad- en adsorptie van organisch materiaal en
nutriënten

2

, Ecologie Bodemecologie

 Klei zoals bentoniet heeft intern oppervlak van meer dan 800m²/g
bodem
 Bacteriën in waterfilm rond partikels (dus meer mogelijk in klei/leem
dan in zand)

Bodemlucht

 Ook bodemleven heeft zuurstof nodig!
 Verzadiging= 0-25% lucht
o Verzadiging is volledig onder water=> onder grondwatertafel
 Kruimelstructuur= meer lucht (ook als bodem verzadigd is)
 Zuurstof neemt af met de diepte

 Weinig zuurstof
 Veel koolzuurgas
o 2/3 van bodemorganismen
o 1/3 van plantenwortels
 Veel anorganische en organische verbindingen zoals ammoniak,
methaan, zwavelwaterstof

Bodemwater

 Zeer belangrijke en dominante variabele
 Atmosfeer in luchtdroge bodem heeft een relatieve vochtigheid van
98%
 Water is oplosmiddel voor nutriënten

 Water als levensmilieu voor flagellaten, ciliaten, raderdiertjes,
tardigraden=> bij droogte encysteren ze
 Andere organismen: hygrofiel
o Hoge vochtigheidsgraad nodig
o Periode van droogte overbruggen
 Migreren bv. regenwormen
 Oprollen bv. pissebedden
 Inkapselen in schaal of hulsje
o Regenwormen
 Overwinteren dieper in grond of als cocon
 Anekische soort Aporrectodea longa gaatin zomer in
hormonaal gestuurde rust=> 20 cm diep=> niet terug
te vinden in staal
 Migraties zijn belangrijker in akkerbodems doordat daar
de schommeling in bodemvochtigheid het grootst zijn




3