Recht in de Creatieve Industrie
9.1.1 Persvrijheid
In zowel de Nederlandse grondwet als de Europese EVRM is de persvrijheid vastgelegd
(respectievelijk artikel 7 en artikel 10). Dit houdt in dat de pers, omdat zij de samenleving
voorziet van betrouwbare en objectieve informatie, mag publiceren wat zij wil. Voorafgaand
aan radio- of televisieuitzendingen is geen toezicht. Wel kan er van tevoren toegang
geregeld worden voor kinderen onder de 16 ter bescherming van de goede zeden. Volgens
artikel 7 van de Nederlandse grondwet is er ook een verbod op censuur. Dat houdt in dat
auteurs niet gestraft mogen worden vanwege hun uitingen. Het recht op persvrijheid is geen
absoluut recht. Het kan dus botsen met andere grondrechten. Wel wordt er door rechters
vaak zwaarder belang gehecht aan persvrijheid dan het recht waarmee het in conflict komt.
9.1.2 Privacy in de media
In de media wordt regelmatig inbreuk gemaakt op de privacy van personen. Het recht op
privacy houdt onder andere in dat de media niet zomaar over iemand mogen publiceren.
Foto’s en videobeelden van een persoon mogen niet zonder meer openbaar gemaakt
worden als het belang van een persoon zich daartegen verzet. Dit was bijvoorbeeld het
geval in de zaak van Onno Hoes vs. PowNed.
9.1.3 Journalistieke bronbescherming
Journalistieke bronbescherming, het recht van journalisten om hun bron te beschermen, is
nog niet vastgelegd in de Nederlandse wet. Wel kunnen journalisten zich hierop beroepen,
omdat het is opgenomen in het EVRM. Daarin staat dat een journalist zich van de
beantwoording van vragen mag onthouden als hierdoor zijn bron bekend zou worden. Een
rechter hoeft het zogeheten verschoningsrecht niet te accepteren als hij vindt dat de
openbaring van de bron noodzakelijk is in verband met een zwaarder wegend belang.
9.1.6 Onrechtmatige mediadaad
Een begrenzing van de vrijheid van de media is te vinden in het privaatrechtelijke beginsel
van de onrechtmatige daad. In de Nederlandse wet staat dat men niet onrechtmatig mag
handelen jegens een ander. Daar is sprake van als er financiële of emotionele schade is
ontstaan als gevolg van een onrechtmatige publicatie of media-uiting. De schade die daaruit
ontstaat kan vergoed moeten worden. Deze schadevergoedingen zijn vaak niet heel hoog,
maar komen wel regelmatig voor in de mediawereld. Bij de beoordeling of een media-uiting
onrechtmatig is dient het belang van de ongewenste publiciteit afgewogen te worden tegen
de uitingsvrijheid van het betreffende mediaorgaan. Smaad en laster vallen ook onder deze
wetgeving. Smaad is het opzettelijk aanranden van iemands eer of goede naam. Als de
uitlating niet waar is heet dat laster.
9.1.7 Portretrecht in de media
Wanneer iemand in beeld wordt gebracht in de media kan diegene een beroep doen op zijn
portretrecht. Dat beschermt de rechten van geportretteerde personen. Mediabedrijven die
9.1.1 Persvrijheid
In zowel de Nederlandse grondwet als de Europese EVRM is de persvrijheid vastgelegd
(respectievelijk artikel 7 en artikel 10). Dit houdt in dat de pers, omdat zij de samenleving
voorziet van betrouwbare en objectieve informatie, mag publiceren wat zij wil. Voorafgaand
aan radio- of televisieuitzendingen is geen toezicht. Wel kan er van tevoren toegang
geregeld worden voor kinderen onder de 16 ter bescherming van de goede zeden. Volgens
artikel 7 van de Nederlandse grondwet is er ook een verbod op censuur. Dat houdt in dat
auteurs niet gestraft mogen worden vanwege hun uitingen. Het recht op persvrijheid is geen
absoluut recht. Het kan dus botsen met andere grondrechten. Wel wordt er door rechters
vaak zwaarder belang gehecht aan persvrijheid dan het recht waarmee het in conflict komt.
9.1.2 Privacy in de media
In de media wordt regelmatig inbreuk gemaakt op de privacy van personen. Het recht op
privacy houdt onder andere in dat de media niet zomaar over iemand mogen publiceren.
Foto’s en videobeelden van een persoon mogen niet zonder meer openbaar gemaakt
worden als het belang van een persoon zich daartegen verzet. Dit was bijvoorbeeld het
geval in de zaak van Onno Hoes vs. PowNed.
9.1.3 Journalistieke bronbescherming
Journalistieke bronbescherming, het recht van journalisten om hun bron te beschermen, is
nog niet vastgelegd in de Nederlandse wet. Wel kunnen journalisten zich hierop beroepen,
omdat het is opgenomen in het EVRM. Daarin staat dat een journalist zich van de
beantwoording van vragen mag onthouden als hierdoor zijn bron bekend zou worden. Een
rechter hoeft het zogeheten verschoningsrecht niet te accepteren als hij vindt dat de
openbaring van de bron noodzakelijk is in verband met een zwaarder wegend belang.
9.1.6 Onrechtmatige mediadaad
Een begrenzing van de vrijheid van de media is te vinden in het privaatrechtelijke beginsel
van de onrechtmatige daad. In de Nederlandse wet staat dat men niet onrechtmatig mag
handelen jegens een ander. Daar is sprake van als er financiële of emotionele schade is
ontstaan als gevolg van een onrechtmatige publicatie of media-uiting. De schade die daaruit
ontstaat kan vergoed moeten worden. Deze schadevergoedingen zijn vaak niet heel hoog,
maar komen wel regelmatig voor in de mediawereld. Bij de beoordeling of een media-uiting
onrechtmatig is dient het belang van de ongewenste publiciteit afgewogen te worden tegen
de uitingsvrijheid van het betreffende mediaorgaan. Smaad en laster vallen ook onder deze
wetgeving. Smaad is het opzettelijk aanranden van iemands eer of goede naam. Als de
uitlating niet waar is heet dat laster.
9.1.7 Portretrecht in de media
Wanneer iemand in beeld wordt gebracht in de media kan diegene een beroep doen op zijn
portretrecht. Dat beschermt de rechten van geportretteerde personen. Mediabedrijven die
