ARTIKELEN
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
INHOUDSOPGAVE:
A developmental systems approach tot the study of motor development
pagina: 2
General movements: a window for early identification of children at risk for developmental delay
pagina: 6
Close interrelation of motor and cognitive development and of the cerebellum and prefontal
cortex
pagina: 9
De ontwikkeling van executieve functies tussen kindertijd en jongvolwassenheid
pagina: 13
Parenting behaviour and the risk of becoming a victim and a bully-victim: a meta-analysis study
pagina: 17
Understanding adolescence as a period of social-affective engagement and goal flexibility
pagina: 21
How can we not 'lose it' if we still don't understand how to 'use it'? Unanswered questions about
the influence of activity participation on performance in older age: a mini-review
pagina: 27
1
, A Developmental Systems Approach to the Study of Motor Development –
Carl Gabbard (2009)
De Developmental Systems Approach (de ontwikkelingssysteembenadering?) brengt theorieën, die
motorische ontwikkeling en groei proberen te begrijpen en verklaren via omgeving of biologie
(nature-nurture), samen. Over het algemeen is men het er namelijk ook over eens dat het
veranderen van de mens ontstaat op een complexere manier, een samenspel van biologie en
omgeving.
Gabbard definieert motorische ontwikkeling als volgt: 'het is het onderzoeken van de
veranderingen in het motorische gedrag, beïnvloed door zowel de omgeving als de biologie. Onder
het begrip veranderingen verstaat Gabbard twee dingen:
1. observation of growth (lichaamsgroei)
2. observation of development (verandering in het functioneringsniveau)
In de afgelopen 25 jaar is het onderzoek naar motorische ontwikkeling toegenomen. Vooral omdat
de motorische ontwikkeling bepalend is voor het gedrag van het kind. Ook worden aspecten van
de motorische ontwikkeling steeds vaker genoemd en gebruikt in breed gedragen theorieën van
onder andere de cognitieve psychologie en de neuropsychologie.
In deze onderzoeken is er vooral aandacht voor een dynamische benadering. Gabbard
benadrukt echter zijn Developmental Systems Approach. Een dynamische benadering is namelijk
een soort deelonderwerp van zijn bredere kader, de ontwikkelingssysteembenadering.
Wat houdt de Developmental Systems Approach nou precies in?
Deze algemene benadering gaat ervan uit dat menselijke ontwikkeling ontstaat door veranderende
relaties tussen de veranderende persoon en de veranderende multilevel omgeving (de omgeving
bestaat uit meerdere niveaus). Een persoon is een dynamisch en zichzelf organiserend systeem dat
uit verschillende systemen bestaat (bv. Hersenen, spieren, botten, zenuwen).
Ook de dynamische benadering zegt al dat groei en ontwikkeling ontstaan door wederzijdse
interactie van biologische kenmerken en omgeving.
In de kern van het artikel behandelt Gabbart theorieën die uitgaan van omgeving en theorieën die
uitgaan van de biologische kenmerken, die gelinkt kunnen worden aan zijn Developmental Systems
Approach. Hiermee zou je de meest gestelde onderzoeksvraag van tegenwoordig, namelijk hoe het
proces waarin iemand motorische vaardigheden verkrijgt gaat (= the study of Perception to
Action), misschien beter kunnen verklaren. Of in ieder geval dit proces beter begrijpen.
A. Theorieën die uitgaan van omgevingskenmerken
Deze theorieën gaan uit van de omstandigheden, mogelijkheden en voorwaarden, en
'dingen/voorwerpen' die een omgeving heeft of biedt. Hierin zijn de volgende twee theorieën erg
belangrijk:
1. De ecologische systeemtheorie van Bronfenbrenner
Deze theorie biedt een van de meest omvangrijke kaders voor het bestuderen van de invloed van
omgeving op motorische ontwikkeling. De theorie gaat namelijk uit van 5 niveaus, reikend van de
intieme thuissituatie tot de cultuur en geschiedenis van de samenleving: microsysteem,
mesosysteem, exosysteem, macrosysteem en chronosysteem. De omgeving bestaat dus uit lagen,
2
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
INHOUDSOPGAVE:
A developmental systems approach tot the study of motor development
pagina: 2
General movements: a window for early identification of children at risk for developmental delay
pagina: 6
Close interrelation of motor and cognitive development and of the cerebellum and prefontal
cortex
pagina: 9
De ontwikkeling van executieve functies tussen kindertijd en jongvolwassenheid
pagina: 13
Parenting behaviour and the risk of becoming a victim and a bully-victim: a meta-analysis study
pagina: 17
Understanding adolescence as a period of social-affective engagement and goal flexibility
pagina: 21
How can we not 'lose it' if we still don't understand how to 'use it'? Unanswered questions about
the influence of activity participation on performance in older age: a mini-review
pagina: 27
1
, A Developmental Systems Approach to the Study of Motor Development –
Carl Gabbard (2009)
De Developmental Systems Approach (de ontwikkelingssysteembenadering?) brengt theorieën, die
motorische ontwikkeling en groei proberen te begrijpen en verklaren via omgeving of biologie
(nature-nurture), samen. Over het algemeen is men het er namelijk ook over eens dat het
veranderen van de mens ontstaat op een complexere manier, een samenspel van biologie en
omgeving.
Gabbard definieert motorische ontwikkeling als volgt: 'het is het onderzoeken van de
veranderingen in het motorische gedrag, beïnvloed door zowel de omgeving als de biologie. Onder
het begrip veranderingen verstaat Gabbard twee dingen:
1. observation of growth (lichaamsgroei)
2. observation of development (verandering in het functioneringsniveau)
In de afgelopen 25 jaar is het onderzoek naar motorische ontwikkeling toegenomen. Vooral omdat
de motorische ontwikkeling bepalend is voor het gedrag van het kind. Ook worden aspecten van
de motorische ontwikkeling steeds vaker genoemd en gebruikt in breed gedragen theorieën van
onder andere de cognitieve psychologie en de neuropsychologie.
In deze onderzoeken is er vooral aandacht voor een dynamische benadering. Gabbard
benadrukt echter zijn Developmental Systems Approach. Een dynamische benadering is namelijk
een soort deelonderwerp van zijn bredere kader, de ontwikkelingssysteembenadering.
Wat houdt de Developmental Systems Approach nou precies in?
Deze algemene benadering gaat ervan uit dat menselijke ontwikkeling ontstaat door veranderende
relaties tussen de veranderende persoon en de veranderende multilevel omgeving (de omgeving
bestaat uit meerdere niveaus). Een persoon is een dynamisch en zichzelf organiserend systeem dat
uit verschillende systemen bestaat (bv. Hersenen, spieren, botten, zenuwen).
Ook de dynamische benadering zegt al dat groei en ontwikkeling ontstaan door wederzijdse
interactie van biologische kenmerken en omgeving.
In de kern van het artikel behandelt Gabbart theorieën die uitgaan van omgeving en theorieën die
uitgaan van de biologische kenmerken, die gelinkt kunnen worden aan zijn Developmental Systems
Approach. Hiermee zou je de meest gestelde onderzoeksvraag van tegenwoordig, namelijk hoe het
proces waarin iemand motorische vaardigheden verkrijgt gaat (= the study of Perception to
Action), misschien beter kunnen verklaren. Of in ieder geval dit proces beter begrijpen.
A. Theorieën die uitgaan van omgevingskenmerken
Deze theorieën gaan uit van de omstandigheden, mogelijkheden en voorwaarden, en
'dingen/voorwerpen' die een omgeving heeft of biedt. Hierin zijn de volgende twee theorieën erg
belangrijk:
1. De ecologische systeemtheorie van Bronfenbrenner
Deze theorie biedt een van de meest omvangrijke kaders voor het bestuderen van de invloed van
omgeving op motorische ontwikkeling. De theorie gaat namelijk uit van 5 niveaus, reikend van de
intieme thuissituatie tot de cultuur en geschiedenis van de samenleving: microsysteem,
mesosysteem, exosysteem, macrosysteem en chronosysteem. De omgeving bestaat dus uit lagen,
2
