Actua + taakjes
Personenbelasting
INHOUD
• Basisbeginselen
bv. Wat is een belasting? Welke directe belastingen zijn er in België?
• Inleidende begrippen
bv. Wat is een belastbaar tijdperk? Wat is een voorstel van vereenvoudigde aangifte?
• Waar staan mijn persoonlijke gegevens en gezinslasten? Hoe beïnvloeden die
mijn te betalen personenbelasting?
• Welke belastingverminderingen kan ik genieten?
• …
4 SOORTEN INKOMSTEN
REGELGEVING PERSONENBELASTING
• Commentaren uitleg van experts
• Circulaires = Administratieve richtlijnen Handleiding voor belasting
• Rechtspraak hoe rechter de wet toepast
• Parlementaire vragen
Naast de wetgeving bestaat er ook veel regelgeving, en dat zijn geen wetten.
Regelgeving: specifiekere / concretere voorbeelden om de wet juist te toepassen.
Circulaires = bijkomstige uitleg & meer in detail, die in mensentaal uitlegt hoe we bepaalde wetten
analyseren en toepassen
Omzendbrief!!! = synoniem voor circulaires
Arresten, vonnissen → rechtsspraak
BASISBEGINSELEN (NIET IN DE HANDBOEK )
ONTWIKKELING VAN BELASTINGEN HANGT SAMEN MET DE MAATSCHAPPELIJKE
EVOLUTIES IN DE SAMENLEVING
• Mensen betaalden belastingen in natura. Afstaan van vee of graan (v.C.)
• Bewoners betaalden grondbelasting voor het gebruik van grond (Romeinse Rijk)
,Actua + taakjes
• Accijnzen op typische levensmiddelen en tol (Middeleeuwen)
• Centraal georganiseerd belastingstelsel (1805): belastingen op inkomen en
rijkdom werd belangrijker dan belastingen op het gebruik van bepaalde goederen
- Aantal ramen, dienstboden, …
- Belasting op luxegoederen
• Ontstaan Pb en vennb (loop van de 19e eeuw)
• Btw (1971)
Grondbelasting: bv. tol vragen
BEGRIP ‘BELASTING’
• Geen wettelijke definitie maar wel een juridische omschrijving/uitleg
• De belasting is:
- een bijdrage;
• Iedereen draagt bij.
• Het is verplicht, geen keuze.
- volgens bepaalde rechtsregels;
- opgelegd door de overheid;
- met als doel;
- het verzamelen van financiële middelen;
• Belasting = geld voor de staat
- nodig om uitgaven te doen in het algemeen belang
• Iedereen betaalt → iedereen profiteert
• Belasting moet bij wet of decreet als belasting worden erkend
,Actua + taakjes
KENMERKEN VAN EEN BELASTING
- Financieel doel: overheidsuitgaven financieren – geen tegenprestatie!
- Dwingend karakter: sancties mogelijk.
- De fiscale wet is van openbare orde
- Openbare orde = iedereen moet volgen
▪ Belastingontduiking is in strijd met het openbare-ordekarakter
▪ Belastingontduiking ≠ Belastingvermijding
- Ontduiken = verstoppen = strafbaar
Belastingontwijking/belastingvermijding = is toegelaten maar niet per fiscaal
KEUZE VAN DE MINST BELASTE WEG
• De belastingplichtige mag belastingen vermijden op een legale manier.
• Hij mag geen wettelijke verplichtingen schenden en het mag niet om puur fiscale
motieven gaan!
Belastingvermijding = toegelaten
Vb. een vennootschap oprichten i.p.v. zelfstandige te zijn
↕
Belastingontduiking = niet-toegelaten
Vb. fraude, zwartwerk, valse facturen, …
• Belastingvermijding = is fiscaal voordeliger, ik ben ook beschermd tegen faillissement
• Belastingontduiking = valse facturen opmaken, niet factureren, geen btw betalen, zwart werken,.. →
belastingfraude
ALGEMENE ANTIMISBRUIKBEPALING
ART. 344, §1 WIB 92
• BP moet bewijzen dat de keuze voor zijn rechtshandeling(en) door andere
motieven is ingegeven dan het vermijden/ontwijken van inkomstenbelastingen
• Krachtig middel om belastingvermijding tegen te gaan
• Zal pas gebruikt worden als andere middelen uitgeput zijn
• 344 WIB = De BP mort bewijzen dat er andere motieven waren dan belastingen besparen.
ZIJN GEEN BELASTINGEN:
• Bepaalde overheidsinkomsten (vb. Inkomgelden musea)
• Retributies
• Vergoeding voor geïndividualiseerde dienstverlening ➔ er is een
tegenprestatie (Vb. tolgelden, parkeerretributies, etc.)
• Parafiscale heffingen (sociale bijdragen)
Wordt door de overheid grote deels gefinancierd
,Actua + taakjes
WIE MAG BELASTINGEN HEFFEN ?
• Federaal (Belgische staat, grote belastingen zoals personenbelasting)
• Regionaal
- Gewesten (Vlaams, Waals, Brussels Hoofdstedelijk) (vb. onroerende
voorheffing)
- Gemeenschappen (Vlaams, Frans, Duitstalig) (vb. cultuur, onderwijs)
• Lokaal
- Provincies & gemeenten
• Publiekrechterlijke instellingen
- Opdracht van algemeen belang (vb. sociale heffingen)
- Vb.: instellingen openbaar nut, openbare centra voor maatschappelijk
welzijn
• Supranationale overheden
- EU
- Vb.: douane aan buitengrens; btw
INLEIDENDE BEGRIPPEN
Je kan via TaxOnWeb dus online direct zien hoeveel je zal terugkrijge (=simulatie)
VOORSTEL VAN VEREENVOUDIGDE AANGIFTE (VVA)
3.960.000 stuks in 2025
Op papier/Via Myminfin
Voorstel van vereenvoudigde aangifte
o Voordelen: Je hoeft alleen te controleren en indien alles juist is hoef je NIETS te
doen
o Opgelet: Je zou zaken kunnen vergeten omdat je alleen hoeft te controleren
o Bij fouten: tijdig corrigeren (30 juni papier /15 juli Tax-on-web)
WIE ONTVANGT DERGELIJK VOORSTEL? ART. 178, § 1-2 KB/WIB 92
Belastingplichtigen met:
• Pensioenen
• Werkloosheidsuitkeringen
• Wettelijke ziekte- en invaliditeitsuitkeringen
• Gebruik van dienstencheques
• Kosten voor kinderopvang (3-14 jaar)
• Inkomsten uit de deeleconomie of het verenigingswerk (onder bepaalde
voorwaarden)
• Bezoldigingen
• Betaalde giften
• Belgische OG in de code *106
• Uitgaven van hypothecaire leningen die in aanmerking komen voor een
belastingvermindering (indien mogelijk)
,Actua + taakjes
• Uitgaven van individuele levensverzekeringen die in aanmerking komen voor een
belastingvermindering (indien mogelijk)
• Art. 178, § 3 KB/WIB 92 => Krijgen geen voorstel van vereenvoudigde aangifte
(complexe situaties)
• buitenlandse inkomsten (1°)
• buitenlandse rekeningen (2°)
• overleden belastingplichtige (3°)
• geen gekend adres (6°)
• zelfstandigen / bedrijfsleiders / beroepsinkomsten (9°)
• juridische constructies (kaaimantaks) (10°) enz.
• Eerste belastingaangifte vanaf 16 jaar Art. 178/1 KB/WIB 92
1. BELASTINGPLICHTIGEN ONDERWORPEN AAN DE PERSONENBELASTING (ART. 3
WIB92)
Rijksinwoners (Art.2, § 1, 1° eerste lid a, b, c en d WIB 92):
a. De natuurlijke personen met:
1) woonplaats in België
2) indien geen woonplaats maar zetel van fortuin in België.
Zetel van fortuin = waar je belangrijkste bezittingen en belangen zijn (bank, woning, gezin, werk, …)
b. De Belgische diplomatieke ambtenaren en consulaire beroepsambten die in het
buitenland werken en hun gezinsleden die bij hen wonen (Zij blijven fiscaal inwoner van België)
c. De andere leden van Belgische diplomatieke zendingen en consulaire posten
d. De andere ambtenaren, vertegenwoordigers van de Belgische staat, van de
gewesten,… voorwaarden:
1) De Belgische nationaliteit bezitten
2) Geen duurzaam verblijf in het buitenland
3) Een domicilieadres in België behouden
De fiscale woonplaats is cruciaal
Rijksinwoners (Art.2, § 1, 1° tweede en derde lid WIB 92):
Naar de omstandigheden moet worden beoordeeld of iemand in België zijn woonplaats
of zetel van fortuin heeft gevestigd ➔ o.b.v. 2 wettelijke vermoedens
1) Inschrijving in het rijksregister (RR) behoudens tegenbewijs: weerlegbaar
vermoeden (Je kan dit dus tegenspreken)
2) Woonplaats voor gehuwden/wettelijk samenwonenden = plaats waar het gezin
is gevestigd: onweerlegbaar vermoeden (Je kan dit niet tegenspreken)
Weerleggen: tonen waar je echt woont
,Actua + taakjes
+ Belastingvermeerdering van 100%
BBI = bijzondere belasting inspectie. De BBI is een speciale dienst van de fiscus die fraude onderzoekt.
Foto 1: Dus hij betaalde geen belastingen in België
Foto 2: Dus verdubbeld
Domiciliefraude is moeilijk te controleren
2. WERELDWIJD INKOMEN (ART. 5 WIB 92)
De personenbelasting die een rijksinwoner verschuldigd is, wordt berekend op zijn
wereldwijd inkomen.
Het belastbare inkomen van een rijksinwoner:
1) Onroerende inkomsten
2) Roerende inkomsten
3) Beroepsinkomsten
4) Diverse inkomsten
De fiscus wilt alles weten, dus jij noteert alles bij de aangifte. Om de dubbele belastingen te vermijden.
3. BELASTBAAR TIJDPERK EN AANSLAGJAAR
ALGEMENE REGEL
Art. 359 en 360 WIB 92 + Art. 200 KB/WIB 92
• Belastbaar Tijdperk = jaar waarin de belastingplichtige belastbare inkomsten
heeft verkregen of behaald ≈ een kalenderjaar
• Aanslagjaar = jaar waarvoor die inkomsten aangeslagen of belast worden ≈ jaar
dat volgt op het belastbaar tijdperk
Belastbaar tijdperk N en aanslagjaar N+1
UITZONDERING
Art. 203 KB/WIB 92
Het belastbaar tijdperk = gedeelte van het kalenderjaar
Bv. bij geboorte of immigratie
Bv. bij emigratie => AJ = BT: AJ SPECIAAL
Personenbelasting loopt samen met de kalenderjaar, maar er zijn uitzonderingen.
25/09/’25 : verhuizen naar Nederland (we tellen september bij want op 15 sept was hij in België)
01/01/’25 t.e.m. 24/09/’25
AJ 2025 Speciaal (speciaal is alleen bij emigratie)
,Actua + taakjes
Beperking van de Federale voordelen
• Federale voordelen slechts “prorata temporis” indien BT ≠ volledig kalenderjaar
(immigratie + emigratie)
• Art. 129/1 + 174/1 WIB 92
Vak 1199-62 dient om het aantal maanden te bepalen (een maand telt mee als je op de 15de Belgisch
rijksinwoner was, en bij overlijden telt die maand toch mee) waarmee je federale belastingvoordelen pro
rata temporis worden berekend wanneer je geen volledig kalenderjaar rijksinwoner was.
3. OEFENING OP BT EN AJ
o Erkan is in 2024 en 2025 Belgisch rijksinwoner.
Belastbaar tijdperk? Aanslagjaar?
01/01/2024 – 31/12/2024 2025
01/01/2025 – 31/12/2025 2026
o Phil vestigt zich vanaf 1 maart 2024 definitief in België. Gedurende heel het jaar
2025 is zijn woonplaats in België gevestigd.
Belastbaar tijdperk? Aanslagjaar?
01/03/2024 – 31/12/2024 2025 immigratie
01/01/2025 – 31/12/2025 2026
o Carl emigreert naar Portugal op 1 oktober 2025. Hij verkrijgt na die datum geen
inkomsten meer uit België (noch beroeps, divers, onroerend of roerend).
Belastbaar tijdperk? Aanslagjaar?
01/01/2025 – 30/09/2025 2025 speciaal (emigratie)
4. GEMEENSCHAPPELIJKE OF INDIVIDUELE AANSLAG
Gemeenschappelijke aanslag
• 1 gezamenlijke aangifte (Art. 126, § 1 WIB 92)
• Linker- EN rechterkolom invullen
• Wie?
- Gehuwden
- Wettelijk samenwonenden
▪ Overeenkomst tussen 2 personen bij ambtenaar van de burgerlijke stand
▪ Allebei meerderjarig
▪ Niet verbonden door een huwelijk of andere samenwoningsverklaring
▪ Ze hoeven niet verliefd te zijn ☺ (broers, zus,.. kan ook)
>op fiscaal gebied volledig gelijkgesteld met gehuwden (Art. 2, § 1, 2° WIB 92)
,Actua + taakjes
Gehuwden en wettelijk samenwonenden hebben samen 1 aangifte. Maar belastingen worden nog altijd
individueel berekend, alleen het formulier is samen.
Het is niet genoeg of alleen samen te wonen, maar je moet echt naar de ambtenaar van de burgerlijke
stand gaan en attest gaan tekenen
Individuele aanslag
• Fiscaal alleenstaanden
- ‘Echte’ alleenstaande
- Feitelijk samenwonende
• Feitelijk samenwonende: officieel samenwonen maar aparte aangifte invullen
• Afzonderlijke aangifte - Enkel linkerkolom invullen
• Fiscaal gezien worden volgende personen ook als “alleenstaanden” beschouwd
(Art. 126, § 2-3 WIB 92):
• Jaar van huwelijk/wettelijk samenw.
• Jaar van echtscheiding/beëindiging wettelijk samenw.
• Jaar na het jaar van feitelijke scheiding
• toestand waarbij de echtgenoten de samenwoningplicht niet meer
nakomen. Het huwelijk/de wettelijke samenwoning blijft echter wel
voortbestaan.
• Jaar van scheiding van tafel en bed (officieel met rechter)
• 1 van de echtgenoten is een internationaal ambtenaar (beroepsinkomen >
6.700,00 (niet-geïndexeerd bedrag))
• Jaar van ontbinding van het huwelijk/wett. smnw. door overlijden (keuze!)
Huwelijk begint altijd pas fiscaal het jaar erna. Scheiding telt al meteen. Samenwonen stopt pas fiscaal
het jaar erna.
,Actua + taakjes
Zie voorbeelden p. 39
Dit online afdrukken en altijd naar de les meebrengen (14 pagina’s op papier)
We mogen sommige dingen gebruiken op het examen bv. deze aangifte (?)
Als je code invult, kijk ook naar wat de pijltjes onderaan aanduiden
Inkomsten van (minderjarige) KINDEREN
Wettelijk genot van bepaalde inkomsten is voor de OUDERS (Art. 126, § 4 WIB 92):
• Roerende inkomsten
• Onroerende inkomsten
• Diverse inkomsten (met uitz. v/d ontvangen onderhoudsgelden)
Wettelijk genot van bepaalde inkomsten is voor de KINDEREN:
• Beroepsinkomsten
• Onderhoudsgelden (=alimentatiegeld)
Wettelijk genot: juridisch is de huur van het kind, maar fiscaal doet men alsof het van de ouders is.
4. OEFENING: GEMEENSCHAPPELIJKE OF INDIVIDUELE AANSLAG
Carine en Eddy zijn gehuwd sedert 08/03/1985. Op 14/08/2024 beslissen zij echter om
uiteen te gaan. Eddy beslist om de echtelijke woning te verlaten en naar een eigen
appartement te verhuizen.
De procedure m.b.t. de echtscheiding is in gang gezet, maar de definitieve echtscheiding
wordt pas op 25/02/2025 uitgesproken.
1. Welk soort aangifte dienen Eddy en Carine in voor aanslagjaar 2025?
2. En voor aanslagjaar 2026?
3. Indien ze niet gehuwd maar wettelijk samenwonend waren, zouden jouw
antwoorden anders zijn?
14/08/2024: Feitelijke scheiding (is nog niet officieel maar1 persoon verwijderd zich van het adres)
25/02/2025: Definitieve echtscheiding
1. AJ25 = is gezamenlijk
2. AJ26 = individueel/afzonderlijk
3. Neen, helemaal hetzelfde, de codes zullen ook hetzelfde zijn
, Actua + taakjes
5. VOLLEDIGE DECUMUL
Art. 127 WIB 92
• Totaal netto-inkomen van elke geh./wettelijk samenw.
• Eigen beroepsinkomsten
• Bep. persoonlijk behaalde diverse inkomsten
• Eigen onroerende, roerende en bep. diverse inkomsten (o.b.v.
huwelijksvermogensstelsel)
• 50% van alle andere gezamenlijke en onverdeelde inkomsten van beide
geh./wettelijk samenw.
Je splitst (decumuleert) alle inkomsten van een gehuwd koppel of wettelijk samenwonenden volledig
zodat iedereen belast wordt op wat hij/zij eigenlijk verdient.
6. BEREKENING VAN DE BELASTING (PER BELASTINGPLICHTIGE )
Berekening kunnen begrijpen (inkomen van elke partner apart belast → volledige decumul)
Berekeningsschema Excel op Canvas
- Links: de oudste belastingplichtige
- Rechts: de jongste
Gevolgen v/d 6de staatshervorming sinds AJ 2015
• Federale personenbelasting
• Gewestelijke personenbelasting
• Het bevoegde gewest is waar je je fiscale woonplaats op 1 januari van het
aanslagjaar hebt. (Art. 5/1, § 2 BFW)
Federale vs. Gewestelijke codes
Bv. in Brussel zijn enkele codes verschillend
AUTONOMIEFACTOR EN O PCENTIEMEN
Zie berekeningsschema Excel
• Opcentiemen berekend op de ‘Gereduceerde Belasting Staat’
Personenbelasting
INHOUD
• Basisbeginselen
bv. Wat is een belasting? Welke directe belastingen zijn er in België?
• Inleidende begrippen
bv. Wat is een belastbaar tijdperk? Wat is een voorstel van vereenvoudigde aangifte?
• Waar staan mijn persoonlijke gegevens en gezinslasten? Hoe beïnvloeden die
mijn te betalen personenbelasting?
• Welke belastingverminderingen kan ik genieten?
• …
4 SOORTEN INKOMSTEN
REGELGEVING PERSONENBELASTING
• Commentaren uitleg van experts
• Circulaires = Administratieve richtlijnen Handleiding voor belasting
• Rechtspraak hoe rechter de wet toepast
• Parlementaire vragen
Naast de wetgeving bestaat er ook veel regelgeving, en dat zijn geen wetten.
Regelgeving: specifiekere / concretere voorbeelden om de wet juist te toepassen.
Circulaires = bijkomstige uitleg & meer in detail, die in mensentaal uitlegt hoe we bepaalde wetten
analyseren en toepassen
Omzendbrief!!! = synoniem voor circulaires
Arresten, vonnissen → rechtsspraak
BASISBEGINSELEN (NIET IN DE HANDBOEK )
ONTWIKKELING VAN BELASTINGEN HANGT SAMEN MET DE MAATSCHAPPELIJKE
EVOLUTIES IN DE SAMENLEVING
• Mensen betaalden belastingen in natura. Afstaan van vee of graan (v.C.)
• Bewoners betaalden grondbelasting voor het gebruik van grond (Romeinse Rijk)
,Actua + taakjes
• Accijnzen op typische levensmiddelen en tol (Middeleeuwen)
• Centraal georganiseerd belastingstelsel (1805): belastingen op inkomen en
rijkdom werd belangrijker dan belastingen op het gebruik van bepaalde goederen
- Aantal ramen, dienstboden, …
- Belasting op luxegoederen
• Ontstaan Pb en vennb (loop van de 19e eeuw)
• Btw (1971)
Grondbelasting: bv. tol vragen
BEGRIP ‘BELASTING’
• Geen wettelijke definitie maar wel een juridische omschrijving/uitleg
• De belasting is:
- een bijdrage;
• Iedereen draagt bij.
• Het is verplicht, geen keuze.
- volgens bepaalde rechtsregels;
- opgelegd door de overheid;
- met als doel;
- het verzamelen van financiële middelen;
• Belasting = geld voor de staat
- nodig om uitgaven te doen in het algemeen belang
• Iedereen betaalt → iedereen profiteert
• Belasting moet bij wet of decreet als belasting worden erkend
,Actua + taakjes
KENMERKEN VAN EEN BELASTING
- Financieel doel: overheidsuitgaven financieren – geen tegenprestatie!
- Dwingend karakter: sancties mogelijk.
- De fiscale wet is van openbare orde
- Openbare orde = iedereen moet volgen
▪ Belastingontduiking is in strijd met het openbare-ordekarakter
▪ Belastingontduiking ≠ Belastingvermijding
- Ontduiken = verstoppen = strafbaar
Belastingontwijking/belastingvermijding = is toegelaten maar niet per fiscaal
KEUZE VAN DE MINST BELASTE WEG
• De belastingplichtige mag belastingen vermijden op een legale manier.
• Hij mag geen wettelijke verplichtingen schenden en het mag niet om puur fiscale
motieven gaan!
Belastingvermijding = toegelaten
Vb. een vennootschap oprichten i.p.v. zelfstandige te zijn
↕
Belastingontduiking = niet-toegelaten
Vb. fraude, zwartwerk, valse facturen, …
• Belastingvermijding = is fiscaal voordeliger, ik ben ook beschermd tegen faillissement
• Belastingontduiking = valse facturen opmaken, niet factureren, geen btw betalen, zwart werken,.. →
belastingfraude
ALGEMENE ANTIMISBRUIKBEPALING
ART. 344, §1 WIB 92
• BP moet bewijzen dat de keuze voor zijn rechtshandeling(en) door andere
motieven is ingegeven dan het vermijden/ontwijken van inkomstenbelastingen
• Krachtig middel om belastingvermijding tegen te gaan
• Zal pas gebruikt worden als andere middelen uitgeput zijn
• 344 WIB = De BP mort bewijzen dat er andere motieven waren dan belastingen besparen.
ZIJN GEEN BELASTINGEN:
• Bepaalde overheidsinkomsten (vb. Inkomgelden musea)
• Retributies
• Vergoeding voor geïndividualiseerde dienstverlening ➔ er is een
tegenprestatie (Vb. tolgelden, parkeerretributies, etc.)
• Parafiscale heffingen (sociale bijdragen)
Wordt door de overheid grote deels gefinancierd
,Actua + taakjes
WIE MAG BELASTINGEN HEFFEN ?
• Federaal (Belgische staat, grote belastingen zoals personenbelasting)
• Regionaal
- Gewesten (Vlaams, Waals, Brussels Hoofdstedelijk) (vb. onroerende
voorheffing)
- Gemeenschappen (Vlaams, Frans, Duitstalig) (vb. cultuur, onderwijs)
• Lokaal
- Provincies & gemeenten
• Publiekrechterlijke instellingen
- Opdracht van algemeen belang (vb. sociale heffingen)
- Vb.: instellingen openbaar nut, openbare centra voor maatschappelijk
welzijn
• Supranationale overheden
- EU
- Vb.: douane aan buitengrens; btw
INLEIDENDE BEGRIPPEN
Je kan via TaxOnWeb dus online direct zien hoeveel je zal terugkrijge (=simulatie)
VOORSTEL VAN VEREENVOUDIGDE AANGIFTE (VVA)
3.960.000 stuks in 2025
Op papier/Via Myminfin
Voorstel van vereenvoudigde aangifte
o Voordelen: Je hoeft alleen te controleren en indien alles juist is hoef je NIETS te
doen
o Opgelet: Je zou zaken kunnen vergeten omdat je alleen hoeft te controleren
o Bij fouten: tijdig corrigeren (30 juni papier /15 juli Tax-on-web)
WIE ONTVANGT DERGELIJK VOORSTEL? ART. 178, § 1-2 KB/WIB 92
Belastingplichtigen met:
• Pensioenen
• Werkloosheidsuitkeringen
• Wettelijke ziekte- en invaliditeitsuitkeringen
• Gebruik van dienstencheques
• Kosten voor kinderopvang (3-14 jaar)
• Inkomsten uit de deeleconomie of het verenigingswerk (onder bepaalde
voorwaarden)
• Bezoldigingen
• Betaalde giften
• Belgische OG in de code *106
• Uitgaven van hypothecaire leningen die in aanmerking komen voor een
belastingvermindering (indien mogelijk)
,Actua + taakjes
• Uitgaven van individuele levensverzekeringen die in aanmerking komen voor een
belastingvermindering (indien mogelijk)
• Art. 178, § 3 KB/WIB 92 => Krijgen geen voorstel van vereenvoudigde aangifte
(complexe situaties)
• buitenlandse inkomsten (1°)
• buitenlandse rekeningen (2°)
• overleden belastingplichtige (3°)
• geen gekend adres (6°)
• zelfstandigen / bedrijfsleiders / beroepsinkomsten (9°)
• juridische constructies (kaaimantaks) (10°) enz.
• Eerste belastingaangifte vanaf 16 jaar Art. 178/1 KB/WIB 92
1. BELASTINGPLICHTIGEN ONDERWORPEN AAN DE PERSONENBELASTING (ART. 3
WIB92)
Rijksinwoners (Art.2, § 1, 1° eerste lid a, b, c en d WIB 92):
a. De natuurlijke personen met:
1) woonplaats in België
2) indien geen woonplaats maar zetel van fortuin in België.
Zetel van fortuin = waar je belangrijkste bezittingen en belangen zijn (bank, woning, gezin, werk, …)
b. De Belgische diplomatieke ambtenaren en consulaire beroepsambten die in het
buitenland werken en hun gezinsleden die bij hen wonen (Zij blijven fiscaal inwoner van België)
c. De andere leden van Belgische diplomatieke zendingen en consulaire posten
d. De andere ambtenaren, vertegenwoordigers van de Belgische staat, van de
gewesten,… voorwaarden:
1) De Belgische nationaliteit bezitten
2) Geen duurzaam verblijf in het buitenland
3) Een domicilieadres in België behouden
De fiscale woonplaats is cruciaal
Rijksinwoners (Art.2, § 1, 1° tweede en derde lid WIB 92):
Naar de omstandigheden moet worden beoordeeld of iemand in België zijn woonplaats
of zetel van fortuin heeft gevestigd ➔ o.b.v. 2 wettelijke vermoedens
1) Inschrijving in het rijksregister (RR) behoudens tegenbewijs: weerlegbaar
vermoeden (Je kan dit dus tegenspreken)
2) Woonplaats voor gehuwden/wettelijk samenwonenden = plaats waar het gezin
is gevestigd: onweerlegbaar vermoeden (Je kan dit niet tegenspreken)
Weerleggen: tonen waar je echt woont
,Actua + taakjes
+ Belastingvermeerdering van 100%
BBI = bijzondere belasting inspectie. De BBI is een speciale dienst van de fiscus die fraude onderzoekt.
Foto 1: Dus hij betaalde geen belastingen in België
Foto 2: Dus verdubbeld
Domiciliefraude is moeilijk te controleren
2. WERELDWIJD INKOMEN (ART. 5 WIB 92)
De personenbelasting die een rijksinwoner verschuldigd is, wordt berekend op zijn
wereldwijd inkomen.
Het belastbare inkomen van een rijksinwoner:
1) Onroerende inkomsten
2) Roerende inkomsten
3) Beroepsinkomsten
4) Diverse inkomsten
De fiscus wilt alles weten, dus jij noteert alles bij de aangifte. Om de dubbele belastingen te vermijden.
3. BELASTBAAR TIJDPERK EN AANSLAGJAAR
ALGEMENE REGEL
Art. 359 en 360 WIB 92 + Art. 200 KB/WIB 92
• Belastbaar Tijdperk = jaar waarin de belastingplichtige belastbare inkomsten
heeft verkregen of behaald ≈ een kalenderjaar
• Aanslagjaar = jaar waarvoor die inkomsten aangeslagen of belast worden ≈ jaar
dat volgt op het belastbaar tijdperk
Belastbaar tijdperk N en aanslagjaar N+1
UITZONDERING
Art. 203 KB/WIB 92
Het belastbaar tijdperk = gedeelte van het kalenderjaar
Bv. bij geboorte of immigratie
Bv. bij emigratie => AJ = BT: AJ SPECIAAL
Personenbelasting loopt samen met de kalenderjaar, maar er zijn uitzonderingen.
25/09/’25 : verhuizen naar Nederland (we tellen september bij want op 15 sept was hij in België)
01/01/’25 t.e.m. 24/09/’25
AJ 2025 Speciaal (speciaal is alleen bij emigratie)
,Actua + taakjes
Beperking van de Federale voordelen
• Federale voordelen slechts “prorata temporis” indien BT ≠ volledig kalenderjaar
(immigratie + emigratie)
• Art. 129/1 + 174/1 WIB 92
Vak 1199-62 dient om het aantal maanden te bepalen (een maand telt mee als je op de 15de Belgisch
rijksinwoner was, en bij overlijden telt die maand toch mee) waarmee je federale belastingvoordelen pro
rata temporis worden berekend wanneer je geen volledig kalenderjaar rijksinwoner was.
3. OEFENING OP BT EN AJ
o Erkan is in 2024 en 2025 Belgisch rijksinwoner.
Belastbaar tijdperk? Aanslagjaar?
01/01/2024 – 31/12/2024 2025
01/01/2025 – 31/12/2025 2026
o Phil vestigt zich vanaf 1 maart 2024 definitief in België. Gedurende heel het jaar
2025 is zijn woonplaats in België gevestigd.
Belastbaar tijdperk? Aanslagjaar?
01/03/2024 – 31/12/2024 2025 immigratie
01/01/2025 – 31/12/2025 2026
o Carl emigreert naar Portugal op 1 oktober 2025. Hij verkrijgt na die datum geen
inkomsten meer uit België (noch beroeps, divers, onroerend of roerend).
Belastbaar tijdperk? Aanslagjaar?
01/01/2025 – 30/09/2025 2025 speciaal (emigratie)
4. GEMEENSCHAPPELIJKE OF INDIVIDUELE AANSLAG
Gemeenschappelijke aanslag
• 1 gezamenlijke aangifte (Art. 126, § 1 WIB 92)
• Linker- EN rechterkolom invullen
• Wie?
- Gehuwden
- Wettelijk samenwonenden
▪ Overeenkomst tussen 2 personen bij ambtenaar van de burgerlijke stand
▪ Allebei meerderjarig
▪ Niet verbonden door een huwelijk of andere samenwoningsverklaring
▪ Ze hoeven niet verliefd te zijn ☺ (broers, zus,.. kan ook)
>op fiscaal gebied volledig gelijkgesteld met gehuwden (Art. 2, § 1, 2° WIB 92)
,Actua + taakjes
Gehuwden en wettelijk samenwonenden hebben samen 1 aangifte. Maar belastingen worden nog altijd
individueel berekend, alleen het formulier is samen.
Het is niet genoeg of alleen samen te wonen, maar je moet echt naar de ambtenaar van de burgerlijke
stand gaan en attest gaan tekenen
Individuele aanslag
• Fiscaal alleenstaanden
- ‘Echte’ alleenstaande
- Feitelijk samenwonende
• Feitelijk samenwonende: officieel samenwonen maar aparte aangifte invullen
• Afzonderlijke aangifte - Enkel linkerkolom invullen
• Fiscaal gezien worden volgende personen ook als “alleenstaanden” beschouwd
(Art. 126, § 2-3 WIB 92):
• Jaar van huwelijk/wettelijk samenw.
• Jaar van echtscheiding/beëindiging wettelijk samenw.
• Jaar na het jaar van feitelijke scheiding
• toestand waarbij de echtgenoten de samenwoningplicht niet meer
nakomen. Het huwelijk/de wettelijke samenwoning blijft echter wel
voortbestaan.
• Jaar van scheiding van tafel en bed (officieel met rechter)
• 1 van de echtgenoten is een internationaal ambtenaar (beroepsinkomen >
6.700,00 (niet-geïndexeerd bedrag))
• Jaar van ontbinding van het huwelijk/wett. smnw. door overlijden (keuze!)
Huwelijk begint altijd pas fiscaal het jaar erna. Scheiding telt al meteen. Samenwonen stopt pas fiscaal
het jaar erna.
,Actua + taakjes
Zie voorbeelden p. 39
Dit online afdrukken en altijd naar de les meebrengen (14 pagina’s op papier)
We mogen sommige dingen gebruiken op het examen bv. deze aangifte (?)
Als je code invult, kijk ook naar wat de pijltjes onderaan aanduiden
Inkomsten van (minderjarige) KINDEREN
Wettelijk genot van bepaalde inkomsten is voor de OUDERS (Art. 126, § 4 WIB 92):
• Roerende inkomsten
• Onroerende inkomsten
• Diverse inkomsten (met uitz. v/d ontvangen onderhoudsgelden)
Wettelijk genot van bepaalde inkomsten is voor de KINDEREN:
• Beroepsinkomsten
• Onderhoudsgelden (=alimentatiegeld)
Wettelijk genot: juridisch is de huur van het kind, maar fiscaal doet men alsof het van de ouders is.
4. OEFENING: GEMEENSCHAPPELIJKE OF INDIVIDUELE AANSLAG
Carine en Eddy zijn gehuwd sedert 08/03/1985. Op 14/08/2024 beslissen zij echter om
uiteen te gaan. Eddy beslist om de echtelijke woning te verlaten en naar een eigen
appartement te verhuizen.
De procedure m.b.t. de echtscheiding is in gang gezet, maar de definitieve echtscheiding
wordt pas op 25/02/2025 uitgesproken.
1. Welk soort aangifte dienen Eddy en Carine in voor aanslagjaar 2025?
2. En voor aanslagjaar 2026?
3. Indien ze niet gehuwd maar wettelijk samenwonend waren, zouden jouw
antwoorden anders zijn?
14/08/2024: Feitelijke scheiding (is nog niet officieel maar1 persoon verwijderd zich van het adres)
25/02/2025: Definitieve echtscheiding
1. AJ25 = is gezamenlijk
2. AJ26 = individueel/afzonderlijk
3. Neen, helemaal hetzelfde, de codes zullen ook hetzelfde zijn
, Actua + taakjes
5. VOLLEDIGE DECUMUL
Art. 127 WIB 92
• Totaal netto-inkomen van elke geh./wettelijk samenw.
• Eigen beroepsinkomsten
• Bep. persoonlijk behaalde diverse inkomsten
• Eigen onroerende, roerende en bep. diverse inkomsten (o.b.v.
huwelijksvermogensstelsel)
• 50% van alle andere gezamenlijke en onverdeelde inkomsten van beide
geh./wettelijk samenw.
Je splitst (decumuleert) alle inkomsten van een gehuwd koppel of wettelijk samenwonenden volledig
zodat iedereen belast wordt op wat hij/zij eigenlijk verdient.
6. BEREKENING VAN DE BELASTING (PER BELASTINGPLICHTIGE )
Berekening kunnen begrijpen (inkomen van elke partner apart belast → volledige decumul)
Berekeningsschema Excel op Canvas
- Links: de oudste belastingplichtige
- Rechts: de jongste
Gevolgen v/d 6de staatshervorming sinds AJ 2015
• Federale personenbelasting
• Gewestelijke personenbelasting
• Het bevoegde gewest is waar je je fiscale woonplaats op 1 januari van het
aanslagjaar hebt. (Art. 5/1, § 2 BFW)
Federale vs. Gewestelijke codes
Bv. in Brussel zijn enkele codes verschillend
AUTONOMIEFACTOR EN O PCENTIEMEN
Zie berekeningsschema Excel
• Opcentiemen berekend op de ‘Gereduceerde Belasting Staat’
