Goederen- en transportverzekering
Thomas De Boeck
2025 – 2026
Bedrijfsmanagement: Supply Chain Management
Docent: Kris Dekeijzer
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Risico’s en geschiedenis ............................................................................................................. 4
1a. Overzicht van de risico’s in internationale handel. .................................................................................. 4
1b. Overzicht van de risico’s en verzekeringstypes in de cursus (zie schema). ............................................. 4
2. Relevantie van het hoofdstuk over de historische ontwikkeling van de transportverzekering ................. 5
3. Evolutie/ontwikkeling van de transportverzekeringen doorheen de tijd .................................................. 5
4. Rol ‘gewoonten en gebruiken’ in de Haven van Antwerpen + voorbeelden ............................................. 5
Hoofdstuk 2: Samenhang contracten .............................................................................................................. 6
5. Relatie transportverzekeringscontract en koopverkoopcontract .............................................................. 6
6. Relatie transportverzekeringscontract en financieringscontract .............................................................. 6
Hoofdstuk 3: Relevante begrippen verzekeringscontract................................................................................. 7
7. Wezenlijke bestanddelen van een verzekeringscontract .......................................................................... 7
8a. Verzekerde waarde: theorie vs. praktijk .................................................................................................. 7
8b. Wanneer een verzekerbaar belang (toepassen op Incoterms) ............................................................... 8
8c. Pre-shipment survey: waar en wat onderzoeken .................................................................................... 8
9. Kosten mee in de verzekerde waarde (anders dan waarde goederen) ..................................................... 8
10. Verzekeraar betaalt meer uit dan verzekerde waarde ............................................................................ 9
11. Premie: hoe bepaald en uitgedrukt; omstandigheden ............................................................................ 9
12. Verjaring: wanneer en complicaties voor verhaal op vervoerders ........................................................ 10
13. Verplichtingen van de verzekerde ......................................................................................................... 10
14. Makelaar: functie en betaling ................................................................................................................ 11
Hoofdstuk 4: Risicoanalyse en juridische basis .............................................................................................. 12
15. Indeling transportrisico’s (overzicht) ..................................................................................................... 12
16. Bronnen van transportverzekeringsrecht .............................................................................................. 12
17. Karakteristieken transportverzekering .................................................................................................. 13
18. Dubbele verzekering en oplossing in België .......................................................................................... 13
19. Waarom sluiten we een transportverzekering af? ................................................................................ 14
20. Overzicht soorten transportverzekeringen en marktaandeel (BE) ........................................................ 15
Hoofdstuk 5: Polis van Antwerpen – Belgische markt .................................................................................... 16
21. Grondvoorwaarden van een contract & ongeoorloofd voorwerp (BW)................................................ 16
22. Structuur van Polis van Antwerpen – Cargo polis Belgische markt ....................................................... 16
23. Kubustheorie – P.Buyl ............................................................................................................................ 16
24. Betekenis dimensie plaats verzekeringspolis – 3 invalshoeken ............................................................. 17
25. Betekenis dimensie tijd.......................................................................................................................... 17
26. Uitgesloten risico’s in transportverzekering .......................................................................................... 17
27. Eigen gebrek .......................................................................................................................................... 18
28. Verzekeringstypes Polis van Antwerpen – verschil in dekking .............................................................. 18
28a. Draagwijdte zee risico’s ....................................................................................................................... 19
28b. Omkering bewijslast ............................................................................................................................ 19
Hoofdstuk 6: Engelse markt .......................................................................................................................... 20
29. Hoe komt een polis tot stand ................................................................................................................ 20
30. Slip – soorten ......................................................................................................................................... 21
30b. Leidende verzekeraar .......................................................................................................................... 21
31. Verzekeringstypes Engelse markt .......................................................................................................... 21
32. Extraneous risks ..................................................................................................................................... 22
33. Basisdekking Engelse markt ................................................................................................................... 22
34. Contingency verzekering ....................................................................................................................... 23
2
, 35 en 36. Warranties en voorbeelden ......................................................................................................... 23
Hoofdstuk 7: Vergelijking polissen, praktijk en bijzondere risico’s ................................................................. 24
37. Praktijk m.b.t. één van volgende polissen: PvA, ICC A, B of C................................................................ 24
38a. Actual and constructive total loss ........................................................................................................ 24
38b. Perils of the sea ................................................................................................................................... 24
38c. Dekkingsmogelijkheden: Antwerpen – Engeland................................................................................. 25
39. Oorlogsrisico’s – dekking ....................................................................................................................... 25
40. Stakingsrisico’s – dekking ...................................................................................................................... 25
41. Waterborne agreement & location clause ............................................................................................ 26
Hoofdstuk 8: Schade, averij en claims ........................................................................................................... 27
42. Betrokken partijen bij maritieme cargo claim ....................................................................................... 27
43. Averij: hoe manifesteren (2) en welke soorten (3) ................................................................................ 27
43a. Verplichtingen bij schade ..................................................................................................................... 27
43b. Subrogatie............................................................................................................................................ 28
44. Vormen particuliere averij ..................................................................................................................... 28
45. Gemene averij: definitie – toepasselijke regelgeving ............................................................................ 28
46. Veel voorkomende gevallen .................................................................................................................. 28
47. Veel gebruikte documenten bij GA-regeling.......................................................................................... 29
48. Partijen die bijdragen in GA ................................................................................................................... 29
49a. Vormen geschillenbeslechting ............................................................................................................. 29
49b. Wijzen van schaderegeling .................................................................................................................. 29
50. Documenten bij schadevordering.......................................................................................................... 29
51. Vormen van schaderegeling AP ............................................................................................................. 30
52. Abandonnement .................................................................................................................................... 30
53. Bewijs als struikelblok: Engelse en Belgische markt .............................................................................. 31
Hoofdstuk 9: Abonnementen, vervoerders en aansprakelijkheid .................................................................. 32
54. Abonnementspolissen ........................................................................................................................... 32
55. Risico’s zeevervoerder en dekking ......................................................................................................... 32
56. Cascoverzekeraars: wie, dekking en verschil gewone ........................................................................... 33
57. Dekkingsjaar start 20/02 i.p.v. 01/01..................................................................................................... 33
58. Algemene- en bijzondere verzekeringsvoorwaarden P&I club .............................................................. 33
59. Verschil verzekeringsmaatschappij en club ........................................................................................... 34
60. Call van een lid bepalen ......................................................................................................................... 34
61. Verschil premie – call ............................................................................................................................. 34
62. Gedekte risico’s onder P&I .................................................................................................................... 35
63. Uitsluitingen onder P&I ......................................................................................................................... 35
64. Elementen afhandeling P&I claim .......................................................................................................... 35
65. International Group: taken .................................................................................................................... 36
66. Classificatie schepen – verband transportverzekering .......................................................................... 36
67. Salvage ................................................................................................................................................... 36
68. Medeverzekering en herverzekering ..................................................................................................... 37
Hoofdstuk 10: Wegvervoer en expediteur ..................................................................................................... 38
69. Wie verbindt zich als vervoerder – beoordeling rechtspraak ................................................................ 38
70. Aansprakelijkheid wegvervoerder en bewijslast ................................................................................... 38
71. Risico’s wegvervoerder .......................................................................................................................... 39
72. Polis wegvervoer.................................................................................................................................... 39
73. Volledige dekking wegvervoerder ......................................................................................................... 40
73b. Risico’s migranten – migratie voor wegvervoer en oplossingen ......................................................... 40
74. Arex 21 – voor wie ................................................................................................................................. 41
75. Dekking risico’s onder Arex 21............................................................................................................... 41
3
, Hoofdstuk 1: Risico’s en geschiedenis
1a. Overzicht van de risico’s in internationale handel.
Contractuele risico’s
ð Afspraken koop-verkoop: leveringsvoorwaarden, leveringsdatum, hoeveelheid
ð Financieel risico: betaling, krediet, insolventie
Operationele risico’s
ð Verpakking, stuwing en behandeling van de goederen
ð Voortransport, hoofdtransport en na-transport
ð Opslag en overslag van goederen
ð Van het product zelf zoals spontane ontbranding, bederfelijke goederen, ...
Externe risico’s
ð Politieke risico’s: stakingen, oorlog, ...
ð Klimaatrisico’s: aardbeving, storm
è Deze risico’s kunnen potentieel grote financiële verliezen veroorzaken dus verzekeren (!)
1b. Overzicht van de risico’s en verzekeringstypes in de cursus (zie schema).
1. Cargoverzekering (goederen):
ð Dekt het risico op schade of verlies van de goederen voor alle transportmodi
ð ENG: Institute Cargo Clauses – ICC A,B en C
ð BE: Polis van Antwerpen – VPA, VVA en AR
2. Cascoverzekering (vervoersmiddel):
ð Dekt het risico op schade aan het vervoermiddel
ð Hull-verzekeringen = zaakschade schip
ð Omnium = zaakschade truck
3. Aansprakelijkheidsverzekering
ð Regelt de aansprakelijkheid van vervoerders
ð P&I Club = scheepvaart (goederen, Hague-Visby en derden; conventies)
ð CMR-polis = aansprakelijkheid wegvervoerder (goederen; CMR-wetgeving)
ð BA = aansprakelijkheid wegvervoerder (derden; algemene BA/patrimonium)
ð Ook van toepassing als expediteur optreedt als contractuele vervoerder (comm-vervoerder)
4. Arex-21
ð Beroepsaansprakelijkheidsverzekering onder één polis
ð Voor moderne 3PL bedrijven
ð Dekt meerdere rollen in één bedrijf: douaneagent, expediteur, ...
4
Thomas De Boeck
2025 – 2026
Bedrijfsmanagement: Supply Chain Management
Docent: Kris Dekeijzer
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Risico’s en geschiedenis ............................................................................................................. 4
1a. Overzicht van de risico’s in internationale handel. .................................................................................. 4
1b. Overzicht van de risico’s en verzekeringstypes in de cursus (zie schema). ............................................. 4
2. Relevantie van het hoofdstuk over de historische ontwikkeling van de transportverzekering ................. 5
3. Evolutie/ontwikkeling van de transportverzekeringen doorheen de tijd .................................................. 5
4. Rol ‘gewoonten en gebruiken’ in de Haven van Antwerpen + voorbeelden ............................................. 5
Hoofdstuk 2: Samenhang contracten .............................................................................................................. 6
5. Relatie transportverzekeringscontract en koopverkoopcontract .............................................................. 6
6. Relatie transportverzekeringscontract en financieringscontract .............................................................. 6
Hoofdstuk 3: Relevante begrippen verzekeringscontract................................................................................. 7
7. Wezenlijke bestanddelen van een verzekeringscontract .......................................................................... 7
8a. Verzekerde waarde: theorie vs. praktijk .................................................................................................. 7
8b. Wanneer een verzekerbaar belang (toepassen op Incoterms) ............................................................... 8
8c. Pre-shipment survey: waar en wat onderzoeken .................................................................................... 8
9. Kosten mee in de verzekerde waarde (anders dan waarde goederen) ..................................................... 8
10. Verzekeraar betaalt meer uit dan verzekerde waarde ............................................................................ 9
11. Premie: hoe bepaald en uitgedrukt; omstandigheden ............................................................................ 9
12. Verjaring: wanneer en complicaties voor verhaal op vervoerders ........................................................ 10
13. Verplichtingen van de verzekerde ......................................................................................................... 10
14. Makelaar: functie en betaling ................................................................................................................ 11
Hoofdstuk 4: Risicoanalyse en juridische basis .............................................................................................. 12
15. Indeling transportrisico’s (overzicht) ..................................................................................................... 12
16. Bronnen van transportverzekeringsrecht .............................................................................................. 12
17. Karakteristieken transportverzekering .................................................................................................. 13
18. Dubbele verzekering en oplossing in België .......................................................................................... 13
19. Waarom sluiten we een transportverzekering af? ................................................................................ 14
20. Overzicht soorten transportverzekeringen en marktaandeel (BE) ........................................................ 15
Hoofdstuk 5: Polis van Antwerpen – Belgische markt .................................................................................... 16
21. Grondvoorwaarden van een contract & ongeoorloofd voorwerp (BW)................................................ 16
22. Structuur van Polis van Antwerpen – Cargo polis Belgische markt ....................................................... 16
23. Kubustheorie – P.Buyl ............................................................................................................................ 16
24. Betekenis dimensie plaats verzekeringspolis – 3 invalshoeken ............................................................. 17
25. Betekenis dimensie tijd.......................................................................................................................... 17
26. Uitgesloten risico’s in transportverzekering .......................................................................................... 17
27. Eigen gebrek .......................................................................................................................................... 18
28. Verzekeringstypes Polis van Antwerpen – verschil in dekking .............................................................. 18
28a. Draagwijdte zee risico’s ....................................................................................................................... 19
28b. Omkering bewijslast ............................................................................................................................ 19
Hoofdstuk 6: Engelse markt .......................................................................................................................... 20
29. Hoe komt een polis tot stand ................................................................................................................ 20
30. Slip – soorten ......................................................................................................................................... 21
30b. Leidende verzekeraar .......................................................................................................................... 21
31. Verzekeringstypes Engelse markt .......................................................................................................... 21
32. Extraneous risks ..................................................................................................................................... 22
33. Basisdekking Engelse markt ................................................................................................................... 22
34. Contingency verzekering ....................................................................................................................... 23
2
, 35 en 36. Warranties en voorbeelden ......................................................................................................... 23
Hoofdstuk 7: Vergelijking polissen, praktijk en bijzondere risico’s ................................................................. 24
37. Praktijk m.b.t. één van volgende polissen: PvA, ICC A, B of C................................................................ 24
38a. Actual and constructive total loss ........................................................................................................ 24
38b. Perils of the sea ................................................................................................................................... 24
38c. Dekkingsmogelijkheden: Antwerpen – Engeland................................................................................. 25
39. Oorlogsrisico’s – dekking ....................................................................................................................... 25
40. Stakingsrisico’s – dekking ...................................................................................................................... 25
41. Waterborne agreement & location clause ............................................................................................ 26
Hoofdstuk 8: Schade, averij en claims ........................................................................................................... 27
42. Betrokken partijen bij maritieme cargo claim ....................................................................................... 27
43. Averij: hoe manifesteren (2) en welke soorten (3) ................................................................................ 27
43a. Verplichtingen bij schade ..................................................................................................................... 27
43b. Subrogatie............................................................................................................................................ 28
44. Vormen particuliere averij ..................................................................................................................... 28
45. Gemene averij: definitie – toepasselijke regelgeving ............................................................................ 28
46. Veel voorkomende gevallen .................................................................................................................. 28
47. Veel gebruikte documenten bij GA-regeling.......................................................................................... 29
48. Partijen die bijdragen in GA ................................................................................................................... 29
49a. Vormen geschillenbeslechting ............................................................................................................. 29
49b. Wijzen van schaderegeling .................................................................................................................. 29
50. Documenten bij schadevordering.......................................................................................................... 29
51. Vormen van schaderegeling AP ............................................................................................................. 30
52. Abandonnement .................................................................................................................................... 30
53. Bewijs als struikelblok: Engelse en Belgische markt .............................................................................. 31
Hoofdstuk 9: Abonnementen, vervoerders en aansprakelijkheid .................................................................. 32
54. Abonnementspolissen ........................................................................................................................... 32
55. Risico’s zeevervoerder en dekking ......................................................................................................... 32
56. Cascoverzekeraars: wie, dekking en verschil gewone ........................................................................... 33
57. Dekkingsjaar start 20/02 i.p.v. 01/01..................................................................................................... 33
58. Algemene- en bijzondere verzekeringsvoorwaarden P&I club .............................................................. 33
59. Verschil verzekeringsmaatschappij en club ........................................................................................... 34
60. Call van een lid bepalen ......................................................................................................................... 34
61. Verschil premie – call ............................................................................................................................. 34
62. Gedekte risico’s onder P&I .................................................................................................................... 35
63. Uitsluitingen onder P&I ......................................................................................................................... 35
64. Elementen afhandeling P&I claim .......................................................................................................... 35
65. International Group: taken .................................................................................................................... 36
66. Classificatie schepen – verband transportverzekering .......................................................................... 36
67. Salvage ................................................................................................................................................... 36
68. Medeverzekering en herverzekering ..................................................................................................... 37
Hoofdstuk 10: Wegvervoer en expediteur ..................................................................................................... 38
69. Wie verbindt zich als vervoerder – beoordeling rechtspraak ................................................................ 38
70. Aansprakelijkheid wegvervoerder en bewijslast ................................................................................... 38
71. Risico’s wegvervoerder .......................................................................................................................... 39
72. Polis wegvervoer.................................................................................................................................... 39
73. Volledige dekking wegvervoerder ......................................................................................................... 40
73b. Risico’s migranten – migratie voor wegvervoer en oplossingen ......................................................... 40
74. Arex 21 – voor wie ................................................................................................................................. 41
75. Dekking risico’s onder Arex 21............................................................................................................... 41
3
, Hoofdstuk 1: Risico’s en geschiedenis
1a. Overzicht van de risico’s in internationale handel.
Contractuele risico’s
ð Afspraken koop-verkoop: leveringsvoorwaarden, leveringsdatum, hoeveelheid
ð Financieel risico: betaling, krediet, insolventie
Operationele risico’s
ð Verpakking, stuwing en behandeling van de goederen
ð Voortransport, hoofdtransport en na-transport
ð Opslag en overslag van goederen
ð Van het product zelf zoals spontane ontbranding, bederfelijke goederen, ...
Externe risico’s
ð Politieke risico’s: stakingen, oorlog, ...
ð Klimaatrisico’s: aardbeving, storm
è Deze risico’s kunnen potentieel grote financiële verliezen veroorzaken dus verzekeren (!)
1b. Overzicht van de risico’s en verzekeringstypes in de cursus (zie schema).
1. Cargoverzekering (goederen):
ð Dekt het risico op schade of verlies van de goederen voor alle transportmodi
ð ENG: Institute Cargo Clauses – ICC A,B en C
ð BE: Polis van Antwerpen – VPA, VVA en AR
2. Cascoverzekering (vervoersmiddel):
ð Dekt het risico op schade aan het vervoermiddel
ð Hull-verzekeringen = zaakschade schip
ð Omnium = zaakschade truck
3. Aansprakelijkheidsverzekering
ð Regelt de aansprakelijkheid van vervoerders
ð P&I Club = scheepvaart (goederen, Hague-Visby en derden; conventies)
ð CMR-polis = aansprakelijkheid wegvervoerder (goederen; CMR-wetgeving)
ð BA = aansprakelijkheid wegvervoerder (derden; algemene BA/patrimonium)
ð Ook van toepassing als expediteur optreedt als contractuele vervoerder (comm-vervoerder)
4. Arex-21
ð Beroepsaansprakelijkheidsverzekering onder één polis
ð Voor moderne 3PL bedrijven
ð Dekt meerdere rollen in één bedrijf: douaneagent, expediteur, ...
4
