5. Wetenschap en pseudowetenschap
Pseudowetenschappen zijn bv
- Flat Earth Theory
- Vereniging die beweert dat de aarde bepaalde stralen naar ons sturen slecht voor onze
gezondheid
- Reclame dat beweerde dat roken gezond was
Pseudowetenschappers zijn heel dogmatisch
Pseudowetenschappen kan ook subtieler :
- Op schoonheidsproducten staat heel vaak ‘gebakken lucht’ zogezegd wetenschappelijk bewezen
(staat erop)
- Homeopathie
- Coaches en therapeuten
Waar pseudowetenschappen gevaarlijk kunnen zijn/zware gevolgen kan hebben:
Gezondheidszorg (gebaseerd op wetenschap, onderzoek, controlegroepen, etc
Impact van pseudowetenschappen kan heel gevaarlijk zijn)
Ecologie en milieu (tarotkaarten die toekomst voorspellen)
Onderwijs (creationisme bij kinderen geïntroduceerd)
Het demarcatieprobleem
Demarcatie = afbakenen
Demarcatieprobleem: we gaan wetenschap van pseudowetenschap proberen te onderscheiden
filosofisch probleem
Domein: epistemologie = kenleer, en wetenschapsfilosofie
Elke wetenschap is ontstaan uit de filosofie, de allereeste filosofen, Aristoteles, Plato etc, waren ook
wetenschappers
17e eeuw: wetenschappelijke revolutie
bv bepaalde wetenschappen zoals astronomie: Copernicus (die zei dat de zon centraal staat in
atmosfeer en niet de aarde) die geloofde ook in sterrenbeelden (astrologie)
astrologie werd toen als een bepaalde wetenschap geloofd
Onderscheid wetenschap en pseudowetenschap in 17e eeuw was niet duidelijk
Radiësthesie vs echte geneeskunde
- Radiësthesie: these dat aardstralen de gezondheid van mensen kunnen bedreigen
vs
- Echte gezondheidszorg: behandelingen op basis van wetenschappelijk bewijsmateriaal en
controlegroepen
3 problematische oplossingen
= drie mogelijke antwoorden op de vraag ‘hoe onderscheiden we wetenschap van pseudowetenschap?’
(1) Pseudowetenschap is ONJUIST
bv Newton had een wetenschappelijke theorie die onjuist was maar hij was geen
pseudowetenschapper, ook Aristoteles had ook heel onjuist beeld over de planeet maar wordt toch tot
op vandaag een wetenschapper genoemd
Wetenschap is soms ook onjuist
Juiste uitspraken zijn niet noodzakelijk wetenschappelijk
(2) Pseudowetenschap is NIET GEBASEERD OP OBSERVATIE
Observatie alleen is ook niet genoeg voor een antwoord op de vraag
De zwaartekracht opzich zie je niet, ook al zie je een appel naar beneden vallen
De ene de oorzaak is van de andere kan je ook niet zien
ook wetenschap is gebaseerd op dingen dat je niet kan zien
(3) Pseudowetenschap LAAT ZICH NIET VERIFIËREN
Verifieerbaar = je kan aantonen dat bepaalde theorie waar is
Pseudowetenschap kan je nooit aantonen of ze juist zijn
bv die aardstralen kan je niet controlen dat je daar gezond of ongezond van wordt niet te verifiëren
bv jongetjes neigen naar de mama en niet de papa, omdat ze schrik hebben dat de man hen gaat
verslaan, klein maken etc (castratieangst)
je moet kunnen aantonen dat een wetenschappelijke theorie juist is
bij geen enkele wetenschap kan je ooit zeggen dat die wetenschap volledig klopt, waar is
Wetenschap vertrekt van observatie, zintuigelijke waarnemingen wetenschappelijke theorie
Maar je kan niet alle zintuigelijke waarnemingen gaan controleren
Pseudowetenschappen zijn bv
- Flat Earth Theory
- Vereniging die beweert dat de aarde bepaalde stralen naar ons sturen slecht voor onze
gezondheid
- Reclame dat beweerde dat roken gezond was
Pseudowetenschappers zijn heel dogmatisch
Pseudowetenschappen kan ook subtieler :
- Op schoonheidsproducten staat heel vaak ‘gebakken lucht’ zogezegd wetenschappelijk bewezen
(staat erop)
- Homeopathie
- Coaches en therapeuten
Waar pseudowetenschappen gevaarlijk kunnen zijn/zware gevolgen kan hebben:
Gezondheidszorg (gebaseerd op wetenschap, onderzoek, controlegroepen, etc
Impact van pseudowetenschappen kan heel gevaarlijk zijn)
Ecologie en milieu (tarotkaarten die toekomst voorspellen)
Onderwijs (creationisme bij kinderen geïntroduceerd)
Het demarcatieprobleem
Demarcatie = afbakenen
Demarcatieprobleem: we gaan wetenschap van pseudowetenschap proberen te onderscheiden
filosofisch probleem
Domein: epistemologie = kenleer, en wetenschapsfilosofie
Elke wetenschap is ontstaan uit de filosofie, de allereeste filosofen, Aristoteles, Plato etc, waren ook
wetenschappers
17e eeuw: wetenschappelijke revolutie
bv bepaalde wetenschappen zoals astronomie: Copernicus (die zei dat de zon centraal staat in
atmosfeer en niet de aarde) die geloofde ook in sterrenbeelden (astrologie)
astrologie werd toen als een bepaalde wetenschap geloofd
Onderscheid wetenschap en pseudowetenschap in 17e eeuw was niet duidelijk
Radiësthesie vs echte geneeskunde
- Radiësthesie: these dat aardstralen de gezondheid van mensen kunnen bedreigen
vs
- Echte gezondheidszorg: behandelingen op basis van wetenschappelijk bewijsmateriaal en
controlegroepen
3 problematische oplossingen
= drie mogelijke antwoorden op de vraag ‘hoe onderscheiden we wetenschap van pseudowetenschap?’
(1) Pseudowetenschap is ONJUIST
bv Newton had een wetenschappelijke theorie die onjuist was maar hij was geen
pseudowetenschapper, ook Aristoteles had ook heel onjuist beeld over de planeet maar wordt toch tot
op vandaag een wetenschapper genoemd
Wetenschap is soms ook onjuist
Juiste uitspraken zijn niet noodzakelijk wetenschappelijk
(2) Pseudowetenschap is NIET GEBASEERD OP OBSERVATIE
Observatie alleen is ook niet genoeg voor een antwoord op de vraag
De zwaartekracht opzich zie je niet, ook al zie je een appel naar beneden vallen
De ene de oorzaak is van de andere kan je ook niet zien
ook wetenschap is gebaseerd op dingen dat je niet kan zien
(3) Pseudowetenschap LAAT ZICH NIET VERIFIËREN
Verifieerbaar = je kan aantonen dat bepaalde theorie waar is
Pseudowetenschap kan je nooit aantonen of ze juist zijn
bv die aardstralen kan je niet controlen dat je daar gezond of ongezond van wordt niet te verifiëren
bv jongetjes neigen naar de mama en niet de papa, omdat ze schrik hebben dat de man hen gaat
verslaan, klein maken etc (castratieangst)
je moet kunnen aantonen dat een wetenschappelijke theorie juist is
bij geen enkele wetenschap kan je ooit zeggen dat die wetenschap volledig klopt, waar is
Wetenschap vertrekt van observatie, zintuigelijke waarnemingen wetenschappelijke theorie
Maar je kan niet alle zintuigelijke waarnemingen gaan controleren
