Samenvatting Arbeidsrecht
Hoorcollege 1
Arbeidsovereenkomst
= een bijzondere overeenkomst, in boek 7 BW.
In het arbeidsrecht gaat het om het regelen van de verhouding tussen degene dit in afhankelijkheid
arbeid verricht en degene die van die arbeid gebruik maakt.
Arbeidsovereenkomst fungeert als entreebiljet voor..
- In het BW:
o Ontslagbescherming
o Loon bij ziekte, vakantierechten, informatierechten, goed werkgeverschap
Zit vaak in de CAO
- Buiten het BW:
o Bescherming door andere wettelijke regelingen voor werknemers
Zoals wettelijk minimum loon, arbeidstijden- en omstandighedenwet,
socialezekerheidswetten. (WW en WIA)
Collectief arbeidsvoorwaarden regelen..
- Vakbond(en) & werkgever(sorganisatie) sluiten collectieve arbeidsovereenkomsten voor sector of
onderneming.
o Vakbonden: vertegenwoordigen werknemers en je hebt ook werkgeversorganisaties, die
sluiten samen collectieve arbeidsovereenkomsten.
Waarom collectief organiseren?
- De gemeenschap tussen de arbeiders ligt in de noodzakelijkheid om gezamenlijk voor betere
arbeidsvoorwaarden te strijden. De partroons worden tot gemeenschap gedrongen door hun
gezamenlijk verweer tegen den aanval der arbeiders en door de economische noodzakelijkheid tot
concurrentie-beperking.
o De vakbonden kunnen tegen werkgevers optreden, zijn opgekomen vanuit de maatschappij,
pas later is de overheid hier tussen gekomen. Als er echt iets is, moeten burgers zelf opstaan,
pas dan wordt het opgepakt door de overheid.
o Werkgevers wilde eerst niks weten van de vakbonden, maar zij wilde ze ook organiseren,
omdat ze dan sterker stonden tegen de vakbonden. Voor een deel is het ook prettig voor
werkgevers als zij collectief de arbeidsvoorwaarden hebben geregeld, omdat:
Het is efficiënt als je een grote organisatie hebt, iedereen weet waar die aan toe is
binnen het bedrijf, je hoeft niet individueel een contract af te sluiten, je doet dit
natuurlijk wel, maar je verwijst naar de cao voorwaarden.
Gemaakt door: Sanne Garb, Tilburg University 2020-2021
, Hoorcollege 2
Kwalificatie van de arbeidsovereenkomst
- Arbeidsovereenkomst = privaatrechtelijke overeenkomst, bijzondere ovk in boek 7.
o Privaatrecht contractsvrijheid, maar de aard van de overeenkomst maakt..
o Arbeidsrecht ongelijkheidscompensatie
Ongelijkheidscompensatie
- Bescherming zwakkere partij (= werknemer), balans tussen werkgever en werknemer is er niet, deze
moet in terug in balans worden gebracht.
- Waarom?
o Dubbele afhankelijkheid die je als werker hebt, namelijk de economische en juridische
afhankelijkheid. Die afhankelijkheid proberen we een beetje op te heffen.
- Ongelijkheidscompensatie via privaatrecht en publiekrecht
o Privaat: o.a. via dwingend recht, ¾ dwingend recht, semi-dwingend recht
Dwingend recht: iets wat de wet bepaald, al wil je iets anders, dit mag niet. Want de
wetgever vind dat je beschermd moet worden tegen jezelf.
¾ dwingend recht: zijn dingen waar je dingen zelf niet zelfstandig genoeg voor bent,
om vanaf te wijken, maar je vakbond wel.
o Publiek: o.a. Wet Minimumloon en Minimumvakantiebijslag, Arbeidsomstandighedenwet,
Arbeidstijdenwet, ect.
Arbeidsovereenkomst = toegangskaartje tot het arbeidsrecht en sociaal zekerheidsrecht, waar je als zzp’er
geen aanspraak op hebt.
- O.a.: ontslagbescherming, loondoorbetaling bij ziekte, vakantie
- Ook: toegangskaartje sociale zekerheids (WW-uitkering, ZW-uitkering)
Geen arbeidsovereenkomst = in beginsel geen bescherming arbeidsrecht!
De arbeidsovereenkomst
art. 7:610 BW: ‘De arbeidsovereenkomst is de overeenkomst waarbij de ene partij, de werknemer, zich
verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten.’
- Arbeid
o Ruim begrip:
Bijvoorbeeld ook slaap- en wachtdiensten
o In beginsel persoonlijk, ex. art. 7:659 lid 1 BW
De werknemer is verplicht de arbeid zelf te verrichten, hij kan zich daarin niet dan
met toestemming van de werknemer door een derde doen vervangen.
Tenzij de werkgever hierin toestemt!
Geen persoonlijke arbeid in de in van 7:659 BW = geen arbeidsovereenkomst!
- Loon
o Art. 7:616 BW e.v.
Geen definitie over loon in BW!
o HR: vergoeding door de werkgever aan de werknemer verschuldigd ter zake van de bedongen
arbeid.
LET OP: Fooi behoort niet tot loon!
- Gezag (in dienst van)
o In dienst van
De werknemer draagt het kapitaal, dus neemt ook het risico. Daarom mag de
werknemer gezag uitoefenen.
o Gezag kan vele vormen aannemen, 1 hiervan is voldoende! Hoeft dus niet allebei, maar kan
wel voorkomen.
Materiaal gezag: inhoudelijke werkinstructies
Ik wil dat je deze muur groen schildert.
Formeel gezag: organisatorische instructies
Van 9 tot 5 werkt op vestiging X
Gemaakt door: Sanne Garb, Tilburg University 2020-2021
, o Zie ook 7:660 BW
Instructierecht van de werkgever aan de werknemer.
o Werkgever moet bevoegdheid hebben om bindende instructies te geven; niet vereist dat dit
ook daadwerkelijk gebeurt!
Het is dus voldoende dat de werkgever dit kan! Niet daadwerkelijk doet.
Toepassing van art. 7:610 BW
HR Groen/Schoevers
- Groen voert werkzaamheden uit voor Schoevers. Wanneer Schoevers de overeenkomst opzegt,
ontstaat er een conflict. De vraag rijst: is er sprake van een arbeidsovereenkomst of van
een overeenkomst van opdracht?
o Groen, verbonden aan Groen Belastingadviseurs C.V., geeft les bij onderwijsinstelling
Schoevers. Hij doet dit in uitoefening van zijn eigen bedrijf.Maandelijks stuurt Groen
Belastingadviseurs C.V. een factuur naar Schoevers. Hierop wordt BTW in rekening gebracht.
Schoevers doet geen inhoudingen, zoals loonbelasting. Verder is de
arbeidsvoorwaardenregeling van Schoevers niet van toepassing op Groen. Zo krijgt Groen
niet doorbetaald bij ziekte, terwijl de andere werknemers van Schoevers dit wel krijgen.
De Hoge Raad bevestigt dat er moet worden gekeken naar de partijbedoeling en
naar de feitelijke uitvoering van de overeenkomst. Zo is er tussen Groen/Schoevers
geen sprake van een gezagsverhouding, wat wel één van de elementen van een
arbeidsovereenkomst is. Ten slotte moet er worden gekeken naar de
maatschappelijke positie van de partijen.
DUS: Bij het beantwoorden van de vraag of er sprake is van een
arbeidsovereenkomst is zowel de partijbedoeling, als ook de feitelijke uitvoering van
de overeenkomst van belang. = holistische toets!
Samenvattend: consequenties ‘holistische toets’ Groen/Schoevers
- alle relevante feiten en omstandigheden afwegen, waarbij je kijkt naar de bedoeling van partijen, de
feitelijke uitvoering en de maatschappelijke positie!
- Feiten en omstandigheden kunnen in verschillende situaties tot verschillende uitkomsten leiden, zelf
ten aanzien van dezelfde werkverschaffer!
- Antwoord op kwalificatievraag dus moeilijk voorspelbaar!
- Ongelijkheidscompensatie?
Ongelijkheidscompensatie
art. 7:610a BW: ‘ Hij die ten behoeve van een ander tegen beloning door die ander gedurende drie
opeenvolgende maanden, wekelijks dan wel gedurende ten minste 20 uren per maand arbeid verricht, wordt
vermoed deze arbeid te verrichten krachtens arbeidsovereenkomst.’
- Arbeids
- Beloning
- Drie opeenvolgende maanden: wekelijks of minimaal 20 uur per maand.
o LET OP: rechtsvermoeden is weerlegbaar!
Geen arbeidsovereenkomst?
- Opdracht (art. 7:400 BW), of
o Dienstenovereenkomst
- Aanneming van werk (art. 7:750 BW)
o Stoffelijke dingen, zoals een huis, tafel ect bouwen.
Belangrijk verschil ten opzichte van een arbeidsovereenkomst: geen gezagsverhouding! Maar…
- Ook zzp’er kan aanwijzigingen krijgen
o Ook al heeft hij een opdracht of aanneming ovk, want als je iemand inhuurt om een
verbouwing te doen bij je thuis, dan wil je wel iets te zeggen hebben over wat ze gaan doen
en wanneer.
- Ook voor zzp’er kan verplichting tot persoonlijke arbeidsverrichting gelden
Gemaakt door: Sanne Garb, Tilburg University 2020-2021
, o Bijvoorbeeld bij viool spelen, als je iemand inhuurt, dan kan je zeggen ik wil Jan, die dit doet,
niet Piet, want die kan dit niet!
- Schijnzelfstandigen?
o Juridisch technisch zelfstandig, dus zonder arbeidsovk, maar ze werken eigenlijk wel onder
gezag, met opdrachten van de werkgever.
Bijzondere arbeidsovereenkomsten
Uitzendovereenkomst
art. 7:690 BW
- 3 partijen: werkgever, werknemer, inlener
o Inlener: daar wordt het werk feitelijk verricht.
- Soepeler arbeidsrecht van toepassing = meer
vrijheid/flexibiliteit voor ‘werkgever’ (inlener)
o Arbeidsovereenkomst zit tussen uitzendbureau
en werknemer, dit is fijn voor de inlener, hij heeft
al de verplichtingen dus niet!
- Ontwikkelingen payroll en WAB
o Payroll bedrijf: betaald het geld, je komt als
werknemer op de loonlijst, maar je werkt bij de
inlener. Eigenlijk een soort uitzendbureau.
Bijvoorbeeld: Sjoerd op loonlijst bij NED personeel, maar werkt bij het wapen.
Gemaakt door: Sanne Garb, Tilburg University 2020-2021
Hoorcollege 1
Arbeidsovereenkomst
= een bijzondere overeenkomst, in boek 7 BW.
In het arbeidsrecht gaat het om het regelen van de verhouding tussen degene dit in afhankelijkheid
arbeid verricht en degene die van die arbeid gebruik maakt.
Arbeidsovereenkomst fungeert als entreebiljet voor..
- In het BW:
o Ontslagbescherming
o Loon bij ziekte, vakantierechten, informatierechten, goed werkgeverschap
Zit vaak in de CAO
- Buiten het BW:
o Bescherming door andere wettelijke regelingen voor werknemers
Zoals wettelijk minimum loon, arbeidstijden- en omstandighedenwet,
socialezekerheidswetten. (WW en WIA)
Collectief arbeidsvoorwaarden regelen..
- Vakbond(en) & werkgever(sorganisatie) sluiten collectieve arbeidsovereenkomsten voor sector of
onderneming.
o Vakbonden: vertegenwoordigen werknemers en je hebt ook werkgeversorganisaties, die
sluiten samen collectieve arbeidsovereenkomsten.
Waarom collectief organiseren?
- De gemeenschap tussen de arbeiders ligt in de noodzakelijkheid om gezamenlijk voor betere
arbeidsvoorwaarden te strijden. De partroons worden tot gemeenschap gedrongen door hun
gezamenlijk verweer tegen den aanval der arbeiders en door de economische noodzakelijkheid tot
concurrentie-beperking.
o De vakbonden kunnen tegen werkgevers optreden, zijn opgekomen vanuit de maatschappij,
pas later is de overheid hier tussen gekomen. Als er echt iets is, moeten burgers zelf opstaan,
pas dan wordt het opgepakt door de overheid.
o Werkgevers wilde eerst niks weten van de vakbonden, maar zij wilde ze ook organiseren,
omdat ze dan sterker stonden tegen de vakbonden. Voor een deel is het ook prettig voor
werkgevers als zij collectief de arbeidsvoorwaarden hebben geregeld, omdat:
Het is efficiënt als je een grote organisatie hebt, iedereen weet waar die aan toe is
binnen het bedrijf, je hoeft niet individueel een contract af te sluiten, je doet dit
natuurlijk wel, maar je verwijst naar de cao voorwaarden.
Gemaakt door: Sanne Garb, Tilburg University 2020-2021
, Hoorcollege 2
Kwalificatie van de arbeidsovereenkomst
- Arbeidsovereenkomst = privaatrechtelijke overeenkomst, bijzondere ovk in boek 7.
o Privaatrecht contractsvrijheid, maar de aard van de overeenkomst maakt..
o Arbeidsrecht ongelijkheidscompensatie
Ongelijkheidscompensatie
- Bescherming zwakkere partij (= werknemer), balans tussen werkgever en werknemer is er niet, deze
moet in terug in balans worden gebracht.
- Waarom?
o Dubbele afhankelijkheid die je als werker hebt, namelijk de economische en juridische
afhankelijkheid. Die afhankelijkheid proberen we een beetje op te heffen.
- Ongelijkheidscompensatie via privaatrecht en publiekrecht
o Privaat: o.a. via dwingend recht, ¾ dwingend recht, semi-dwingend recht
Dwingend recht: iets wat de wet bepaald, al wil je iets anders, dit mag niet. Want de
wetgever vind dat je beschermd moet worden tegen jezelf.
¾ dwingend recht: zijn dingen waar je dingen zelf niet zelfstandig genoeg voor bent,
om vanaf te wijken, maar je vakbond wel.
o Publiek: o.a. Wet Minimumloon en Minimumvakantiebijslag, Arbeidsomstandighedenwet,
Arbeidstijdenwet, ect.
Arbeidsovereenkomst = toegangskaartje tot het arbeidsrecht en sociaal zekerheidsrecht, waar je als zzp’er
geen aanspraak op hebt.
- O.a.: ontslagbescherming, loondoorbetaling bij ziekte, vakantie
- Ook: toegangskaartje sociale zekerheids (WW-uitkering, ZW-uitkering)
Geen arbeidsovereenkomst = in beginsel geen bescherming arbeidsrecht!
De arbeidsovereenkomst
art. 7:610 BW: ‘De arbeidsovereenkomst is de overeenkomst waarbij de ene partij, de werknemer, zich
verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten.’
- Arbeid
o Ruim begrip:
Bijvoorbeeld ook slaap- en wachtdiensten
o In beginsel persoonlijk, ex. art. 7:659 lid 1 BW
De werknemer is verplicht de arbeid zelf te verrichten, hij kan zich daarin niet dan
met toestemming van de werknemer door een derde doen vervangen.
Tenzij de werkgever hierin toestemt!
Geen persoonlijke arbeid in de in van 7:659 BW = geen arbeidsovereenkomst!
- Loon
o Art. 7:616 BW e.v.
Geen definitie over loon in BW!
o HR: vergoeding door de werkgever aan de werknemer verschuldigd ter zake van de bedongen
arbeid.
LET OP: Fooi behoort niet tot loon!
- Gezag (in dienst van)
o In dienst van
De werknemer draagt het kapitaal, dus neemt ook het risico. Daarom mag de
werknemer gezag uitoefenen.
o Gezag kan vele vormen aannemen, 1 hiervan is voldoende! Hoeft dus niet allebei, maar kan
wel voorkomen.
Materiaal gezag: inhoudelijke werkinstructies
Ik wil dat je deze muur groen schildert.
Formeel gezag: organisatorische instructies
Van 9 tot 5 werkt op vestiging X
Gemaakt door: Sanne Garb, Tilburg University 2020-2021
, o Zie ook 7:660 BW
Instructierecht van de werkgever aan de werknemer.
o Werkgever moet bevoegdheid hebben om bindende instructies te geven; niet vereist dat dit
ook daadwerkelijk gebeurt!
Het is dus voldoende dat de werkgever dit kan! Niet daadwerkelijk doet.
Toepassing van art. 7:610 BW
HR Groen/Schoevers
- Groen voert werkzaamheden uit voor Schoevers. Wanneer Schoevers de overeenkomst opzegt,
ontstaat er een conflict. De vraag rijst: is er sprake van een arbeidsovereenkomst of van
een overeenkomst van opdracht?
o Groen, verbonden aan Groen Belastingadviseurs C.V., geeft les bij onderwijsinstelling
Schoevers. Hij doet dit in uitoefening van zijn eigen bedrijf.Maandelijks stuurt Groen
Belastingadviseurs C.V. een factuur naar Schoevers. Hierop wordt BTW in rekening gebracht.
Schoevers doet geen inhoudingen, zoals loonbelasting. Verder is de
arbeidsvoorwaardenregeling van Schoevers niet van toepassing op Groen. Zo krijgt Groen
niet doorbetaald bij ziekte, terwijl de andere werknemers van Schoevers dit wel krijgen.
De Hoge Raad bevestigt dat er moet worden gekeken naar de partijbedoeling en
naar de feitelijke uitvoering van de overeenkomst. Zo is er tussen Groen/Schoevers
geen sprake van een gezagsverhouding, wat wel één van de elementen van een
arbeidsovereenkomst is. Ten slotte moet er worden gekeken naar de
maatschappelijke positie van de partijen.
DUS: Bij het beantwoorden van de vraag of er sprake is van een
arbeidsovereenkomst is zowel de partijbedoeling, als ook de feitelijke uitvoering van
de overeenkomst van belang. = holistische toets!
Samenvattend: consequenties ‘holistische toets’ Groen/Schoevers
- alle relevante feiten en omstandigheden afwegen, waarbij je kijkt naar de bedoeling van partijen, de
feitelijke uitvoering en de maatschappelijke positie!
- Feiten en omstandigheden kunnen in verschillende situaties tot verschillende uitkomsten leiden, zelf
ten aanzien van dezelfde werkverschaffer!
- Antwoord op kwalificatievraag dus moeilijk voorspelbaar!
- Ongelijkheidscompensatie?
Ongelijkheidscompensatie
art. 7:610a BW: ‘ Hij die ten behoeve van een ander tegen beloning door die ander gedurende drie
opeenvolgende maanden, wekelijks dan wel gedurende ten minste 20 uren per maand arbeid verricht, wordt
vermoed deze arbeid te verrichten krachtens arbeidsovereenkomst.’
- Arbeids
- Beloning
- Drie opeenvolgende maanden: wekelijks of minimaal 20 uur per maand.
o LET OP: rechtsvermoeden is weerlegbaar!
Geen arbeidsovereenkomst?
- Opdracht (art. 7:400 BW), of
o Dienstenovereenkomst
- Aanneming van werk (art. 7:750 BW)
o Stoffelijke dingen, zoals een huis, tafel ect bouwen.
Belangrijk verschil ten opzichte van een arbeidsovereenkomst: geen gezagsverhouding! Maar…
- Ook zzp’er kan aanwijzigingen krijgen
o Ook al heeft hij een opdracht of aanneming ovk, want als je iemand inhuurt om een
verbouwing te doen bij je thuis, dan wil je wel iets te zeggen hebben over wat ze gaan doen
en wanneer.
- Ook voor zzp’er kan verplichting tot persoonlijke arbeidsverrichting gelden
Gemaakt door: Sanne Garb, Tilburg University 2020-2021
, o Bijvoorbeeld bij viool spelen, als je iemand inhuurt, dan kan je zeggen ik wil Jan, die dit doet,
niet Piet, want die kan dit niet!
- Schijnzelfstandigen?
o Juridisch technisch zelfstandig, dus zonder arbeidsovk, maar ze werken eigenlijk wel onder
gezag, met opdrachten van de werkgever.
Bijzondere arbeidsovereenkomsten
Uitzendovereenkomst
art. 7:690 BW
- 3 partijen: werkgever, werknemer, inlener
o Inlener: daar wordt het werk feitelijk verricht.
- Soepeler arbeidsrecht van toepassing = meer
vrijheid/flexibiliteit voor ‘werkgever’ (inlener)
o Arbeidsovereenkomst zit tussen uitzendbureau
en werknemer, dit is fijn voor de inlener, hij heeft
al de verplichtingen dus niet!
- Ontwikkelingen payroll en WAB
o Payroll bedrijf: betaald het geld, je komt als
werknemer op de loonlijst, maar je werkt bij de
inlener. Eigenlijk een soort uitzendbureau.
Bijvoorbeeld: Sjoerd op loonlijst bij NED personeel, maar werkt bij het wapen.
Gemaakt door: Sanne Garb, Tilburg University 2020-2021
