H1 kiezen en verbonden blijven
Levensloop perspectief
Ouderen=worden als demografische druk, weinig positiviteit over ouderen,
Demografische ontwikkelingen= ontwikkeling vd bevolking, ouderen is de grootste groep in
Nederland,
Three boxes of life= jeugd leer je, volwassene jaren werk je, ouderdomsfase kom je bij,
Iedere nieuwe generatie ouderen, wordt anders oud door verandering in:
- Individualisering, iedereen is anders, ieder wordt op eigen manier oud
- Globalisering, kennis van de wereld wordt anders,
- Informatisering, de informatie die je hebt, kennis
- ontgroening, per gezin steeds minder kinderen geboren
- Vergrijzing, steeds meer ouderen
- Komst van de participatiesamenleving, overheid trekt zich steeds meer terug, gemeente
krijgt verantwoordelijkheid van zorg etc.
We willen meer
- Keuze vrijheid
- Eigen regie
- Zelf uitzoeken
- Iemand die zegt wat we moeten doen
Kwetsbaarheid is…
Gedifferentieerd= mensen zijn op verschillende levensdomeinen kwetsbaar (of krachtig), zelden op
alle levensdomeinen
Gradueel= de mate van kwetsbaarheid kan verschillen van persoon tot persoon
Temporeel= kwetsbaarheid kan veranderen in de tijd, zelden is een persoon altijd even kwetsbaar
Verschild per situatie, per persoon, per prikkel,
“goed ouder worden”= niet alleen afhankelijk van persoonlijke competenties maar ook
van:
- Kwaliteit van het sociale netwerk
- Sociale samenhang en veiligheid in de wijk
- Toegankelijkheid van algemene voorzieningen
- Mate van maatwerk bieden
Levensloopperspectief
Dit is een verbindend en dynamisch perspectief:
- Verbindend= ouderen worden niet gezien als een aparte categorie, onderdeel van het
leven
- Dynamisch= ontwikkeling is een voortdurend proces wat inspeelt op veranderingen,
Beeldvorming en leeftijdsnormen
Kalenderleeftijd, staat vast vanaf je geboorte, is niet de oorzaak van veroudering
Biologische leeftijd, fysieke kenmerken, grote onderlinge verschillen, zegt iets over de
levensverwachting, toegenomen levensduur
Psychologische leeftijd, de leeftijd zoals wij die zelf ervaren
Sociale leeftijd, de mate waarin we voldoen aan de verwachtingen die de samenleving koestert op
grond van de kalenderleeftijd, leeftijdsnormen
, Keuzebiografie
Het maatschappelijk leven speelde zich af in een vast stramien
- Leren in je jeugd
- Werken en zorgen in de middenleeftijd
- Uitrusten in de ouderdomsfase
In de moderne samenleving willen mensen zelf uitmaken hoe zij het leven inrichten, er is nu sprake
van een keuzebiografie
5 levensfasen
1e levensfase 0-15 jaar: vroege jeugd, primaire leerprocessen vinden plaats
2e levensfase 15-30 jaar: jongvolwassenheid, toenemende zelfstandigheid
3e levensfase 30-60 jaar: arbeid en zorg voor kinderen, spitsuur van het leven
4e levensfase 60-80 jaar: actieve ouderdom
5e levensfase vanaf 80 jaar: hoge ouderdom, laatste levensfase, mogelijkheden en eigen regie komen
onder druk te staan, fysieke en psychische mogelijkheden nemen af
Sociaal werk in 3e en 4e levensfases
3e levensfase: helpen van mensen die dingen nog kunnen overzien, die nog in het arbeidsproces
zitten, een gezin en kinderen hebben, centraal staat de persoonlijke belangstelling en behoefte
4e levensfase: ouderen die op zijn tijd wat zorg nodig hebben, maaltijdvoorziening, advies,
ondersteuning bij informatie verwerking
Erikson ontwikkelingsstadia
Erikson kent 8 ontwikkellingsstadia die zich kenmerken door een specifieke ontwikkelingscrisis. Een
postieve oplossing voor z’n crisis leidt tot groei daar tegenover staat een geestelijke stilstand of
psychopathologie,
Cultural lag= cultureel overgeleverde opvattingen uit het verleden passen niet meer bij de
maatschappelijke dynamiek
1. Baby 0-1 jaar= vertrouwen vs. Wantrouwen, vertrouwen opbouwen, ouder komt altijd terug
2. Peuter 1-3 jaar= zelfkennis, zelfstandigheid, streeft naar autonomie, twijfelt over eigen
capaciteit, leidt tot zelfcontrole en zelfwaardering
3. Kleuter 4-5 jaar= zelf ontplooien,
4. Schoolleeftijd 6-12 jaar= zelfvertrouwen krijgen, menselijke culturen ontdekken
5. Puberteit en adolescentie 13-20 jaar= identiteitsvorming en verwarring, gevoel voor wie ze
zijn,
6. Vroege volwassenheid 18-30 jaar= intimiteit en isolement,
7. Volwassenheid 30-60 jaar= generativiteit= grootbrengen van kinderen, vrijwilligerswerk,
productiviteit,
8. Ouderdom 60+= bewust van eindige leven, gevoel van tevredenheid en wanhoop,
Ingrijpende gebeurtenissen leiden tot de noodzaak om te veranderen:
Leeftijdnormatieve gebeurtenissen: taken gekoppeld aan de leeftijd
Historisch-normatieve gebeurtenissen: invloeden van gebeurtenissen in de geschiedenis, oorlog,
crisis, aanslagen, rampen
Niet-normatieve gebeurtenissen: deze zijn persoonsgebonden, ziekte, scheiding, carrière
Coping theorieën
1. Disengagement: terugtrekken uit de sociale omgeving
2. Activiteit: activiteiten zo lang mogelijk in stand houden door nieuwe rollen te zoeken
3. Continuïteit: aandacht ligt vooral op de rollen die er al voor de pensionering waren
Levensloop perspectief
Ouderen=worden als demografische druk, weinig positiviteit over ouderen,
Demografische ontwikkelingen= ontwikkeling vd bevolking, ouderen is de grootste groep in
Nederland,
Three boxes of life= jeugd leer je, volwassene jaren werk je, ouderdomsfase kom je bij,
Iedere nieuwe generatie ouderen, wordt anders oud door verandering in:
- Individualisering, iedereen is anders, ieder wordt op eigen manier oud
- Globalisering, kennis van de wereld wordt anders,
- Informatisering, de informatie die je hebt, kennis
- ontgroening, per gezin steeds minder kinderen geboren
- Vergrijzing, steeds meer ouderen
- Komst van de participatiesamenleving, overheid trekt zich steeds meer terug, gemeente
krijgt verantwoordelijkheid van zorg etc.
We willen meer
- Keuze vrijheid
- Eigen regie
- Zelf uitzoeken
- Iemand die zegt wat we moeten doen
Kwetsbaarheid is…
Gedifferentieerd= mensen zijn op verschillende levensdomeinen kwetsbaar (of krachtig), zelden op
alle levensdomeinen
Gradueel= de mate van kwetsbaarheid kan verschillen van persoon tot persoon
Temporeel= kwetsbaarheid kan veranderen in de tijd, zelden is een persoon altijd even kwetsbaar
Verschild per situatie, per persoon, per prikkel,
“goed ouder worden”= niet alleen afhankelijk van persoonlijke competenties maar ook
van:
- Kwaliteit van het sociale netwerk
- Sociale samenhang en veiligheid in de wijk
- Toegankelijkheid van algemene voorzieningen
- Mate van maatwerk bieden
Levensloopperspectief
Dit is een verbindend en dynamisch perspectief:
- Verbindend= ouderen worden niet gezien als een aparte categorie, onderdeel van het
leven
- Dynamisch= ontwikkeling is een voortdurend proces wat inspeelt op veranderingen,
Beeldvorming en leeftijdsnormen
Kalenderleeftijd, staat vast vanaf je geboorte, is niet de oorzaak van veroudering
Biologische leeftijd, fysieke kenmerken, grote onderlinge verschillen, zegt iets over de
levensverwachting, toegenomen levensduur
Psychologische leeftijd, de leeftijd zoals wij die zelf ervaren
Sociale leeftijd, de mate waarin we voldoen aan de verwachtingen die de samenleving koestert op
grond van de kalenderleeftijd, leeftijdsnormen
, Keuzebiografie
Het maatschappelijk leven speelde zich af in een vast stramien
- Leren in je jeugd
- Werken en zorgen in de middenleeftijd
- Uitrusten in de ouderdomsfase
In de moderne samenleving willen mensen zelf uitmaken hoe zij het leven inrichten, er is nu sprake
van een keuzebiografie
5 levensfasen
1e levensfase 0-15 jaar: vroege jeugd, primaire leerprocessen vinden plaats
2e levensfase 15-30 jaar: jongvolwassenheid, toenemende zelfstandigheid
3e levensfase 30-60 jaar: arbeid en zorg voor kinderen, spitsuur van het leven
4e levensfase 60-80 jaar: actieve ouderdom
5e levensfase vanaf 80 jaar: hoge ouderdom, laatste levensfase, mogelijkheden en eigen regie komen
onder druk te staan, fysieke en psychische mogelijkheden nemen af
Sociaal werk in 3e en 4e levensfases
3e levensfase: helpen van mensen die dingen nog kunnen overzien, die nog in het arbeidsproces
zitten, een gezin en kinderen hebben, centraal staat de persoonlijke belangstelling en behoefte
4e levensfase: ouderen die op zijn tijd wat zorg nodig hebben, maaltijdvoorziening, advies,
ondersteuning bij informatie verwerking
Erikson ontwikkelingsstadia
Erikson kent 8 ontwikkellingsstadia die zich kenmerken door een specifieke ontwikkelingscrisis. Een
postieve oplossing voor z’n crisis leidt tot groei daar tegenover staat een geestelijke stilstand of
psychopathologie,
Cultural lag= cultureel overgeleverde opvattingen uit het verleden passen niet meer bij de
maatschappelijke dynamiek
1. Baby 0-1 jaar= vertrouwen vs. Wantrouwen, vertrouwen opbouwen, ouder komt altijd terug
2. Peuter 1-3 jaar= zelfkennis, zelfstandigheid, streeft naar autonomie, twijfelt over eigen
capaciteit, leidt tot zelfcontrole en zelfwaardering
3. Kleuter 4-5 jaar= zelf ontplooien,
4. Schoolleeftijd 6-12 jaar= zelfvertrouwen krijgen, menselijke culturen ontdekken
5. Puberteit en adolescentie 13-20 jaar= identiteitsvorming en verwarring, gevoel voor wie ze
zijn,
6. Vroege volwassenheid 18-30 jaar= intimiteit en isolement,
7. Volwassenheid 30-60 jaar= generativiteit= grootbrengen van kinderen, vrijwilligerswerk,
productiviteit,
8. Ouderdom 60+= bewust van eindige leven, gevoel van tevredenheid en wanhoop,
Ingrijpende gebeurtenissen leiden tot de noodzaak om te veranderen:
Leeftijdnormatieve gebeurtenissen: taken gekoppeld aan de leeftijd
Historisch-normatieve gebeurtenissen: invloeden van gebeurtenissen in de geschiedenis, oorlog,
crisis, aanslagen, rampen
Niet-normatieve gebeurtenissen: deze zijn persoonsgebonden, ziekte, scheiding, carrière
Coping theorieën
1. Disengagement: terugtrekken uit de sociale omgeving
2. Activiteit: activiteiten zo lang mogelijk in stand houden door nieuwe rollen te zoeken
3. Continuïteit: aandacht ligt vooral op de rollen die er al voor de pensionering waren
