De eerste afweerlinie: De Huid
De huid is het grootste orgaan van het lichaam. Het vormt de eerste linie in ons afweersysteem; de buitenste laag en
eerste afweer linie om indringers buiten te houden. Het is een fysieke en chemische aspecifieke afweer, welke zich richt
op alles wat niet lichaamseigen is. Het richt zicht dus niet op ÉÉn ziekteverwekker.
De huid is een orgaan dat bestaat uit het uitwendige epitheel (epidermis/opperhuid) en het daaronder gelegen
bindweefsel van de dermis (lederhuid/cutis).
De huid kent ook accessoire structuren: onder andere de haren, nagels en verschillende exocriene klieren.
Onder de dermis is de huid door het losmazige bindweefsel van de onderhuidse laag (hypodermis/subcutis) gescheiden van
dieper gelegen weefsels en organen. De hypodermis is via bloedvaten, zenuwen en bindweefsels nauw met de dermis
vervlochten.
Een kleine aandoening of onvolkomenheid van de huid wordt direct opgemerkt, terwijl ernstiger problemen met andere
orgaanstelsels soms worden genegeerd. Veranderingen aan de huid van kleur, buigzaamheid of gevoeligheid kunnen
belangrijke aanwijzingen vormen over aandoeningen van andere orgaanstelsels.
DE HUID ACCESSOIRE STRUCTUREN
Haarschacht
Epidermis (opperhuid)
Porie van afvoerbuis
Stratum papillare zweetklier
Dermis Tastreceptor
Stratum reticulare
Talgklier
Haarspier
Afvoerbuis zweetklier
Haarfollikel
Hypodermis (subcutis)
Drukreceptor
Zenuwvezels
Zweetklier
Arterie Subcutane
vaatplexus
Vene
Vetweefsel
De vijf belangrijkste functies van de huid zijn:
1. Bescherming
2. Temperatuurregeling
3. Vorming en opslag van voedingsstoffen (de vorming van vitamine D3 en de opslag van vetten)
4. Zintuiglijke gewaarwording
5. Uitscheiding en afscheiding
Daarnaast is er nog sprake van de sociale functies van de huid; de huid geeft de volgende aspecten aan:
• De leeftijd
• De afkomst
• De eerste indruk
• Jezelf uiten
, De epidermis
De epidermis bestaat uit verschillende cellagen (strata) die elk
verschillende functies hebben. De termen dikke huid (5 lagen) en
dunnen huid (4 lagen) hebben alleen betrekking op de dikte van de
epidermis, en niet op de dikte van de huid als geheel. Het epidermis
bestaat uit meerlagig verhoornd plaveiselepitheel.
In de juiste volgorde vanaf de basale membraan in de richting van het
uitwendige oppervlak, zien we:
• De kiemlaag (het stratum basale)
◦Het stratum basale scheidt de epidermis van het losse
bindweefsel van de aangrenzende dermis. Het stratum
basale vormt epidermiskammen, die in de dermis doorlopen,
waardoor het contactoppervlak van deze twee lagen wordt
vergroot.
◦Uitstulpingen van de huid, de dermale papillae, steken tussen
aangrenzende kammen omhoog.
◦Omdat de epidermis geen bloedvaten bevat, moeten de epidermiscellen hun voedingsstoffen via bloedvaten in de
dermis krijgen aangevoerd. Door de combinatie van kammen en papillen wordt het diffusieoppervlak tussen de dermis
en epidermis vergroot.
◦De uitwendige huidoppervlak volgt het patroon van de kammen, welke zorgen voor meer wrijving, houvast en
vingerafdrukken.
◦Kiemcellen komen veel voor in deze laag. Het stratum basale is de laag waar continu nieuwe cellen worden gevormd
en beginnen te groeien. Door de voortdurende delingen van deze stamcellen worden cellen vervangen die aan het
oppervlak van het dekweefsel verloren gaan of worden afgestoten. Telkens wanneer een stamcel zich deelt, gaat
een van de ontstane dochtercellen de volgende laag binnen.
• De drie tussengelegen lagen
◦Het stratum spinosum
◦Het stratum granulosum
‣ De cellen in deze korrelige laag delen zich niet langer en beginnen grote hoeveelheden van het eiwit keratine te
maken.
◦Het stratum lucidum
‣ Bedekt in de dikke huid van de handpalmen en de voetzolen het stratum granulosum. Bevat afgeplatte, dicht
opeengepakte en met keratine gevulde cellen. Deze laag ontbreekt dus bij de “dunne huid”.
• De hoornlaag (het stratum corneum)
◦Bestaat uit 15 tot 30 lagen afgevlakte en dode epitheelcellen waarin zich grote hoeveelheden keratine hebben
opgehoopt. Dergelijke cellen worden verhoornd genoemd.
De epidermis is een meerlagige, buigzame barriÈre die zichzelf kan herstellen en die vochtverlies voorkomt, bescherming
tegen uv-straling biedt, vitamine D3 vormt en weerstand biedt tegen beschadiging als gevolg van slijtage, chemische
stoffen en ziekteverwekkers. Wanneer onvoldoende vitamine D3 wordt aangemaakt, kunnen de beenderen zwakker en
buigzamer worden.
Drie vaak voorkomende vormen van huidkanker:
1. Basocellulair carcinoom
2. Carcinomen van het plaveiselepitheel
3. Maligne melanomen
De huid is het grootste orgaan van het lichaam. Het vormt de eerste linie in ons afweersysteem; de buitenste laag en
eerste afweer linie om indringers buiten te houden. Het is een fysieke en chemische aspecifieke afweer, welke zich richt
op alles wat niet lichaamseigen is. Het richt zicht dus niet op ÉÉn ziekteverwekker.
De huid is een orgaan dat bestaat uit het uitwendige epitheel (epidermis/opperhuid) en het daaronder gelegen
bindweefsel van de dermis (lederhuid/cutis).
De huid kent ook accessoire structuren: onder andere de haren, nagels en verschillende exocriene klieren.
Onder de dermis is de huid door het losmazige bindweefsel van de onderhuidse laag (hypodermis/subcutis) gescheiden van
dieper gelegen weefsels en organen. De hypodermis is via bloedvaten, zenuwen en bindweefsels nauw met de dermis
vervlochten.
Een kleine aandoening of onvolkomenheid van de huid wordt direct opgemerkt, terwijl ernstiger problemen met andere
orgaanstelsels soms worden genegeerd. Veranderingen aan de huid van kleur, buigzaamheid of gevoeligheid kunnen
belangrijke aanwijzingen vormen over aandoeningen van andere orgaanstelsels.
DE HUID ACCESSOIRE STRUCTUREN
Haarschacht
Epidermis (opperhuid)
Porie van afvoerbuis
Stratum papillare zweetklier
Dermis Tastreceptor
Stratum reticulare
Talgklier
Haarspier
Afvoerbuis zweetklier
Haarfollikel
Hypodermis (subcutis)
Drukreceptor
Zenuwvezels
Zweetklier
Arterie Subcutane
vaatplexus
Vene
Vetweefsel
De vijf belangrijkste functies van de huid zijn:
1. Bescherming
2. Temperatuurregeling
3. Vorming en opslag van voedingsstoffen (de vorming van vitamine D3 en de opslag van vetten)
4. Zintuiglijke gewaarwording
5. Uitscheiding en afscheiding
Daarnaast is er nog sprake van de sociale functies van de huid; de huid geeft de volgende aspecten aan:
• De leeftijd
• De afkomst
• De eerste indruk
• Jezelf uiten
, De epidermis
De epidermis bestaat uit verschillende cellagen (strata) die elk
verschillende functies hebben. De termen dikke huid (5 lagen) en
dunnen huid (4 lagen) hebben alleen betrekking op de dikte van de
epidermis, en niet op de dikte van de huid als geheel. Het epidermis
bestaat uit meerlagig verhoornd plaveiselepitheel.
In de juiste volgorde vanaf de basale membraan in de richting van het
uitwendige oppervlak, zien we:
• De kiemlaag (het stratum basale)
◦Het stratum basale scheidt de epidermis van het losse
bindweefsel van de aangrenzende dermis. Het stratum
basale vormt epidermiskammen, die in de dermis doorlopen,
waardoor het contactoppervlak van deze twee lagen wordt
vergroot.
◦Uitstulpingen van de huid, de dermale papillae, steken tussen
aangrenzende kammen omhoog.
◦Omdat de epidermis geen bloedvaten bevat, moeten de epidermiscellen hun voedingsstoffen via bloedvaten in de
dermis krijgen aangevoerd. Door de combinatie van kammen en papillen wordt het diffusieoppervlak tussen de dermis
en epidermis vergroot.
◦De uitwendige huidoppervlak volgt het patroon van de kammen, welke zorgen voor meer wrijving, houvast en
vingerafdrukken.
◦Kiemcellen komen veel voor in deze laag. Het stratum basale is de laag waar continu nieuwe cellen worden gevormd
en beginnen te groeien. Door de voortdurende delingen van deze stamcellen worden cellen vervangen die aan het
oppervlak van het dekweefsel verloren gaan of worden afgestoten. Telkens wanneer een stamcel zich deelt, gaat
een van de ontstane dochtercellen de volgende laag binnen.
• De drie tussengelegen lagen
◦Het stratum spinosum
◦Het stratum granulosum
‣ De cellen in deze korrelige laag delen zich niet langer en beginnen grote hoeveelheden van het eiwit keratine te
maken.
◦Het stratum lucidum
‣ Bedekt in de dikke huid van de handpalmen en de voetzolen het stratum granulosum. Bevat afgeplatte, dicht
opeengepakte en met keratine gevulde cellen. Deze laag ontbreekt dus bij de “dunne huid”.
• De hoornlaag (het stratum corneum)
◦Bestaat uit 15 tot 30 lagen afgevlakte en dode epitheelcellen waarin zich grote hoeveelheden keratine hebben
opgehoopt. Dergelijke cellen worden verhoornd genoemd.
De epidermis is een meerlagige, buigzame barriÈre die zichzelf kan herstellen en die vochtverlies voorkomt, bescherming
tegen uv-straling biedt, vitamine D3 vormt en weerstand biedt tegen beschadiging als gevolg van slijtage, chemische
stoffen en ziekteverwekkers. Wanneer onvoldoende vitamine D3 wordt aangemaakt, kunnen de beenderen zwakker en
buigzamer worden.
Drie vaak voorkomende vormen van huidkanker:
1. Basocellulair carcinoom
2. Carcinomen van het plaveiselepitheel
3. Maligne melanomen
