Hoorcollege 1
Wat is filosofie?
= Philosphia:
philos: vriend, liefhebben
Sophia:
- de wijsheid liefhebben
-de wijsheid begeren
bestaat uit
-Vragen stellen
-je hebt geen zintuigen nodig
-regent het buiten? is fout!
-Wat is vrijheid?
-je moet hiervoor je verstand gebruiken
-abstract begrip -> vrijheid
-vragen stellen over begrippen, die je niet kan controleren met je zintuigen. waar niet echt een antwoord op is, maar je
kunt het wel verhelderen. Het verhelderen doe je met logische argumenten, het is waar of niet waar. -> het verhelderen
van abstracte begrippen die je kunt verhelderen met logische argumenten.
disciplines
deelgebieden van de filosofie
-ontologie = wanneer bestaat is
-> zijnleer
->
wat is bestaan, wanneer is iets echt?
Zwaarste vorm van filosofie
-epistemologie -> kennisleer
-> kennisleer
-> Kenttheorie
wat is kennis, wat is weten en wanneer kunnen mensen iets weten?
-wetenschapsfilosofie
-> zoals astrologie, in Ned geen wetenschap maar in China wel een een studie en een wetenschap
wat is wetenschap, wat is bewijs?
antrolpolgie = mensleer
-> is een ongeboren kind een mens?
-> wetgeving in Ned zegt tot 24 weken in de baarmoeder niet en daarna wel.
wat is een mens?
ethiek
-> is een corrigerende tik slecht?
-> wat is normaal?
wat is goed en kwaad?
waarheid
wat is waar?
-twee manieren om overtuigd te zijn:
1. geloven dat iets waar is - niet bewijsbaar, niet overdraagbaar, is een innerlijke overtuiging
2. weten dat iets waar is - bewijsbaar, overdraagbaar
wetenschap
-filosofie als wetenschap
-logisch bewijs
Scepticisme
-geneigd tot twijfel
- methodisch scepticisme
gezonde van scepticisme, is dat wel zo?
hoe weet je dat?
-inhoudelijk scepticisme
als je overal over twijfelt
ontstaan
westerse filosofie
Griekenland -> -500 -> griekenland was toen niet 1 land maar een samenraapsel van kleine staatjes geen eenheid, en
lag aan zee. Mensen kwamen van ver om handel te drijven, Griekenland was een supermacht, economisch. als je van
ver komt neem je ook je opvattingen mee, je kan zeggen wat een domme mensen wij hebben gelijk. maar je kan ook
zeggen: als ik daar was geboren had ik er ook zo over gedacht.
Je werd aan het denkn gezet over je eigen overtuiging. In aanraking komen met andere opvattingen/waarheden.
-filosoferen was een rijke aangelegenheid, vrouwen hadden niet te vertellen, slaven deden het werk. vrije tijd was de
tweede voorwaarde om te filosoferen.
,socratische methode
- Sofisten, rondtrekkende filosofen die in rijke mannen leerde filosoferen.
-waren er van overtuigd dat er geen waarheid was
-Protagoras de mens is de maat van alle dingen. je moet relativeren, alle waarheden zijn door mensen bedacht niet
ontdekt -> schoonheid, vrijheid etc
relativisme alles is betrekkelijk, je kan nooit gelijk hebben. maar je kan wel gelijk krijgen.
argumenten gebruiken die logisch lijken maar het niet zijn, drogredenen
-Socrates is de aardvijand van de sofisten. je kunt gelijk hebben. aardvader van de filosofie. door redelijk
denken/logisch nadenken kun je gelijk hebben. je mag geen valse argumenten te gebruiken maar logische
argumenten. Rationalisme kennis door redeneren. -> de horzel van Athene, hij hing de hele dag rond op de marktplein
en stelde steeds vragen aan rijke mensen tot ze geen antwoord meer wisten. (POWNEWS). Socratische methode het
enige wat ik weet is dat ik niets weet.
-plato, leerling Socrates heeft alles opgeschreven
-gespreksvormen
1. Discussie, je probeert de ander te overtuigen van jouw gelijk. Win VS Lose
2. Debat, is een spelvorm kun je ook winnen of verliezen
3. Socratisch gesprek, filosofisch niet winnen of verliezen, samenwerken.
-geen discussie - samen hardop nadenken - een spreker aan het woord - niet aanvallen - vragen stellen - time out -
verhelderen - 10 deelnemers.
filosoferen is geen discussiëren
, Hoorcollege 2:
epistemologie -> kennisleer
Kennis:
door je zintuigen te gebruiken
door te redeneren.
Empirisme → zintuigen
Rationalisme → hersenen, redeneren
Wat is scepticisme: constant twijfelen aan alles → Socrates
Plato → bewonderaar Socrates (geleerd aan alles te twijfelen)
redeneren vanuit kennis.
Herkenning stoel:
– Met je zintuigen
– Met je verstand
De Idee paard: alleen beredeneren, → Paardheid
Ideeënleer: ideeënwereld
De grot (ideeënwereld)
– Mensen gevangen vastgeketend, kunnen alleen naar de muur kijken
– Achter hen brand vuur en zien hun schaduw op de muur.
– mensen lopen achter hen langs met voorwerpen, dus zien schaduw op de muur.
– Mensen zien schaduw als werkelijkheid (vertrouwen alleen op zintuigen)
→ alleen met zintuigen met je geen werkelijkheid op. Het gaan om inzicht – de echte kennis.
Materialisme –> stoffelijk (je kan het beetpakken en zien)
Idealisme → onstoffelijke (ideeën)
Reïncarnatie
Lichaam is gevangenis van de ziel. (intelligentie mensen kunnen lichaam beetje opzij duwen, kunnen inleven in ideeën
wereld)
Anamnesis → in zicht in het Idee (het herinneren van de ideeën)
Rationalisme staat tegen over empirisme en materialisme staat tegen over idealisme.
Ideeënwereld:
– echt
– rationaliseerbaar
– perfect
– eeuwig
– onveranderlijk
– vorm
schijnwereld:
– Schijn
– Zintuigelijk
– Waarneembaar
– Imperfect
– Tijdelijk
– Veranderlijk
– Verschijnsel
Dualisme → tweedeling
Monisme → eenheid
Plato:
Rationalist → echte kennis krijg je door te redeneren
Dualist → schrijn en ideeënwereld
Idealist → onstoffelijke daar vind je de ware kennis
(ook monolist → eerst zintuigelijk waarnemen)
Descartes:
Fransman → Lesgegeven universiteit
– Room katholiek
Cartesius → Twijfelend denken
Methodisch twijfel: stapje voor stapje twijfelen.
Wat is filosofie?
= Philosphia:
philos: vriend, liefhebben
Sophia:
- de wijsheid liefhebben
-de wijsheid begeren
bestaat uit
-Vragen stellen
-je hebt geen zintuigen nodig
-regent het buiten? is fout!
-Wat is vrijheid?
-je moet hiervoor je verstand gebruiken
-abstract begrip -> vrijheid
-vragen stellen over begrippen, die je niet kan controleren met je zintuigen. waar niet echt een antwoord op is, maar je
kunt het wel verhelderen. Het verhelderen doe je met logische argumenten, het is waar of niet waar. -> het verhelderen
van abstracte begrippen die je kunt verhelderen met logische argumenten.
disciplines
deelgebieden van de filosofie
-ontologie = wanneer bestaat is
-> zijnleer
->
wat is bestaan, wanneer is iets echt?
Zwaarste vorm van filosofie
-epistemologie -> kennisleer
-> kennisleer
-> Kenttheorie
wat is kennis, wat is weten en wanneer kunnen mensen iets weten?
-wetenschapsfilosofie
-> zoals astrologie, in Ned geen wetenschap maar in China wel een een studie en een wetenschap
wat is wetenschap, wat is bewijs?
antrolpolgie = mensleer
-> is een ongeboren kind een mens?
-> wetgeving in Ned zegt tot 24 weken in de baarmoeder niet en daarna wel.
wat is een mens?
ethiek
-> is een corrigerende tik slecht?
-> wat is normaal?
wat is goed en kwaad?
waarheid
wat is waar?
-twee manieren om overtuigd te zijn:
1. geloven dat iets waar is - niet bewijsbaar, niet overdraagbaar, is een innerlijke overtuiging
2. weten dat iets waar is - bewijsbaar, overdraagbaar
wetenschap
-filosofie als wetenschap
-logisch bewijs
Scepticisme
-geneigd tot twijfel
- methodisch scepticisme
gezonde van scepticisme, is dat wel zo?
hoe weet je dat?
-inhoudelijk scepticisme
als je overal over twijfelt
ontstaan
westerse filosofie
Griekenland -> -500 -> griekenland was toen niet 1 land maar een samenraapsel van kleine staatjes geen eenheid, en
lag aan zee. Mensen kwamen van ver om handel te drijven, Griekenland was een supermacht, economisch. als je van
ver komt neem je ook je opvattingen mee, je kan zeggen wat een domme mensen wij hebben gelijk. maar je kan ook
zeggen: als ik daar was geboren had ik er ook zo over gedacht.
Je werd aan het denkn gezet over je eigen overtuiging. In aanraking komen met andere opvattingen/waarheden.
-filosoferen was een rijke aangelegenheid, vrouwen hadden niet te vertellen, slaven deden het werk. vrije tijd was de
tweede voorwaarde om te filosoferen.
,socratische methode
- Sofisten, rondtrekkende filosofen die in rijke mannen leerde filosoferen.
-waren er van overtuigd dat er geen waarheid was
-Protagoras de mens is de maat van alle dingen. je moet relativeren, alle waarheden zijn door mensen bedacht niet
ontdekt -> schoonheid, vrijheid etc
relativisme alles is betrekkelijk, je kan nooit gelijk hebben. maar je kan wel gelijk krijgen.
argumenten gebruiken die logisch lijken maar het niet zijn, drogredenen
-Socrates is de aardvijand van de sofisten. je kunt gelijk hebben. aardvader van de filosofie. door redelijk
denken/logisch nadenken kun je gelijk hebben. je mag geen valse argumenten te gebruiken maar logische
argumenten. Rationalisme kennis door redeneren. -> de horzel van Athene, hij hing de hele dag rond op de marktplein
en stelde steeds vragen aan rijke mensen tot ze geen antwoord meer wisten. (POWNEWS). Socratische methode het
enige wat ik weet is dat ik niets weet.
-plato, leerling Socrates heeft alles opgeschreven
-gespreksvormen
1. Discussie, je probeert de ander te overtuigen van jouw gelijk. Win VS Lose
2. Debat, is een spelvorm kun je ook winnen of verliezen
3. Socratisch gesprek, filosofisch niet winnen of verliezen, samenwerken.
-geen discussie - samen hardop nadenken - een spreker aan het woord - niet aanvallen - vragen stellen - time out -
verhelderen - 10 deelnemers.
filosoferen is geen discussiëren
, Hoorcollege 2:
epistemologie -> kennisleer
Kennis:
door je zintuigen te gebruiken
door te redeneren.
Empirisme → zintuigen
Rationalisme → hersenen, redeneren
Wat is scepticisme: constant twijfelen aan alles → Socrates
Plato → bewonderaar Socrates (geleerd aan alles te twijfelen)
redeneren vanuit kennis.
Herkenning stoel:
– Met je zintuigen
– Met je verstand
De Idee paard: alleen beredeneren, → Paardheid
Ideeënleer: ideeënwereld
De grot (ideeënwereld)
– Mensen gevangen vastgeketend, kunnen alleen naar de muur kijken
– Achter hen brand vuur en zien hun schaduw op de muur.
– mensen lopen achter hen langs met voorwerpen, dus zien schaduw op de muur.
– Mensen zien schaduw als werkelijkheid (vertrouwen alleen op zintuigen)
→ alleen met zintuigen met je geen werkelijkheid op. Het gaan om inzicht – de echte kennis.
Materialisme –> stoffelijk (je kan het beetpakken en zien)
Idealisme → onstoffelijke (ideeën)
Reïncarnatie
Lichaam is gevangenis van de ziel. (intelligentie mensen kunnen lichaam beetje opzij duwen, kunnen inleven in ideeën
wereld)
Anamnesis → in zicht in het Idee (het herinneren van de ideeën)
Rationalisme staat tegen over empirisme en materialisme staat tegen over idealisme.
Ideeënwereld:
– echt
– rationaliseerbaar
– perfect
– eeuwig
– onveranderlijk
– vorm
schijnwereld:
– Schijn
– Zintuigelijk
– Waarneembaar
– Imperfect
– Tijdelijk
– Veranderlijk
– Verschijnsel
Dualisme → tweedeling
Monisme → eenheid
Plato:
Rationalist → echte kennis krijg je door te redeneren
Dualist → schrijn en ideeënwereld
Idealist → onstoffelijke daar vind je de ware kennis
(ook monolist → eerst zintuigelijk waarnemen)
Descartes:
Fransman → Lesgegeven universiteit
– Room katholiek
Cartesius → Twijfelend denken
Methodisch twijfel: stapje voor stapje twijfelen.
