Les 1: Wat is PO
1. Orthopedagogiek een handelingswetenschap
Orthopedagogiek is een handelingswetenschap, die doelgericht
onderzoekt hoe we da kwaliteit van leven, de inclusie en participatie in de
maatschappij van alle betrokkenen kunnen verbeteren.
1.1. Methodisch handelen
4 centrale kenmerken:
o Doelgericht
o Bewust
o Systematisch
o Procesmatig
Vertrekt ALTIJD vanuit vraag van de persoon
Je hebt altijd functionele relatie met de persoon
1.2. Verschillende soorten plannen
o Beleidsplan (organisatie): visie, missie, doelstellingen en werkwijze
van een organisatie
o Afdelingsplan (onderdeel organisatie): vertaling doelstellingen
vanuit beleidsplan voor specifieke afdeling
o Persoonlijk ondersteuningsplan (individu): specifieke ondersteuning
voor 1 specifieke persoon
2. Van handelingsplanning naar een persoonsgericht
ondersteuningsproces
2.1. De term ‘handelingsplanning’
Sinds ’80 centraal begrip orthopedagogiek
Definitie Rink: ‘Handelingsplanning is het gebeuren in de instelling
waarbij functionarissen zich beraden over de manier waar de
leefsituatie van hun cliënten verbeterd kan worden ten gevolge van hun
eigen optreden naar die cliënten toe.
Een permanent gebeuren:
Cyclisch proces:
o Dynamisch
o Ons handelen stopt nooit
Cyclisch proces met 4 fasen:
, o Beeldvorming: Wie is de persoon en wat heeft de persoon nodig
o Planning: Waar werken we naartoe (doelen) en op welke manier
(acties)
o Uitvoeren en monitoring: Acties uitvoeren, opvolgen en bijsturen
o Evalueren: Zijn de vooropgestelde doelen bereikt?
Een instelling (voorziening):
Waar?
o Residentieel
o Ambulant
o Outreachend
Functionarissen:
Wie is verantwoordelijk voor wat in de ondersteuningsplannen?
3 modellen (Klomp):
o Het deskundigheidsmodel
o Het betrokkenheidsmodel
o Het participatiemodel
Een leefsituatie:
Een persoon in specifieke context:
o Wie is de persoon
o Het netwerk/de context rond de persoon
Hun eigen optreden:
Samen handelen met de persoon
2.2. Paradigma omslag
o Persoon in totaliteit met oog voor
mogelijkheden en veerkracht
o Natuurlijk netwerk als partners
waarmee men in dialoog gaat
o Niet enkel oog voor de kwaliteit van
zorg, maar focus meer en meer ook op
kwaliteit van leven (van zorg- naar
ondersteuningsdenken)
o Persoon centraal en heeft de regie over zijn leven (=
geïndividualiseerde ondersteuning)
, 2.3. What’s in a name?
We maken een onderscheid tussen:
o Handelingsplanning (= het proces, het hele cyclisch gebeuren dat
ons orthopedagogisch handelen aanstuurt en waar we in de lessen
uitvoerig op terugkomen)
o Handelingsplan (= het digitaal of geschreven product, alles wat van
het proces is neergeschreven). Je zal merken dat iedere organisatie
zijn eigen manier van werken heeft. Sinds de komst van het
Kwaliteitsdecreet (2005) in heel wat sectoren verplicht om een
neerslag te hebben.
De term verraadt vaak iets over de visie van waaruit men aan
handelingsplanning doet.
Vanuit welke benaderingen komen de volgende termen?
o Zorgplan (medisch)
o Hulpverleningsplan (therapeutisch)
o Behandelingsplan (medisch/therapeutisch)
o Ondersteuningsplan (supportdenken/ondersteuning denken)
o Begeleidingsplan (coaching, supportdenken/ondersteuning denken)
Wij kiezen voor: persoonsgericht ondersteuningsproces en persoonlijk
ondersteuningsplan
, 2.4. Van individuele ondersteuningsplanning naar
individueel ondersteuningsplan
3. Uitdagingen
3.1. Uitdagingen op verschillende niveaus
Economische niveau:
o Schaarste van middelen
Sociaal-politiek niveau:
o Nadruk op sociaal-maatschappelijke voordelen van PO
gecombineerd met
o Organisaties moeten efficiënter en effectiever werken
Professioneel niveau:
o Meer geïndividualiseerde ondersteuning
De 3 niveaus beïnvloeden elkaar
3.2. De uitdagingen op organisatie-niveau:
geïndividualiseerde ondersteuning
Nieuw kwaliteitsdecreet (3 mei 2023):
o Brede visie op kwaliteit (kwaliteit van leven en kwaliteit van zorg)
o Participatie persoon
o Zichtbaar maken hoe men doelgericht ondersteuning aanbiedt die
bijdraagt tot kwaliteit van leven van personen
Het persoonsgerichte ondersteuningsproces en daarbij POP kunnen dit
zichtbaar maken
MAAR dit is dubbel: enerzijds focus op doelstelling van voorziening en
anderzijds focus op persoon
3.3. Uitdagingen voor professionals
o Hoe maken we een bruikbaar (haalbaar) POP dat bijdraagt tot de
kwaliteit van leven van de persoon?
o Hoe kunnen we de persoon zelf actief betrekken binnen dit hele
proces?
1. Orthopedagogiek een handelingswetenschap
Orthopedagogiek is een handelingswetenschap, die doelgericht
onderzoekt hoe we da kwaliteit van leven, de inclusie en participatie in de
maatschappij van alle betrokkenen kunnen verbeteren.
1.1. Methodisch handelen
4 centrale kenmerken:
o Doelgericht
o Bewust
o Systematisch
o Procesmatig
Vertrekt ALTIJD vanuit vraag van de persoon
Je hebt altijd functionele relatie met de persoon
1.2. Verschillende soorten plannen
o Beleidsplan (organisatie): visie, missie, doelstellingen en werkwijze
van een organisatie
o Afdelingsplan (onderdeel organisatie): vertaling doelstellingen
vanuit beleidsplan voor specifieke afdeling
o Persoonlijk ondersteuningsplan (individu): specifieke ondersteuning
voor 1 specifieke persoon
2. Van handelingsplanning naar een persoonsgericht
ondersteuningsproces
2.1. De term ‘handelingsplanning’
Sinds ’80 centraal begrip orthopedagogiek
Definitie Rink: ‘Handelingsplanning is het gebeuren in de instelling
waarbij functionarissen zich beraden over de manier waar de
leefsituatie van hun cliënten verbeterd kan worden ten gevolge van hun
eigen optreden naar die cliënten toe.
Een permanent gebeuren:
Cyclisch proces:
o Dynamisch
o Ons handelen stopt nooit
Cyclisch proces met 4 fasen:
, o Beeldvorming: Wie is de persoon en wat heeft de persoon nodig
o Planning: Waar werken we naartoe (doelen) en op welke manier
(acties)
o Uitvoeren en monitoring: Acties uitvoeren, opvolgen en bijsturen
o Evalueren: Zijn de vooropgestelde doelen bereikt?
Een instelling (voorziening):
Waar?
o Residentieel
o Ambulant
o Outreachend
Functionarissen:
Wie is verantwoordelijk voor wat in de ondersteuningsplannen?
3 modellen (Klomp):
o Het deskundigheidsmodel
o Het betrokkenheidsmodel
o Het participatiemodel
Een leefsituatie:
Een persoon in specifieke context:
o Wie is de persoon
o Het netwerk/de context rond de persoon
Hun eigen optreden:
Samen handelen met de persoon
2.2. Paradigma omslag
o Persoon in totaliteit met oog voor
mogelijkheden en veerkracht
o Natuurlijk netwerk als partners
waarmee men in dialoog gaat
o Niet enkel oog voor de kwaliteit van
zorg, maar focus meer en meer ook op
kwaliteit van leven (van zorg- naar
ondersteuningsdenken)
o Persoon centraal en heeft de regie over zijn leven (=
geïndividualiseerde ondersteuning)
, 2.3. What’s in a name?
We maken een onderscheid tussen:
o Handelingsplanning (= het proces, het hele cyclisch gebeuren dat
ons orthopedagogisch handelen aanstuurt en waar we in de lessen
uitvoerig op terugkomen)
o Handelingsplan (= het digitaal of geschreven product, alles wat van
het proces is neergeschreven). Je zal merken dat iedere organisatie
zijn eigen manier van werken heeft. Sinds de komst van het
Kwaliteitsdecreet (2005) in heel wat sectoren verplicht om een
neerslag te hebben.
De term verraadt vaak iets over de visie van waaruit men aan
handelingsplanning doet.
Vanuit welke benaderingen komen de volgende termen?
o Zorgplan (medisch)
o Hulpverleningsplan (therapeutisch)
o Behandelingsplan (medisch/therapeutisch)
o Ondersteuningsplan (supportdenken/ondersteuning denken)
o Begeleidingsplan (coaching, supportdenken/ondersteuning denken)
Wij kiezen voor: persoonsgericht ondersteuningsproces en persoonlijk
ondersteuningsplan
, 2.4. Van individuele ondersteuningsplanning naar
individueel ondersteuningsplan
3. Uitdagingen
3.1. Uitdagingen op verschillende niveaus
Economische niveau:
o Schaarste van middelen
Sociaal-politiek niveau:
o Nadruk op sociaal-maatschappelijke voordelen van PO
gecombineerd met
o Organisaties moeten efficiënter en effectiever werken
Professioneel niveau:
o Meer geïndividualiseerde ondersteuning
De 3 niveaus beïnvloeden elkaar
3.2. De uitdagingen op organisatie-niveau:
geïndividualiseerde ondersteuning
Nieuw kwaliteitsdecreet (3 mei 2023):
o Brede visie op kwaliteit (kwaliteit van leven en kwaliteit van zorg)
o Participatie persoon
o Zichtbaar maken hoe men doelgericht ondersteuning aanbiedt die
bijdraagt tot kwaliteit van leven van personen
Het persoonsgerichte ondersteuningsproces en daarbij POP kunnen dit
zichtbaar maken
MAAR dit is dubbel: enerzijds focus op doelstelling van voorziening en
anderzijds focus op persoon
3.3. Uitdagingen voor professionals
o Hoe maken we een bruikbaar (haalbaar) POP dat bijdraagt tot de
kwaliteit van leven van de persoon?
o Hoe kunnen we de persoon zelf actief betrekken binnen dit hele
proces?
